II SA/Rz 766/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 14 maja 2025 r. nr GK-II.7221.154.2024 w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji w zakresie danych ewidencyjnych ujawnionych w bazie ewidencji gruntów i budynków I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz adwokat B. M. wynagrodzenie w kwocie 590 zł 40/100 /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 110 zł 40/100 /słownie: sto dziesięć złotych czterdzieści groszy/.

Przedmiotem skargi Z.F. (dalej: "skarżąca") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: "PWINGiK" lub "organ odwoławczy") z dnia 14 maja 2025 r. nr GK-II.7221.154.2024 w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji w zakresie danych ewidencyjnych ujawnionych w bazie ewidencji gruntów i budynków. Pismem z dnia 9 kwietnia 2024 r. skarżąca wystąpiła do Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") z wnioskiem o "ujawnienie rozgraniczenia dotyczącego działki nr [...] w miejscowości B.". Do wniosku dołączyła kopie postanowienia Sądu Rejonowego w [.....] z dnia [...] grudnia 2008 r. sygn. akt [...], dotyczącego częściowego rozgraniczenia nieruchomości położonych w B. Gmina [....]. oznaczonych jako działka nr [...] z działką nr [...] i postanowienia Sądu Okręgowego w [....] z dnia [...] czerwca 2009 r. sygn. akt [...] o oddaleniu apelacji skarżącej od ww. postanowienia Sądu Rejonowego w [...] oraz opinie geodezyjne sporządzone przez geodetę biegłego sądowego W.K.: z dnia [...] czerwca 2008 r. [...] do sprawy prowadzonych przez Sąd Rejonowy w [...] sygn. akt [...] o rozgraniczenie nieruchomości i z dnia [...] kwietnia 2013 r. [...] do prowadzonej przez ten Sąd sprawy o sygn. akt [...] o zwrot nieruchomości. Decyzją z dnia 19 września 2024 r. nr G.II.B.6620.48.2024, Starosta, działając m.in. na podstawie art. 7d pkt 1a, art. 20 ust. 1, art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151; dalej: "P.g.k."), i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a."), odmówił dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie danych ewidencyjnych ujawnionych w bazie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego B., gm. [...], dotyczących ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków postanowienia Sądu Sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz mapy uzupełniającej do sprawy [...] Sądu Rejonowego w [...] o rozgraniczenie dz. nr [...] od dz. nr [...] w B. wykonanej przez geodetę uprawnionego W.K., [...] dnia [...] czerwca 2008 r. Na podstawie informacji pozyskanych w toku postępowania organ I instancji ustalił, że w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] brak jest dokumentacji sporządzonej przez geodetę W.K. do sprawy dotyczącej prowadzonego przez Sąd postępowania rozgraniczeniowego działki nr [...] z działką nr [...]. Dokumentacja taka nie została włączona do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W związku z powyższym, pismem z dnia 22 maja 2024 r. Starosta zwrócił się także do skarżącej o przedłożenie stosownej dokumentacji będącej podstawą wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmian wynikających z ww. postanowienia Sądu o sygn. akt [...]. Skarżąca nie przedłożyła takiej dokumentacji, co w ocenie organu musiało skutkować wydaniem decyzji odmownej. Starosta wyjaśnił, że dopiero w oparciu o nową dokumentację odnoszącą się danych ewidencyjnych w zakresie granicy pomiędzy dz. nr [...] i [...] znajdującą się w treści ww. postanowienia Sądu, możliwe będzie ujawnienie żądanych przez stronę zmian. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołania, podnosząc że organ I instancji winien z urzędu zaktualizować informacje zawarte w ewidencji w oparciu o prawomocne orzeczenie Sądu bez jakiejkolwiek inicjatywy z jej strony i na podstawie przesłanego mu z urzędu przez Sąd prawomocnego orzeczenia. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, PWINGiK opisaną na wstępie decyzją z dnia 14 maja 2025 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 2c P.g.k., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia oraz stanowisko organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania, PWINGiK wyjaśnił, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony, determinujący treść żądania, a organ nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. Wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntu i budynków ograniczone zostało do przypadków wskazanych w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. a do lit. d P.g.k. W takim przypadku to organ a nie strona ocenia, czy spełniona została ustawowa przesłanka uzasadniająca wszczęcie postępowania z urzędu. W związku z powyższym strona, składając wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, nie może domagać się podjęcia działań przez organ z urzędu. PWINGiK wyjaśnił kolejno, że rolą organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków jest utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Organ wskazał, że zgodnie z przepisem § 30 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 27 lipca 2021 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 219 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie"), przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie stosownej dokumentacji geodezyjnej, która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W toku postępowania ustalono natomiast, że wyniki pracy geodezyjnej wykonanej przez biegłego sądowego, odnoszące się do prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] sprawy o rozgraniczenie, nie zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Organ zaznaczył, że znacząca w sprawie jest informacja przekazana przez Sąd w piśmie z dnia 25 kwietnia 2025 r. o braku sporządzenia w toku postępowania sądowego dotyczącego przedmiotowego rozgraniczenia innej dokumentacji geodezyjnej niż ww. mapa uzupełniająca w skali 1:1000. Również Wójt Gminy [...] w piśmie z dnia 25 marca 2025 r. poinformował, że w odniesieniu do tego rozgraniczenia jest w posiadaniu jedynie postanowienia sądowego oraz mapy uzupełniającej. Zarówno Sąd jak i Gmina [...] nie potwierdzili, że postanowienie Sądu podlegało wykonaniu z udziałem geodety, o czym mowa w art. 37 ust. 1 P.g.k. Z kolei kopie dokumentów dołączone przez skarżącą nie stanowią dokumentacji będącej podstawą aktualizacji danych ewidencyjnych w przedmiotowym zakresie. Ponadto ustalono, że ww. geodeta uprawniony W.K. nie żyje, zaś w takiej sytuacji sporządzenie dokumentacji geodezyjnej, niezbędnej do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, może nastąpić jedynie w trybie wykonania orzeczenia sądowego z udziałem geodety (art. 37 ust. 1 P.g.k.), ewentualnie – w wyniku pomiaru lub w trybie wznowienia znaków granicznych, jeżeli zostały ustalone podczas rozgraniczenia (art. 39 P.g.k.). PWINGiK zaznaczył, że starosta, jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie posiada kompetencji do zainicjowania takich działań - mogą one nastąpić z inicjatywy zainteresowanych właścicieli rozgraniczonych nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca podniosła, że została pokrzywdzona przez Gminę [...], która oddała jej własność sąsiadowi i nie respektuje żadnych granic prawnych ani faktycznych nieruchomości. W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja PWINGiK z dnia 14 maja 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 19 września 2024 r. o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków na wniosek skarżącej. Szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków oraz kwestie związane z aktualizacją operatu ewidencyjnego regulują przepisy ustawy Pgik oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 27 lipca 2021 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 219 z późn. zm.) zwanego dalej rozp. egib. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy P.g.k., ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jest to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Stosownie do art. 20 ust. 2b ustawy P.g.k., wykazanie w ewidencji gruntów i budynków podmiotów, o których mowa w ust 2 pkt 1 lit. b, może nastąpić w wyniku przeprowadzenia modernizacji tej ewidencji lub w ramach bieżącej jej aktualizacji przeprowadzonej w drodze decyzji administracyjnej. W myśl art. 24 ust. 2a ustawy P.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Przepis art. 24 ust. 2b ustawy P.g.k. stanowi, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Według art. 24 ust. 2c ustawy P.g.k. odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z § 29a rozp. egib: 1. Aktualizacja ewidencji następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub ze stanem prawnym oraz z obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. 