II SA/Rz 560/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego -skargę oddala-

Przedmiotem skargi J. W. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], wydana przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Organy obu instancji kierowały się następującymi okolicznościami faktycznymi: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej PINB) w związku z interwencją A. S.A. Oddział [...], Terenowa Jednostka [...], w sprawie kolizyjnego usytuowania obiektu budowlanego w stosunku do gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 na działce o nr 2155 w Ś., przeprowadził w dniu 17 maja 2012 r. kontrolę na ww. działce. W trakcie tej kontroli ustalono, że na działce nr 2155 zlokalizowany jest m.in. obiekt budowlany o wymiarach 3,50 m x 6,00 m, o konstrukcji stalowej, jego ściany oraz dach wykonano z blachy. Obiekt postawiony jest na kołach na wylewce betonowej, wylanej na gruncie. W dniu kontroli znajdowały się w nim grabie, łopaty, drabiny oraz inny sprzęt gospodarczy. Organ ustalił, że przedmiotowy obiekt ustawiony został w obecnym miejscu około 6-8 lat temu. Na postawienie obiektu właściciel działki oraz inwestor – J. W. - nie posiada żadnych dokumentów, gdyż według niego nie jest to obiekt budowlany, jest on ustawiony na kołach i w każdej chwili może zostać przesunięty w inne miejsce. Organ podał, że obiekt ten służy do przechowywania narzędzi i sprzętu gospodarstwa rolnego. PINB postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. wstrzymał roboty budowlane przy ww. obiekcie budowlanym. Ponadto nałożył na J. W. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 sierpnia 2013 r. następujących dokumentów: 1) zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu, 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pismem z 18 sierpnia 2013 r. J. W. zwrócił się do PINB o zawieszenie wykonania ww. postanowienia do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Wojewodę [...], w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], zgłaszającej sprzeciw w sprawie zamierzenia przystąpienia do budowy budynku gospodarczego o powierzchni 21,0 m² na działce nr 2155 w Ś. Decyzją z [...] listopada 2013 r., nr [...], Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty. Ponieważ J. W. mimo upływu terminu nie przedłożył dokumentów określonych w postanowieniu PINB z [...] grudnia 2012 r., w związku z powyższym decyzją z [...] listopada 2013 r., nr [...], PINB nakazał J. W. dokonać rozbiórki obiektu budowlanego konstrukcji stalowej (blaszak) – pełniącego funkcję użytkową budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr 2155 położonej w Ś. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. W. Strona domagała się jej uchylenia, nie zgadzając się z oceną organu, że ww. obiekt gospodarczy jest tymczasowym obiektem budowlanym. WINB decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB. W uzasadnieniu organ odwoławczy przychylił się do stanowiska PINB i stwierdził, że argumenty podnoszone w odwołaniu pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. WINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, zwana dalej P.b.), postawiony przez J. W. obiekt budowlany nie jest budynkiem, gdyż nie posiada fundamentów, jest to obiekt pełniący funkcję użytkową budynku. Ustalenia w trakcie kontroli potwierdziły gospodarczy charakter tego obiektu. WINB powołał się na ustalenia organu I instancji, że ww. obiekt budowlany postawiony jest na kołach, na wylewce betonowej wylanej na gruncie, czyli obiekt ten nie jest trwale połączony z gruntem. Według oświadczenia inwestora, w każdej chwili obiekt ten może być przesunięty w inne miejsce. Nadto w piśmie z 14 maja 2012 r. J. W. podał, że umieścił na działce "tylko obiekt tymczasowy, nie związany z podłożem". Powyższe ustalenia zaważyły o kwalifikacji przedmiotowego obiektu jako obiektu tymczasowego. W ocenie organu ustawienie obiektu nie było objęte obowiązkiem uzyskania zgłoszenia, lecz obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie inwestor powinien przed rozpoczęciem robót budowlanych (ustawienia obiektu) uzyskać pozwolenie na budowę, czego nie dopełnił. W związku z powyższym realizacja przedmiotowego obiektu w tej sytuacji stanowi samowolę budowlaną. Zwrócono uwagę, że inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów, co wyklucza podjęcie procedury legalizacyjnej. J. W. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (zwany dalej WSA) skargę na decyzję WINB z dnia [...] marca 2014 r. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów obu instancji. Podniósł, że przedmiotowy obiekt służy jedynie do obsługi ogrodu działkowego, nie służy zaś do przebywania w nim ludzi, nie posiada żadnych mediów i wykorzystywany jest w okresie wegetatywnym. W ocenie skarżącego taki obiekt gospodarczy pełni funkcję "skrzyni na narzędzia" i nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga J. W. okazała się niezasadna, co spowodowało konieczność jej oddalenia. W pierwszej kolejności wypada wyjaśnić, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Sąd podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, co do kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego, którego dotyczy skarżona do WSA decyzja WINB. Należy przypomnieć, iż w myśl art. 3 pkt 5 P.b. pod pojęciem tymczasowego obiektu budowlanego, polski ustawodawca nakazuje rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że o możliwości zakwalifikowania danego obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego decyduje przede wszystkim cel, w jakim ów obiekt został umieszczony na danej działce oraz okres czasu funkcjonowania na niej (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 4/14, LEX nr 1447508). Z zebranego w aktach administracyjnych materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że objęty nakazem rozbiórki obiekt został wyposażony w koła metalowe. Postawiony jest na betonowej wylewce. Nie jest to obiekt w sposób trwały połączony z gruntem, przez co możliwe jest jego przeniesienie w inne miejsce, i to w każdym czasie. Opisane cechy przedmiotowego obiektu potwierdzają nadesłane przy skardze przez J. W. zdjęcia. Jego mobilność potwierdza sam skarżący określając go jako "skrzynia na narzędzia", a więc przedmiot, mogący zostać przemieszczony. Ruch obiektu zapewniają metalowe koła, w które został wyposażony. Możliwość przeniesienia obiektu J. W. w inne miejsce w każdym czasie, a także brak cechy trwałego połączenia tego obiektu z gruntem, wypełnia desygnaty pojęcia tymczasowego obiektu budowlanego, nie zaś obiektów objętych treścią art. 29 ust. 1 pkt 4 P.b. jak twierdzi skarżący. Z tych przyczyn, organy dokonały właściwej kwalifikacji przedmiotu postępowania, co wypełnia obowiązki wynikające z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Nie wykazano też naruszenia art. 9 K.p.a., skoro umożliwiono J. W. zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz zgłoszenie do niego uwag i zastrzeżeń. W dalszej kolejności wyjaśnić, należy że budowa tymczasowych obiektów budowlanych, co do zasady zwolniona jest od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o czym świadczy treść art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. Przepis ten stanowi: pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Nie oznacza to jednak, że budowa takich obiektów w ogóle nie pozostaje pod nadzorem organów administracji publicznej, bowiem jak stanowi art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. omawiane działanie inwestycyjne objęte zostało obowiązkiem dokonania zgłoszenia. Jeżeli jednak obiekt pozostaje w tym samym miejscu przez okres dłuższy niż 120 dni, od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, to skutkuje to po stronie inwestora powstaniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o czym stanowi art. 28 ust. 1 P.b. Innymi słowy, pozostawanie w tym samym miejscu tymczasowego obiektu budowlanego przez czas dłuższy niż 120 dni, rodzi m.in. konsekwencje określone w art. 48 P.b., a więc nakaz rozbiórki, jeżeli inwestor nie wykaże ostatecznego pozwolenia na budowę. Organy właściwie zastosowały art. 48 ust. 2 i 3 P.b. poprzez wydanie na jego podstawie postanowienia z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], o nałożeniu na inwestora obowiązku dostarczenia określonych w sposób enumeratywny dokumentów. Ponieważ inwestor nałożonego na niego obowiązku nie wykonał, to konsekwencją tego było zastosowanie wobec niego przepisu art. 48 ust. 4 P.b. Powołana regulacja stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Władcze stosowanie art. 48 ust. 1 P.b. oznacza natomiast wydanie przez Organ decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Ponieważ zobowiązany do dostarczenia dokumentów potrzebnych do legalizacji obiektu, nie przedstawił ich w terminie wyznaczonym przez Organ w postanowieniu, to konsekwencją tego zaniechania musiała być decyzja o nakazie rozbiórki nielegalnego obiektu budowlanego. Poruszone przez Skarżącego kwestie dotyczące usytuowania na działce gazociągu wysokiego ciśnienia, nie mogły w tych okolicznościach podważyć prawidłowości działań Organów nadzoru architektoniczno – budowlanego. O skierowaniu do strony nakazu rozbiórki obiektu budowlanego zadecydował bowiem fakt naruszenia obowiązku posiadania ostatecznego pozwolenia na budowę, jak również nie dostarczenie dokumentów niezbędnych dla kontynuowania postępowania legalizacyjnego. Powyższe oznacza, że zaskarżona do WSA decyzja WINB nie narusza przytoczonych w skardze przepisów prawa. Sąd działając z urzędu, także nie doszukał się takich naruszeń prawa materialnego jak i procesowego, które nakazywałyby zastosowanie kompetencji kasacyjnych w postaci stwierdzenia nieważności czy uchylenia decyzji WINB. Z tych przyczyn należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania nie orzekano z uwagi na treść art. 200 p.p.s.a.