Sygnatura
II SA/Rz 630/20
Wyrok WSA w Rzeszowie z 22 lipca 2020 r., II SA/Rz 630/20
Wynik
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Uchylono decyzję organu pierwszej instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
- Data orzeczenia
- 22 lipca 2020
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant referent Patrycja Bar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i uchyla decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] czerwca 2017 r nr [...] i postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...] lipca 2017 r. (bez numeru) i postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...] lipca 2017 r. (bez numeru); II. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] i decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] i postanowienie tego organu z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. K. kwotę 497 zł /słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze. Wydanie decyzji poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") ustalił na wniosek MK (dalej: "skarżącej") prawo do świadczenia wychowawczego na rzecz jej dzieci – [...], w kwocie po 500,00 zł na każde dziecko, na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Pismem z 19 października 2016 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza o uchylenie decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze na rzecz córki [...] ze względu na podjęcie zatrudnienia przez męża (umowa na czas określony od 13 sierpnia 2016 r. do 31 października 2016 r.). Decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] organ I instancji uchylił decyzję własną z [...] kwietnia 2016 r. w części dotyczącej przyznania świadczenia wychowawczego na MK na okres od dnia 1 października 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Kolegium stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...] października 2016 r. Uprzednio, bo pismem z 24 listopada 2016 r. Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w [...] poinformował Burmistrza, że AK podlegał ustawodawstwu Belgii w zakresie świadczeń wychowawczych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie od 1 kwietnia 2016 r. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] organ I instancji uchylił decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2016 r. w części dotyczącej przyznania świadczenia na dziecko [...] w okresie od dnia 1 kwietnia 2016 r. do nadal oraz w części dotyczącej przyznania świadczenia wychowawczego na [...] od dnia 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Powyższą decyzją Kolegium uchyliło decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Burmistrz ponownie uchylił decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2016 r., jednakże również i to rozstrzygnięcie zostało uchylone decyzją Kolegium z dnia [...] kwietnia 2017 r.. nr [...] / Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] Burmistrz uchylił własną decyzję z dnia "[...]" kwietnia 2016 r. nr [...] o świadczeniu wychowawczym na rzecz [...], od dnia 1 kwietnia 2016 r. Organ wyjaśnił, że podstawą uchylenia był przepis art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a." w zw. z art. 16 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci z dnia 11 lutego 2016 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 z późn. zm.) – dalej: "u.p.p.", w związku z tym, że w sprawie w zakresie "świadczeń na rodzinę" mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia kiedy mąż wnioskodawczyni podlega ustawodawstwu poza granicami Rzeczypospolitej. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. Burmistrz sprostował oczywistą omyłkę pisarską w decyzji własnej z dnia 29 czerwca 2017 r. poprzez wpisanie w sentencji decyzji w miejsce daty "[...] kwietnia 2016 r." daty "[...] kwietnia 2016 r." W odwołaniu skarżąca zarzuciła objęcie sentencją decyzji, która nie funkcjonuje w obrocie prawnym, tj. decyzji opatrzonej datą 4 kwietnia 2016 r. Zdaniem skarżącej, nawet gdyby sentencja zawierała omyłkę to błąd dotyczy istoty sprawy i nie podlega sprostowaniu. Natomiast jeżeli decyzja taka funkcjonowała w obrocie prawnym, to art. 16 ust. 6 u.p.p. zezwala na częściowe uchylenie decyzji, tj. od określonego dnia, a decyzja w tym zakresie milczy. Skarżąca podniosła, że jeżeli organ wypowiedział się o decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. to w sprawa ma walor powagi rzeczy osądzonej, bowiem postępowanie zakończyło się decyzją kasatoryjną z dnia [...] kwietnia 2017 r. Odwołująca zażądała uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza z dnia [...] czerwca 2017 r. i orzekając co do istoty sprawy uchyliło decyzję Burmistrza dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]. Kolegium uznało za zasadne zarzuty, co do wadliwości decyzji organu I instancji w zakresie ustalenia terminów i daty uchylenia decyzji będącej przedmiotem postępowania, jednocześnie wyjaśniając, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Organ odwoławczy podał, że z art. 16 ust.6 u.p.p. w sposób oczywisty wynika, że "uchylenie decyzji następuje z dniem wydania decyzji