2. Przez dane błędne rozumie się takie dane zawarte w ewidencji, które nie mają potwierdzenia w zbiorze dokumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis § 30 rozp. egib stanowi, że przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie: 3) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby: a) postępowania rozgraniczeniowego, b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów, c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, e) podziału nieruchomości, f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych; innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic; 5) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji. Jak wynika z akt sprawy, przedmiot postępowania został określony wnioskiem Z.F. z dnia 09.04.2024 r., w którym zainteresowana wniosła o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków "rozgraniczenia dotyczącego działki nr [...] w miejscowości B.". Z dołączonej do wniosku kopii dokumentów wynika, że w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w [...] wydał postanowienie z dnia [...].12.2008 r. sygn. akt [...], w którym orzekł o częściowym rozgraniczeniu nieruchomości położonych w B., gmina [...], oznaczonych jako działka nr [...], stanowiąca własność Gminy [...] obj. księgą wieczystą nr [...] z działką nr [...] stanowiącą własność Z.F. obj. księgą wieczystą nr [...] zgodnie z mapą uzupełniającą stanowiącą załącznik do opinii geodezyjnej sporządzonej przez biegłego geodetę W.K. dnia [...].06.2008 r. w ten sposób, iż granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] przebiega od punktu 101 przez punkty 102-103-104-105-106-107-108-109-110-110a-l 11 do punktu 112 i oznaczona jest linią koloru zielonego a następnie od punktu 112 przez punkty 12-13-14-16-17-18-20-19-21 do punktu 22 i oznaczona jest linią koloru czarnego. Kluczowe w sprawie znaczenie ma fakt, iż powołana w punkcie I postanowienia o rozgraniczeniu, sygn. akt [...] z dnia [...].12.2008 r. powołana jest mapa uzupełniająca- dot. przedmiotowej działki, stanowiąca załącznik do opinii geodezyjnej sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu geodezji W.K. dnia [...].06.2008 r., tj. operat geodezyjny z jej sporządzenia nigdy nie został złożony do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, a co za tym idzie nigdy nie został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Na wezwanie organu I instancji z dnia 22 maja 2024 r., w dniu 12 czerwca 2024 r. skarżąca złożyła opinię geodezyjną przygotowaną dla Wydziału Sądu Cywilnego Sądu Rejonowego w [....] do sprawy [...] - o rozgraniczenie, mapę uzupełniającą do sprawy [...] Sądu Rejonowego w [...] o rozgraniczenie dz. nr [...] od dz. nr [...] w B. wykonaną przez geodetę uprawnionego W.K., [...] dnia [...].06.2008 r. oraz postanowienie z dnia [...].12.2008 r., sygn. akt [...]. Przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, zgodnie z art. 79a k.p.a. poinformował skarżącą, że w aktach sprawy brak jest dokumentów mogących stanowić podstawę wnioskowanej zmiany oraz, że w wyznaczonym terminie na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, może ona przedłożyć dokumentację geodezyjną przyjętą do powiatowego zasobu geodezyjnego kartograficznego, potwierdzającą zasadność wnioskowanej zmiany i że nie uzupełnienie wniosku w podanym terminie może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W wyznaczonym terminie wnioskodawczyni nie uzupełniła materiału dowodowego o przedmiotową dokumentację. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że postanowienie Sądu, sygn. akt [...] z dn. [...].12.2008 r. w dniu jego wydania opierało się na mapie uzupełniającej dot. przedmiotowej działki, stanowiącej załącznik do opinii geodezyjnej sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu geodezji W.K. dnia [...].06.2008 r., a operat ten nigdy nie został złożony do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, a co za tym idzie nigdy nie został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Konieczne jest w związku z tym wykonanie dokumentacji geodezyjnej mającej na celu aktualizację danych geodezyjnych zgodnie z treścią postanowienia o rozgraniczeniu, a w szczególności zawierającą współrzędne punktów