II SA/Rz 700/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania - p o s t a n a w i a - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] o zawieszeniu - na wniosek A. Sp. z o.o. – postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanej stacji bazowej telefonii cyfrowej "[...]", wykonanej na dachu budynku usługowo – mieszkalnego usytuowanego na działce nr 1045 przy ul. L. [...] w U. U podstaw zawieszenia przez organ I instancji znalazło się nałożone na Spółkę zobowiązanie do przedłożenia do 31 grudnia 2013 r. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wraz z projektem budowlanym i prowadzone na jej wniosek przez Burmistrza [...] postępowanie w sprawie wydania dla przedmiotowej inwestycji decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WINB stwierdził natomiast, że zawieszenie postępowania nie przerywa biegu terminu ustalonego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane (mimo że może być on przedłużany lub skracany przez organ), ponadto na tle okoliczności sprawy budzi też wątpliwości prawidłowość przyjęcia przez organ wynikającej z tego artykułu procedury i trybu legalizacji. We wniesionej do WSA w Rzeszowie skardze na opisane wyżej postanowienie, A. Sp. z o.o. zawarła wniosek o wstrzymanie jego wykonania. Wskazano, że wykonanie postanowienia spowoduje trudne do odwrócenia skutki (postępowanie legalizacyjne będzie toczyło się dalej, pomimo niezakończenia postępowania lokalizacyjnego, warunkującego możliwość wywiązania się przez Spółkę z obowiązków nałożonych przez organ I instancji w zakresie przedstawienia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) oraz wyrządzi Spółce znaczną szkodę (konieczne mogłoby okazać się przerwanie procedury legalizacyjnej i wydanie nakazu rozbiórki, pomimo że nie miała ona możliwości wywiązania się z obowiązków nałożonych w tejże procedurze w wyznaczonych tam terminach). Unicestwiało by to także sens sądowej kontroli postanowienia, bowiem gdyby organ nadzoru budowlanego I instancji – zmuszony skarżonym postanowieniem do dalszego prowadzenia postępowania legalizacyjnego – uznał, że obecnie zgłoszony wniosek Spółki o wydłużenie terminu na przedłożenie decyzji lokalizacyjnej jest spóźniony i wydał nakaz rozbiórki, a następnie WSA przychylił się do racji skarżącej, wówczas wyrok stałby się niewykonalny, a prawo strony do skorzystania z możliwości legalizacji stałoby się fikcją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), sąd na wniosek skarżącego może po przekazaniu mu skargi wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest zatem we wskazanych sytuacjach szczególną, a jednocześnie przejściową formą zabezpieczenia ważnych interesów strony skarżącej, warunkowaną obowiązkiem uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę okoliczności uzasadniających wstrzymanie. Oznacza to, że wskazane w powyższym przepisie kryteria przyznania ochrony tymczasowej muszą być spełnione (realne) w momencie składania wniosku i muszą się one odnosić do aktów lub czynności nadających się do wykonania (wykonalność należy rozumieć jako możliwość realizacji wynikających z nich uprawnień lub obowiązków). W rozpoznawanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy wydanego w trybie zażaleniowym przez organ administracji II instancji postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania (uchylającego postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania w sprawie). Postanowienie to, dotyczące kwestii wpadkowej, nie posiada przymiotu wykonalności, gdyż nie wywołuje skutków materialnoprawnych i nie rodzi po stronie skarżącej Spółki żadnych uprawnień ani obowiązków. Wywiera ono jedynie skutki procesowe, a w takim przypadku w ogóle nie można mówić o niebezpieczeństwie wyrządzenia przez nie szkody (nie tylko znacznej) lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Abstrahując od powyższego, takiej szkody (skutków), wbrew twierdzeniu skarżącej Spółki, nie można również na obecnym etapie postępowania wywodzić z ewentualnego orzeczenia przez organ nadzoru budowlanego I instancji – przed rozpoznaniem niniejszej skargi przez Sąd - nakazu rozbiórki wskazanej stacji bazowej telefonii cyfrowej w wyniku uznania braku możliwości kontynuowania w stosunku do niej procedury legalizacyjnej. Nie wdając się w ocenę zasadności jej prowadzenia, do czego na tym etapie postępowania Sąd nie jest uprawniony, należy zauważyć, że wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę nie jest aktualnie w żaden sposób przesądzone, a więc tym bardziej trudno wiązać z tym określone następstwa (zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2014 r. II FZ 388/14, przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie może być wykazywana obawą wystąpienia hipotetycznych zdarzeń). W tej sytuacji złożony wniosek także nie znajduje uzasadnienia, gdyż – niezależnie od toczącego się jednocześnie postępowania lokalizacyjnego - ewentualne ubieganie się o wstrzymanie wykonania miałoby sens dopiero w odniesieniu do decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki. Ubocznie należy zauważyć, że zastosowanie względem zaskarżonego postanowienia instytucji wstrzymania wykonania (o ile byłoby możliwe) i tak nie gwarantowałoby osiągnięcia upatrywanych w nim skutków w postaci wstrzymania biegu postępowania legalizacyjnego i uprzedniego zakończenia postępowania lokalizacyjnego. Zgodnie bowiem z art. 61 § 6 powołanej ustawy, wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. W opisanej sytuacji zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej nie jest możliwe, w związku z czym na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.