II SA/Rz 599/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 19 września 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu ES od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 sierpnia 2017 r. II SA/Rz 599/17 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi ES na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy

Skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu zgłoszonego żądania, postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2017 r. II SA/Rz 599/17 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Zdaniem referendarza sądowego, wnioskodawczyni nie wykazała, aby nie była w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, gdyż część z deklarowanych przez nią wydatków, jak wydatki na koszenie trawy lub spłatę pożyczki zaciągniętej na remont domu, trudno uznać za wydatki niezbędne do utrzymania rodziny. Referendarz sądowy wskazał ponadto, że wnioskodawczyni dysponując trzema nieruchomościami nie wykazała, aby podjęła starania w celu ich wydzierżawienia celem uzyskania dochodu. Za nie mniej istotną uznano okoliczność, że skarżącą inicjuje wiele spraw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie, a zatem winna podjąć starania, aby chociaż cześć związanych z nimi kosztów ponieść samodzielnie. We wniesionym sprzeciwie ES wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego i przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem skarżącej, referendarz sądowy dokonał błędnej oceny złożonego przez nią wniosku uznając, że jej stan zdrowia oraz sytuacja materialno – bytowa umożliwia pokrycie kosztów postępowania sądowego. Wnioskodawczyni podniosła, że remont mieszkania był wydatkiem niezbędnym w celu zapewnienia utrzymania, a comiesięczne wydatki powodują, że na utrzymanie pozostaje jej 8 zł dziennie. Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła, że nikt nie jest zainteresowany wydzierżawieniem jej nieruchomości, nie wykazując jednakże, aby podjęła próby poszukiwania potencjalnego dzierżawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wskazać przy tym należy, że jedyną przesłanką warunkującą przyznanie stronie prawa pomocy, jest w świetle art. 246 Ppsa sytuacji materialno – bytowa wnioskodawcy. Tym samym zarówno brak wiedzy prawniczej, jak i stopień skomplikowania sprawy nie miały i nie mogły mieć wpływu na ocenę zasadności zgłoszonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 Ppsa). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa jej obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu analiza wniosku skarżącej nie pozwala na przyjęcie, że wykazała ona taką okoliczność, a zatem zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy w pełni zasadnie odmówił uwzględnienia zgłoszonego żądania. Zdaniem Sądu słusznie wskazał referendarz sądowy, że wnioskodawczyni nie wykazała, aby poczyniła chociażby próby wydzierżawienia jakiejkolwiek nieruchomości wchodzącej w skład jej majątku. Trudno bowiem za obiektywnie wiarygodne uznać, niepoparte żadnymi innymi dokumentami, złożone w tym zakresie oświadczenie skarżącej, że "nikt nie weźmie jej pola nawet za darmo". Nie budzi również wątpliwości Sądu, że sam fakt wykonania w budynku mieszkalnym skarżącej robót budowlanych związanych z remontem obiektu na kwotę ponad 10 000 zł, bez wsparcia ze strony organów pomocy społecznej, świadczy o posiadaniu przez skarżącą pewnych środków płatniczych. Nie mniej istotny jest fakt, że skarżąca inicjując do tej pory niespełna 50 postępowań przed Sądem nabyła wiedzę, że skarga sądowoadministracyjna, co do zasady, podlega opłacie, a zatem planując wniesienie kolejnej skargi winna poczynić oszczędności związane koniecznością pokrycia kosztów postępowania i uczynić zadość określonej w art. 199 Ppsa zasadzie ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.