wraz z wszelkimi ich atrybutami wymaganymi aktualnie obowiązującymi przepisami prawa. Niespornym pozostaje fakt, że przebieg granicy pomiędzy działką dz. nr [...] a działką nr [...] został ustalony w postępowaniu rozgraniczeniowym zakończonym prawomocnym postanowieniem Sądu. Jednak brak wymaganej przepisami prawa aktualnej dokumentacji geodezyjnej uniemożliwia ujawnienie zmian wynikających z tego postanowienia w operacie ewidencji gruntów. Skoro wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych nowych dokumentów, pozwalających na wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków, to tym samym organ zobligowany był do podjęcia rozstrzygnięcia odmawiającego dokonania takich zmian. Dopiero w oparciu o nową dokumentację odnoszącą się danych ewidencyjnych w zakresie granicy pomiędzy dz. nr [...] i [...] znajdującą się w treści w/w postanowienia Sądu, możliwe będzie ujawnienie żądanych przez stronę zmian. Postępowanie ewidencyjne nie rozstrzyga i nie może rozstrzygać sporów o prawa do gruntów, a więc prawa własności. Na podstawie art. 24 ust. 2c ustawy P.g.k. odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Należy podkreślić, że organy przeprowadziły szczegółowe i wyczerpujące postępowanie dowodowe co do istnienia ww dokumentacji oraz niemożliwości jej sporządzenia przez biegłego geodetę W.K. z powodu jego śmierci. Owszem, w w aktach sprawy zalega prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].12.2008 r. sygn. akt [...] wraz z dołączoną mapą uzupełniającą w skali 1:1000, sporządzoną przez geodetę biegłego sądowego W.K. w dniu [...].06.2008 r. Jednakże, wyniki pracy geodezyjnej wykonanej przez biegłego sądowego, odnoszące się do prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] sprawy o rozgraniczenie, nie zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (str. nr 89 akt organu I instancji). Znacząca w sprawie jest także informacja przekazana przez Sąd Rejonowy w [...] w piśmie z dnia 25.04.2025 r., o braku sporządzenia w toku postępowania sądowego dotyczącego przedmiotowego rozgraniczenia innej dokumentacji geodezyjnej niż ww. mapa uzupełniająca w skali 1:1000. Również Wójt Gminy [...] w piśmie z dnia 25.03.2025 r. poinformował, że w odniesieniu do tego rozgraniczenia, jest w posiadaniu jedynie postanowienia sądowego oraz mapy uzupełniającej. Zarówno Sąd jak i Gmina [...] nie potwierdzili, że postanowienie Sądu podlegało wykonaniu z udziałem geodety, o czym mowa w art. 37 ust. 1 ustawy P.g.k.. Trzeba także zauważyć, że dołączone przez skarżącą w toku postępowania kopie dokumentów (również te dołączone do pism zainteresowanej z dnia 09.10.2024 r. oraz z dnia 17.12.2024 r., skierowanych do organu odwoławczego), nie stanowią dokumentacji będącej podstawą aktualizacji danych ewidencyjnych w przedmiotowym zakresie. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów art. 24 ust. 2a pkt lb w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1c ustawy P.g.k. Jej zdaniem organ I instancji winien z urzędu zaktualizować informacje zawarte w ewidencji w oparciu o prawomocne orzeczenie Sądu bez jakiejkolwiek inicjatywy z jej strony i na podstawie przesłanego mu z urzędu przez Sąd prawomocnego orzeczenia. Wskazała także, że "nie może ona ponosić skutków zaniechania wykonania obowiązków poprzez wykonawcę prac geodezyjnych - biegłego powołanego przez Sąd w toku postępowania o rozgraniczenie". Sąd w całości podziela stanowisko organu II instancji, który podkreślił - w odpowiedzi na zarzut skarżącej - że przyjęte rozwiązania dotyczące wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nawiązują do ogólnej zasady zawartej w art. 61 § 1 k.p.a., zgodnie z którą postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczące wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów zostało wszczęte na wniosek strony. W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, to strona określa jaka jest treść jej wniosku, a tym samym żądania. Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. O tym jaka jest treść żądania, która wyznacza przedmiot postępowania, decyduje strona. Natomiast wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntu i budynków ograniczone zostało do przypadków wskazanych w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. a do lit. d. Ocena, czy spełniona została ustawowa przesłanka uzasadniająca wszczęcie postępowania z urzędu należy do kompetencji organu, a nie strony. Stąd też strona, składając wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, nie może domagać się podjęcia działań przez organ z urzędu. Dlatego też zarzut dotyczący naruszenia art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b ustawy P.g.k. należy uznać za niezasadny. Istotą wniosku skarżącej jest ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków "rozgraniczenia dotyczącego działki [...] w miejscowości B.". Stosownie do przepisów art. 37 ustawy P.g.k., wykonanie orzeczeń sądowych o rozgraniczeniu nieruchomości odbywa się z udziałem geodety (ust. 1). Prawomocne orzeczenia i ostateczne decyzje ustalające przebieg granic nieruchomości sąd lub organ rozstrzygający przesyła z urzędu w terminie 30 dni do sądów rejonowych właściwych do prowadzenia ksiąg wieczystych i do właściwych starostów, w celu ujawnienia ich w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków (ust. 2). Rolą organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków jest utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Przepisy ustawy P.g.k. oraz rozp. egib wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa. Zgodnie z przytoczonym przepisem § 30 ust. 1 pkt. 1 rozp. egib, przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej m.in. na potrzeby postępowania rozgraniczeniowego, postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu organy słusznie przyjęły, że zarzut skarżącej dotyczący bezzasadnej odmowy aktualizacji należy uznać za niezasadny, gdyż brak wymaganej prawem dokumentacji prowadzi do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym. Prawidłowo PWINGiK stwierdził, że aby wniosek skarżącej o aktualizację danych ewidencyjnych został zrealizowany, wnioskująca winna wskazać dokumentację geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierającą wykaz zmian danych ewidencyjnych utrwalający zmiany opisowych danych ewidencyjnych dotyczące działek, ustalone w trakcie wykonywania prac geodezyjnych (§ 34 pkt 1 rozp. egib). Zdaniem skarżącej "nie może ona ponosić skutków zaniechania wykonania obowiązków poprzez wykonawcę prac geodezyjnych - biegłego powołanego przez Sąd w toku postępowania o rozgraniczenie". Odnosząc się do powyższego trzeba wyjaśnić, że w realiach niniejszej sprawy, organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie ma możliwości zwrócenia się do biegłego sądowego – W.K., o udzielenie stosownych wyjaśnień, dotyczących zgłoszenia oraz przekazania do organu Służby Geodezyjnej i Kartograficznej wyników prac geodezyjnych, związanych z przedmiotowym rozgraniczeniem. Jak wynika z pisma z dnia 29.07.2024 r. (str. 89 akt organu I instancji) geodeta uprawniony W.K. - nie żyje. W takiej sytuacji sporządzenie dokumentacji geodezyjnej, niezbędnej do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, może nastąpić w trybie wykonania orzeczenia sądowego z udziałem geodety (art. 37 ust. I ustawy P.g.k.), ewentualnie - w wyniku pomiaru lub w trybie wznowienia znaków granicznych, jeżeli zostały ustalone podczas rozgraniczenia (art. 39 ustawy P.g.k.). Jednak starosta, jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie posiada kompetencji do zainicjowania takich działań, mogą one nastąpić z inicjatywy zainteresowanych właścicieli rozgraniczonych nieruchomości. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1251/09). Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów. W każdym wypadku żądania aktualizacji, dokument stanowiący jej podstawę winien odpowiadać przepisom rozp. egib, a ponadto posiadać walor aktualności, czyli odzwierciedlać aktualny stan prawny i faktyczny danej nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16.11.2017 r., sygn. akt III SA/Kr 855/17). W ocenie organu odwoławczego Starosta [...] prawidłowo rozstrzygnął przedmiotową sprawę, co znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. W związku z czym spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Sąd to stanowisko w całości akceptuje. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną. O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku na podstawie § 3, § 4 ust. 3 i § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r., poz. 763 z późn. zm.) oraz art. 250 § 1 P.p.s.a.