II SA/Rz 807/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku B.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności oraz odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego - postanawia – I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, II. ustanowić adwokata.

II SA/Rz 807/18 U Z A S A D N I E N I E Skarżąc decyzję opisaną w sentencji postanowienia B.S. (dalej: "Skarżący"), wniósł o przyznanie prawa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, argumentując, że jest osobą niepełnosprawną, samotnie wychowuje dwoje dzieci, ma trudną sytuację zdrowotną, rodzinną, i materialną, pobiera zasiłki rodzinne, płci po 20 zł na poczet alimentów dla syna, jest zadłużony u rodziny. Skarżący mieszka w użyczonym przez matkę domu z dwojgiem dorastających dzieci. Posiada nieruchomość rolną o pow. 1,11 ha (łąka). Dochody gospodarstwa domowego Skarżącego to alimenty dla dzieci oraz zasiłki celowe z MOPS wynikające z przedłożonych decyzji. Jako konieczne koszty utrzymania Skarżący wskazał opłaty za prąd 88 zł, za wodę 71,57 zł, gaz 50 zł, telefony 130 zł, składka KRUS 133 zł, podatek rolny 14 zł i od zamieszkiwanej nieruchomości 392 zł rocznie. Wykazał zadłużenie alimentacyjne w wysokości 19.877,10 zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: W pierwszej kolejności odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit a Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do takiej właśnie kategorii należy przedmiotowa sprawa. Powyższe oznacza, że Skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a P.p.s.a., stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji orzekający referendarz działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowił jak w pkt. I sentencji. Skarżący zawnioskował również o ustanowienie pełnomocnika – adwokata. Zgodnie z art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zatem decydujące znaczenie ma sytuacja materialna wnioskodawcy i jego możliwości finansowe. Ocena tych możliwości wskazuje zdaniem rozpoznającego wniosek na niewydolność ekonomiczną Skarżącego w stopniu kwalifikującym do ustanowienia prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący oświadczył ponoszone koszty, przedłożył decyzje MOPS jako dowód na źródło swoich dochodów, ale równocześnie to obrazuje sytuację materialną Skarżącego. Całokształt tej sytuacji przedstawiony został również w aktach sprawy z uwagi na jej przedmiot- odmowa umorzenia należności świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Ten obraz całości sytuacji sprawia, że Skarżący nie byłby w stanie pokryć kosztów ustanowienia w sprawie pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie przytoczone okoliczności, na postawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 249a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.