II SA/Rz 559/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. B. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 559/17 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki zbiornika na ścieki - postanawia - zmienić zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący Z. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i trójką dzieci (21, 16 i 11 lat). Zamieszkują w domu o pow. 70 m2. Ich majątek to gospodarstwo rolne o pow. 4,53 ha, które stanowi źródło utrzymania rodziny (miesięczny dochód z tego tytułu to 700 zł). Utrzymują się także z pracy dorywczej. Dochód rodziny to także zasiłek rodzinny w wysokości 240 zł oraz świadczenia wychowawcze w łącznej kwocie 1000 zł. Stałe wydatki strony to: żywność – 600 zł, raty trzech kredytów – 700 zł, telefon – 100 zł, gaz – 100 zł, kanapki dla dzieci – 200 zł, Internet – 40 zł, energia elektryczna – 200 zł, wywóz śmieci 60 zł, lekarstwa – 100 zł. W dodatkowy oświadczeniu nadesłanym na wezwanie referendarza, skarżący podał, że córka jest osobą bezrobotną a członkowie jego rodziny nie podejmują prac dorywczych. Wskazał, że podane we wniosku kwoty opłat za gaz oraz prąd dotyczą okresów miesięcznych, zaś opłata za wodę odnosi się do kwartału. Z kolei comiesięczny wydatek na wodę wynosi 50 zł, wywóz nieczystości – 100 zł i opał 100 zł. Wskazał, że posiada ciągnik rolniczy oraz samochód osobowy, których miesięczne koszty utrzymania to 200 zł. Podał, że kredyty, o których mowa we wniosku zaciągnięte zostały w 2015 r. i 2016 r. na rozpoczęcie roku szkolnego, węgiel, drewno, składkę do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i inne bieżące wydatki (gdy brakuje pieniędzy). Oświadczył dodatkowo, że razem z nim mieszka także jego matka, która prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Zaznaczył też, że żona "nie posiada w tym czasie na koncie żadnych pieniędzy". Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 559/17 referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że powodem odmownego sposobu załatwienia wniosku jest nie wyjaśnienie w sposób dostateczny sytuacji materialnej wnioskodawcy oraz brak odpowiedzi - w pełni - na kierowane do niego wezwania. W złożonym od powyższego postanowienia sprzeciwie Z. B. oświadczył, że nie posiada konta bankowego, zatem nie może nadesłać wyciągu z rachunku bankowego. Uzyskiwany dochód to kwota 1940 zł, a wydatki 2500 zł. Wyjaśniając te kwestie oświadczył, że gdy brakuje pieniędzy to pożycza, aktualnie od brata na pokrycie wydatków pożyczył 1000 zł. Natomiast około 10 lipca planuje wziąć pożyczkę (umowę dośle Sądowi). Córka jest osobą bezrobotną, żona nie pracuje. Odnośnie zawartych w postanowieniu twierdzeń, że jego oświadczenie nie jest prawdziwe i wystarczające, zawnioskował o wskazanie jakie dokumenty, zaświadczenia ma jeszcze nadesłać by jego wniosek został pozytywnie rozpoznany. Jakie dochody w rubrykę nr 10 ma wpisać, skoro nie ma dochodu (żona i córka nie pracują). Zwrócił się także o wskazanie, które dokumenty wg Sądu są fałszywe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Sprzeciw skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał, że spełnia przesłanki ustawowe, skutkujące całkowitym uwzględnieniem jego wniosku. W złożonym sprzeciwie oświadczył, że nie posiada dochodu wystarczającego na pokrycie wydatków związanych z uiszczeniem kosztów sądowych. Źródłem dochodu rodziny jest gospodarstwo rolne (pow. 4,53ha). Dochód z niego to kwota ok. 700 zł. Nadto rodzina utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej (zasiłek rodzinny – 240 zł) oraz otrzymuje świadczenie wychowawcze – łączna kwota 1000 zł. Wyjaśnił, że łączny dochód to kwota 1940 zł, zaś wydatki to ok. 2500 zł, przy czym nadwyżka wydatków finansowana jest z pożyczek zaciągniętych u rodziny lub w bankach. Jak oświadczył Z. B. "gdy brakuje pieniędzy pożycza". W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, wnioskodawca rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w tej sprawie bez poniesienia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i swojej rodziny. Obecnie wysokość kosztów jakie skarżący byłby obowiązany uiścić to kwota 500 zł tytułem wpisu od skargi. Także na dalszych etapach postępowania mogłaby zaistnieć konieczność ponoszenia dalszych kosztów. Opisane dochody wystarczają na pokrycie wyłącznie niezbędnych wydatków. Nie jest możliwe aby z tych dochodów skarżący był w stanie wygospodarować jakiekolwiek oszczędności na poniesienie kosztów sądowych. Wobec wskazanych okoliczności Sąd zmienił zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i wniosek skarżącego uwzględnił w całości. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.