uchylającej". Kwestia uznania świadczeń za nienależnie pobrane jest natomiast zagadnieniem wtórnym i przedmiotem odrębnego postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, MK wniosła o stwierdzenia nieważności, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji, zasądzenia kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej oraz rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja narusza zasadę skutku res iudicata, gdyż rozstrzyga w sprawie już załatwionej ostateczną decyzją Kolegium wydaną w sprawie o tożsamym przedmiocie z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w której zastosowało instytucję kasacji właściwej. Ponowna ingerencja w tę sama sprawę narusza art. 16 § 1 K.p.a. i naraża zaskarżoną decyzję na wadę nieważności. W ocenie skarżącej Kolegium dokonało nieusprawiedliwionej zmiany przedmiotu sprawy I instancji, który orzekał o bycie decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., zaś skarżącej udało się wykazać, że w tej dacie nie wydawano podobnego rozstrzygnięcia. Wszystkie etapy postępowania nadzwyczajnego odnosiły się do decyzji z [...] kwietnia 2016 r.; w granicach sprawy wydano też - nieważne w ocenie skarżącej - postanowienie Burmistrza z dnia [...] lipca 2017 r., którym sprostowano w decyzji I instancji datę na [...] kwietnia. Skoro ten element kluczowy dla całego procesu stanowił istotę sprawy i zawarto go w sentencji decyzji I instancji, to nie było podstaw do prostowania tego elementu decyzji, który już zainicjował postępowanie odwoławcze. Kolegium naruszyło też regulacje materialnoprawne, gdyż art. 16 ust. 6 u.p.p. pozwala wyłącznie na częściowe uchylenie decyzji dotychczasowej, tzn. na uchylenie jej od określonego dnia. Nie pozwala cofać się skutkiem uchylenia aż do daty jej wydania, jak uczyniło to Kolegium. Ponadto organy obydwu instancji nie wskazały na przepisy prawa materialnego międzynarodowego publicznego, które wskazywałyby, że świadczenia skoordynowane w ocenie organów w ogóle były świadczeniami na rodzinę, o jakich mowa w art. 16 ust. 6 u.p.p. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2017 r. II SA/Rz 1008/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę MK. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej w skrócie "NSA") wyrokiem z dnia 16 stycznia 2020 r. I OSK 1525/18 uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. W ocenie NSA, Sąd I instancji uchybił wymogom art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a. ", gdyż pełnomocnikowi skarżącej doręczono uzasadnienie wyroku w sprawie II SA/Rz 805/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż doszło do naruszenia procedury w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, które to naruszenia Sąd uwzględnił urzędu. Kontrolą Sądu, z mocy art. 135 P.p.s.a., zostało objęte postępowanie i wydane w jego toku rozstrzygnięcia przez organy obydwu instancji, zmierzające do uchylenia decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], którą przyznano MK świadczenie wychowawcze dla dwójki małoletnich dzieci na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Poczynając od 20 października 2016 r. organy obydwu instancji podejmują próby prawidłowego zastosowania art. 16 ust. 6 u.p.p., co do wydania niniejszego wyroku jeszcze nie nastąpiło. W przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 2). Przepisy te zostały zmienione art. 15 pkt 19 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemem wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428), poprzez zastąpienie użytymi w odpowiednim przypadku i liczbie wyrazami "marszałek województwa", użytym w odpowiednim przypadku i liczbie wyrazem: "marszałek". Art. 16 ust. 6 (w wersji aktualnej) stanowi, że w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Działanie organów winno doprowadzić do zgodnego z prawem uchylenia decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. o przyznaniu świadczenia wychowawczego skarżącej. Postępowanie o przyznanie świadczenia wychowawczego jest postępowaniem wnioskowym i taki też wniosek złożyła skarżąca w dniu 1 kwietnia 2016 r. Do wniosku dołączono szereg dokumentów, w tym między innymi umowę o pracę tymczasową zawartą przez jej męża w dniu 26 lutego 2016 r. do 31 lipca 2016 r. Powyższe dowodzi, że organ I instancji już na wstępnym etapie wadliwie ustalił stan faktyczny sprawy, gdyż już w dniu 1 kwietnia 2016 r. skarżąca ze względu na zatrudnienie męża AK w innym państwie Unii Europejskiej podlegała regulacji o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, co oznacza, że Burmistrz Miasta [...] nie był organem właściwym do orzekania. Konstatacja tej okoliczności, jak i późniejsza informacja skarżącej z dnia 19 października 2016 r. oraz pismo Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w [...] z dnia 24 listopada 2016 r. potwierdzają zaistnienie przesłanek do wydania decyzji przez organ I instancji na podstawie art. 16 ust. 6 u.p.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Decyzją tą Burmistrz Miasta [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w części dotyczącej przyznania MK świadczenia wychowawczego w kwocie 500,00 zł na dziecko [...] na okres od dnia 01.10.2016 r. do dnia 30.09.2017 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji podał, że uchylenie decyzji zrealizowano na prośbę skarżącej. Przytoczone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] były o tyle prawidłowe o ile doprowadziły do stanu, w którym Burmistrz Miasta [...] mógł prawidłowo zastosować przepis art. 16 ust. 6 u.p.p. i wydać stosowną decyzję. Do takiej sytuacji jednak nie doszło, gdyż organy obydwu instancji popełniły szereg naruszeń przepisów procesowych powodujących konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego niniejszym wyrokiem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.. I. W postępowaniu prowadzonym po stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...], organ ten decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] uchylił decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w całości (pkt 1) i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W wyniku rozpatrzenia odwołania pełnomocnika skarżącej, Kolegium decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] i nie zawarło w sentencji dalszej części rozstrzygnięcia o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji jest stwierdzenie, że celem naprawienia błędów proceduralnych postępowania sprawa wymaga w całości ponownego rozpoznania (karta akt admin. nr 116). Przytoczone rozstrzygnięcie nie jest rozwiązaniem idealnym w aspekcie regulacji art. 138 § 2 K.p.a., ale wskazanie podstawy prawnej oraz stwierdzenie w uzasadnieniu tej decyzji, że postępowanie wymaga ponownego rozpatrzenia sprawy w całości pozwala na przyjęcie, że organ istotnie działał na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Zaistniały też przesłanki do sprostowania lub uzupełnienia decyzji z urzędu w tym również, co do rozstrzygnięcia (art. 111§ 1 w zw. z art. 111 §1a K.p.a.). Wbrew twierdzeniom skarżącej decyzja ta nie tworzy w sprawie skutku res iudicta, a co za tym idzie nie zamknęła możliwości wydania kolejnych decyzji w tej sprawie. Pomimo błędnego procedowania prowadzenie postępowania na podstawie art. 16 ust. 6 u.p.p. nie stało sie bezprzedmiotowe, gdyż sprawa nie została w sposób ostateczny merytorycznie rozstrzygnięta. Zasadą jest niedopuszczalność wykonania decyzji w przypadku wniesienia odwołania. Od tej zasady istnieją wyjątki, określone w art. 130 § 3 i § 4 K.p.a. Wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji jest możliwe jedynie wówczas, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. Rozstrzygnięcie w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, jeżeli rygor ten jest nadawany w chwili wydania decyzji, stanowi jej składnik. Z tego względu rozstrzygnięcie to nie może być przedmiotem "osobnego zażalenia". Uchylenie przez SKO decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. decyzji organu I instancji w całości spowodowało, że uchylony został też rygor natychmiastowej wykonalności, a zatem prowadzenia postępowania w trybie art. 135 K.p.a. i wydanie postanowienia przez Kolegium w dniu [...] kwietnia 2017 r. nr [...], czyli w tym samym dniu, co i ww. decyzji kasacyjnej, to powstał stan, w którym bezprzedmiotowym stało się postępowanie o wstrzymanie natychmiastowe wykonanie decyzji. Postanowienie Kolegium wydane w przedmiocie wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]. było sprostowane przez Kolegium w trybie art. 113 K.p.a. Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] nastąpiło z urzędu sprostowanie błędu pisarskiego, co do nazwiska członka sprawozdawcy. Wyżej opisane naruszenia wyczerpują dyspozycję art. art. 6, art. 7, art. 8 K.p.a., czyli zasadę praworządności, zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej. Ilość stwierdzonych oczywistych pomyłek i dokonanych sprostowań tak do decyzji organu I jak i II instancji oraz do wydanych w sprawie postanowień to ich wielość spowodowała konieczność uchylenia wszystkich wyżej wymienionych rozstrzygnięć. Ponadto Sąd zwraca uwagę na treść uzasadnień Kolegium do podjętych decyzji i postanowień, która w 90 % obejmuje przytoczenie przepisów prawa i tez wyroków sądów administracyjnych bez wyjaśnienia przyczyn ich zastosowania w rozstrzyganiu konkretnej sprawy administracyjnej. W każdym przypadku uzasadnienie sporządzone do decyzji czy postanowienia Kolegium narusza art. 107 § 3 K.p.a., co powoduje, że strona jest pozbawiona możliwości zapoznania się z argumentacją organu, co finalnie przekłada się na naruszenie zasady przekonywania określonej w art. 11 K.p.a. II. Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] po raz kolejny uchylił swoją decyzję z dnia [...].04.2016r. nr [...] przyznającą świadczenie wychowawcze MK na rzecz [...] od dnia 1 kwietnia 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Burmistrz Miasta [...] sprostował w sentencji datę uchylanej decyzji, która została wydana [...] 