II SA/Rz 564/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący: SWSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.C. na decyzję Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w Warszawie z dnia 23 lutego 2023 r. nr 103 w przedmiocie odmowy skierowania do wojskowej komisji lekarskiej - postanawia - 1. stwierdzić swoją niewłaściwość; 2. przekazać sprawę według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

A.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w Warszawie – Szefa Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z dnia 23 lutego 2023 r. nr 103 w przedmiocie odmowy skierowania do wojskowej komisji lekarskiej. W odpowiedzi na skargę Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w Warszawie (adres do korespondencji Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie) zawnioskował o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny przed przystąpieniem do rozpoznania skargi w pierwszej kolejności zobowiązany jest zbadać swoją właściwość miejscową do jej rozpoznania, a dopiero w następstwie tego ustalenia ją rozpoznać, bądź przekazać według właściwości innemu sądowi administracyjnemu. Zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – zwana dalej "P.p.s.a."), właściwy do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast stosownie do art. 59 § 1 P.p.s.a jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny sąd, który stwierdził swoją niewłaściwość przekaże sprawę innemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie w tym zakresie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Szefa Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z dnia 23 lutego 2023 r. nr 103 utrzymująca w mocy decyzję Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w Nisku z 29 grudnia 2022 r. nr 121 w przedmiocie odmowy skierowania do wojskowej komisji lekarskiej. Zastępca Szefa Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji podpisując decyzję zaznaczył, że działa "z upoważnienia Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji". Do akt sądowych (k.7) dołączone zostało upoważnienie udzielone mu przez Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji na podstawie art. 268a K.p.a. Odnosząc się do kwestii jaki organ administracji publicznej w istocie wydał zaskarżoną do Sądu decyzję i gdzie znajduje się jego siedziba, wskazać należy, że z dniem 23 kwietnia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r., poz. 2305 - dalej jako "u.o.o."). W świetle przepisów tej ustawy zmianie uległa struktura organizacyjna organów administracji publicznej. Jak wynika z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2305 ze zm.) terenowymi organami wykonawczymi Ministra Obrony Narodowej w sprawach rekrutacji, operacyjno - obronnych i administracji niezespolonej są Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji oraz szefowie wojskowych centrów rekrutacji. Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest organem wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów k.p.a. w stosunku do szefów wojskowych centrów rekrutacji (por. art. 34 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny). Z przepisów przejściowych wynika również, że sprawy prowadzone przez wojskowych komendantów uzupełnień, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przejmuje właściwy miejscowo, ze względu na dotychczasowy terytorialny zasięg działania wojskowej komendy uzupełnień, szef wojskowego centrum rekrutacji, a sprawy prowadzone przez szefów wojewódzkich sztabów wojskowych, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przejmuje Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji (art. 779 ust. 1 i 2 u.o.o.). Zgodnie z art. 777 ust. 2 u.o.o. tworzy się Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji oraz wojskowe centra rekrutacji. Przekształca się wojewódzkie sztaby wojskowe w Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji, a wojskowe komendy uzupełnień w wojskowe centra rekrutacji (art. 777 ust. 3 u.o.o.). Siedzibę i terytorialny zasięg działania Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji określa, w drodze rozporządzenia, Minister Obrony Narodowej (art. 35 ust. 2 pkt 2 u.o.o.). Poza siedzibą Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji mogą być tworzone ośrodki zamiejscowe (art. 35 ust. 1 u.o.o.). Minister Obrony Narodowej w § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2022 r. w sprawie Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji oraz wojskowych centrów rekrutacji (Dz. U. poz. 856) określił, że Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji obejmuje swoim zasięgiem działania terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a jego siedzibą jest Warszawa. Jednocześnie Minister Obrony Narodowej utworzył 15 ośrodków zamiejscowych Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji m. in. z siedzibą w Rzeszowie, które obejmuje terytorialnym zasięgiem działania województwo podkarpackie (por. § 2 ust. 3 pkt 12 ww. rozporządzenia). Z ustawy o obronie Ojczyzny wynika wyraźnie, że Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest organem administracji rządowej właściwym w sprawach określonych w ustawie o obronie Ojczyzny obejmującym swoją właściwością obszar całego kraju. Jest organem administracji publicznej w rozumieniu przepisów k.p.a., podobnie jak szefowie wojskowych centrów rekrutacji. Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji realizuje swoje zadania przy pomocy urzędu: Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w Warszawie oraz 15 ośrodków zamiejscowych Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, w tym Ośrodka Zamiejscowego Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w Rzeszowie. Pracownikom Ośrodka Zamiejscowego Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w Rzeszowie, w tym osobom stojącym na jego czele, nie przysługuje przymiot organu administracji publicznej, nawet z racji pełnienia w nim funkcji kierowniczej. Osoby te wykonują bowiem tylko kompetencje organu, lecz same ich nie posiadają. Decyzje przez nich wydawane są więc traktowane jako rozstrzygnięcia organu upoważniającego. Zaskarżona do Sądu decyzja jest zatem decyzją Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, który ma swoją siedzibę w Warszawie. Wobec powyższego stosownie do treści § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652 ze zm.) dla obszaru województwa mazowieckiego właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zwrócić należy uwagę, że obecnie brak jest stosownej regulacji prawnej, która przekazywałaby tego rodzaju sprawy jak przedmiotowa do właściwości innych sądów administracyjnych, na co pozwala art. 13 § 3 p.p.s.a. Jeżeli zaś chodzi o kwestię ośrodków zamiejscowych Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, to nie mogą one wpływać na właściwość wojewódzkiego sądu administracyjnego, bowiem organem administracji występującym w sprawie pozostaje Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, który jedynie działa poprzez swoje ośrodki zamiejscowe. Ani ustawa, ani rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 14 kwietnia 2022 r. nie ustanawia innych od Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji organów działających w ramach ośrodków zamiejscowych. Mając powyższe na uwadze, tut. Sąd, na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 13 § 2 P.p.s.a., stwierdził swoją niewłaściwość w przedmiotowej sprawie i przekazał ją według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.