II SA/Rz 814/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J.H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.H. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Sygn. II SA/Rz 814/18 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie Skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku na formularzu PPF w rubryce, w której należy wskazać okoliczności zasadności wniosku o zwolnienie Skarżący podał, że zamieszkuje w domu o pow. 90 m² z 1925 r., ponosi opłaty na ogrzewanie 200 zł, prąd 100 zł, podatki co kwartał 190 zł, na leczenie 200 zł, woda, kanalizacja, wywóz śmieci ok. 80 zł, na remont średnio w miesiącu ok. 280 zł, abonament RTV 100 zł, alimenty 300 zł. Jest właścicielem nieruchomości rolnych o łącznej pow. 4,60 ha, posiada samochód marki Skoda z 2005 r. Źródłem jego dochodów jest emerytura w kwocie 1900 zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej "P.p.s.a.") wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, być aktywną w zakresie wskazywania dowodów na poparcie twierdzenia, iż pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Powołane powyżej przepisy są bowiem odstępstwem od przewidzianej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie i mogą mieć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, w których na skutek zapłaty należnych kosztów nastąpiłoby zachwianie sytuacji materialnej, powodujące brak zapewnienia skarżącemu i jego rodzinie koniecznych środków codziennego utrzymania. Analiza wniosku PPF prowadzi do konkluzji, że Skarżący nie spełnia przesłanek do zastosowania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Koszty sądowe w niniejszej sprawie są w zasięgu możliwości finansowych Skarżącego; Skarżący w ogóle nie podnosi, aby jego sytuacja ekonomiczna nie pozwalała na samodzielne i bez udziału środków pochodzących z budżetu Państwa partycypowanie w kosztach związanych ze sprawą. Skarżący posiada znaczny majątek nieruchomy. Nie ujawnił, czy i w jakiej wysokości pobiera tzw. dopłaty, których pobieranie jest prawdopodobne, nie powołał się na jakiekolwiek trudności czy zdarzenia nadzwyczajne, usprawiedliwiające ów wniosek, w tym to, żeby remont domu, który pochłania comiesięcznie wydatki w kwocie ok. 280 zł był na tyle konieczny, że tłumaczyłby te wydatki jako niezbędne, przed koniecznymi w sprawie wydatkami związanymi z opłatą od skargi. Opłata ta jako element kosztów jest wymagana na wstępie. Wniosek skarżącego w kontekście jego sytuacji materialnej, a ta stanowi grunt do stosowania przesłanek instytucji prawa pomocy, należy ocenić jako niespełniający ustawowych przesłanek. Wyjaśnić należy bowiem, że instytucja prawa pomocy z założenia ma służyć osobom, które z uwagi na swoją sytuację materialną nie są w stanie wygospodarować środków pieniężnych na obronę swoich interesów (pouczenie, rozbudowane o elementy postępowania sądowego dotyczące trybu zaskarżenia przedmiotowego postanowienia niewątpliwie dotyczyło sytuacji osób będących w trudnej sytuacji materialnej). W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.