II SA/Rz 559/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu - postanawia - I. przyznać skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

W. G., wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu, złożyła na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wynika z niego, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jedyne źródło jej utrzymania to emerytura w wysokości 1415 zł, z której część przeznacza na wsparcie nieuleczalnie chorego syna, przebywającego od kilkunastu lat w domu pomocy społecznej. Majątek wnioskodawczyni to dom drewniany (56 m.kw.), dom murowany (126 m.kw.) i dwie nieruchomość gruntowe (w tym rolna -0,97 ha, zaś druga – 0,16 ha) . Skarżąca posiada też oszczędności w kwocie 16.990 dolarów, które wpłaciła do banku w 1986 r., a stanowią one zabezpieczenie przyszłości wymienionego wyżej, nieuleczalnie chorego syna. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważono, co następuje: Obowiązek poniesienia przez stronę kosztów zainicjowanego przez nią postępowania sądowego wynika z art. 214 § 1 i art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Celem instytucji prawa pomocy jako odstępstwa od powyższego jest wsparcie ze środków publicznych podmiotów, które z uwagi na złą sytuację finansową nie są w stanie pokryć tego rodzaju wydatku. Przesłankę takiego wsparcia w częściowym zakresie (skarżąca domaga się bowiem jedynie zwolnienia od kosztów sądowych) stanowi sytuacja, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wykazanie, że okoliczności takie zachodzą po stronie wnioskodawcy spoczywa na tym właśnie podmiocie. