II SA/Rz 668/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi N. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego N. P. kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ drugiej instancji") z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] września 2020 r. nr [...], wydaną w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 4 ust. 2 pkt. 2 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 293 ze zm. – dalej: "u.p.z.p."). Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] ustalił warunki zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą: "Dwanaście budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na działkach nr 110/6,110/7,112/2 i 112/3 obr. [...] położonych w [...] przy ul. [...] dla P. K., prowadzącego działalność gospodarczą p.n. "[...]". Odwołanie od powyższej decyzji w jednym piśmie procesowym wnieśli N. P., J. P. oraz H. S. Odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 8 października 2020 r. Natomiast zaskarżona decyzja została doręczona H. S. w dniu 18 września 2020 r., N. P. w dniu 21 września 2020 r. oraz J. P. w dniu 28 września 2020 r. Opisaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...], organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy, podzielając ustalenia faktyczne oraz wnioski Prezydenta. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli N. P., J. P. oraz H. S., reprezentowani przez fachowego pełnomocnika r.pr. A. K. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz wnieśli o jej uchylenie w całości i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargi H. S. oraz J. P., wobec nieuzupełnienia braków fiskalnych wniesionych skarg. W postanowieniu Sąd wyjaśnił, że w związku z koniecznością uiszczenia przez każdego ze skarżących wpisu od skargi, wezwano pełnomocnika skarżących o wyjaśnienie, w imieniu którego skarżącego został uiszczony wpis od skargi, pod rygorem przyjęcia, że wpisu dokonano w imieniu N. P. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżących wskazał, że wpis od skargi został uiszczony w imieniu N. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona do Sądu decyzja została wydana w wyniku rozpoznania odwołania N. P., J. P. i H. S. Z akt administracyjnych wynika, że decyzja organu I instancji została każdemu ze skarżących doręczona osobiście w dniach odpowiednio: N. P. 21 września 2020 r., J. P. 28 września 2020 r., H. S. 18 września 2020 r. Odwołanie zaś od decyzji organu I instancji wszyscy wyżej wymienieni wnieśli 8 października 2021 r. Powyższe okoliczności w sposób bezsprzeczny wynikają tak z dołączonych do akt zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji organu I instancji, jak też stempla pocztowego na kopercie, w której nadano odwołanie. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję – art. 129 § 1 k.p.a. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie- art. 129 § 2 k.p.a., o czym strony zostały prawidłowo pouczone. Termin do wniesienia odwołania upływał odpowiednio: N. P. w dniu 5 października 2020 r., J. P. 12 października 2020 r., H. S. 2 października 2020 r. Podpisane przez wszystkich odwołujących odwołanie zostało wniesione 8 października 2020 r. a następnie rozpatrzone przez organ II instancji merytorycznie zaskarżoną do Sądu decyzją. Tymczasem jak stanowi art.134 k.p.a.: organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Kontrola dopuszczalności odwołania oraz zachowania terminu do jego wniesienia są pierwszymi czynnościami, do podjęcia których zobowiązany jest organ odwoławczy po wniesieniu przez stronę odwołania. Przepis art. 134 k.p.a. jest normą bezwzględnie obowiązującą. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Terminy wnoszenia odwołania są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane ani skracane przez organ administracji publicznej, terminami procesowymi obliczanymi według przepisów Kodeksu oraz terminami zawitymi, których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu (por. Postępowanie cywilne, 1972, s. 417–418). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi przewidzianego w art. 134 (wyrok NSA w Łodzi z 21.03.1997 r., SA/Łd 2990/95 wszystkie powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. i nawet nieznaczne przekroczenie terminu wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia temu terminowi ( patrz wyrok NSA w Łodzi z 27.11.1996 r., SA/Łd 2665/95,). Nie budzi również wątpliwości, że rozpoznanie odwołania wniesionego po terminie obciąża decyzję organu drugiej instancji wadą rażącego naruszenia prawa, bowiem narusza nie tylko przepis k.p.a. o terminie złożenia odwołania - art. 129 § 2 k.p.a. - ale także zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1, 2, 3 k.p.a. Tak z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 22 stycznia 2021 r. II SA/Kr 1255/20, podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 20 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 844/20). Mając powyższe na uwadze Sąd obowiązany był do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd kierował się przy tym spoczywającym na organie odwoławczym obowiązkiem łącznego rozpoznania wszystkich odwołań. O kosztach na które składają się wpis od skargi w kwocie 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika i opłata skarbowa od pełnomocnictwa Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2, 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U z 2015 r., poz. 1800).