04.2016 r. Natomiast na podstawie art. 111 §1b K.p.a. z wniosku pełnomocnika skarżącej sprostowano w ww. postanowieniu pouczenie o zażaleniu, poprzez zastąpienie zwrotu "otrzymania" zwrotem "doręczenia". Aktualnie zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] i orzekło co do istoty sprawy uchylając decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]. W podstawie prawnej, Kolegium powołało art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Działając zgodnie z tym przepisem to Kolegium powinno utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe działanie Kolegium stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Pojęcie rażącego naruszenia prawa interpretowane jest jako naruszenie przepisu niepozostawiającego wątpliwości, co do jego bezpośredniego zrozumienia, jako oczywiste, wyraźne i bezsporne, jako sytuacja, w której rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej, dotyczące praw lub obowiązków stron postępowania, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w przepisie prawa. Z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamione każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Ponadto naruszenia prawa stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 K.p.a. są wadami tkwiącymi w samej decyzji taka też sytuacja zaistniała w przypadku zaskarżonej decyzji. Sąd zwraca też uwagę na sposób zredagowania zaskarżonej decyzji poprzez podanie nazwy organu, daty i numerów decyzji uchylanych, bez przytoczenia ich sentencji powoduje, że rozstrzygnięcie nie jest znane ze względu na swoisty sposób zaszyfrowania. Bez akt sprawy i analizy poszczególnych decyzji rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji nie jest zrozumiałe nie tylko dla dla strony. Z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji strona powinna dowiedzieć się o sposobie załatwienia jej sprawy. Również i w tym przypadku uzasadnienie w zaskarżonej decyzji nie odpowiada standardom określonym w art. 107 § 3 K.p.a., co było już wyżej wyjaśnione. Natomiast organ I instancji w swojej decyzji z dnia 29 czerwca 2017 r. po raz kolejny błędnie określił datę początkową uchylenia decyzji o przyznanych na dzieci skarżącej świadczeniach wychowawczych. Przepis art. 16 ust. 6 u.p.p. nie daje podstaw do określenia takiego terminu. Świadczenie wychowawcze jest świadczeniem okresowym, a skoro z art. 16 ust. 6 u.p.p. wynika kompetencja organu do uchylenia takiej decyzji oznacza to, że uchylenie to należy odnieść do całego okresu, na który było przyznane świadczenie wychowawcze, a to ze względu na zmianę właściwości rzeczowej do rozpatrzenia wniosku o przyznanie tego świadczenia, o czym stanowi art. 16 ust. 5 u.p.p. W tym zakresie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na końcowy wynik sprawy, a próba reformacji decyzji organu I instancji podjęta przez Kolegium okazała się nieskuteczna, gdyż z przyczyn, które Sąd wyżej przedstawił zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zmiana właściwości rzeczowej i ograniczenie kompetencji Burmistrza Gminy [...] do uchylenia decyzji o przyznaniu świadczeń wychowawczych na dzieci skarżącej, nie pozwoliło temu organowi ani Kolegium na wypowiadania się o przepisach prawa międzynarodowego publicznego, co nietrafnie podniósł w skardze pełnomocnik skarżącej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 9.04.2019 r. sygn. akt II SA/Bd 79/19; dostępny na str. cbosa). Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 2 P.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, a na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) uchylił decyzję organu I instancji wobec naruszenia przepisów prawa materialnego, co obligowało do uwzględnienia skargi (pkt I wyroku). Uchylenie decyzji i postanowień wymienionych w pkt II wyroku było skutkiem wypełnienia dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 P.p.s.a. i obejmuje ono koszty zastępstwa procesowego. Konsekwencją niniejszego wyroku jest stan prawny, w którym obowiązuje decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] przyznająca skarżącej świadczenie wychowawcze na dwójkę dzieci w kwocie po 500 zł. Zatem nadal w ustalonym stanie faktycznym sprawy uwzględniony do orzekania, organ I instancji nadal jest zobligowany do wydania decyzji na podstawie art. 16 ust. 6 u.p.p. mając na względzie wskazania wynikające z uzasadnienia wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 8 czerwca 2020
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Pomoc społeczna
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/ Ewa Partyka Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 145 § 2 · Dz.U. 2019 poz. 2325
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 156 § 1 pkt 2, art. 111 §1b, art. 135 · Dz.U. 2020 poz. 256
- Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
art. 16 ust. 5 i 6 · Dz.U. 2019 poz. 2407
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Go 132/20 · 22 lipca 2020
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 22 lipca 2020 r., II SA/Go 132/20
Sygnatura: II SA/Po 722/19 · 22 lipca 2020
Wyrok WSA w Poznaniu z 22 lipca 2020 r., II SA/Po 722/19
Sygnatura: II SA/Bd 189/20 · 22 lipca 2020
Wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 lipca 2020 r., II SA/Bd 189/20
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny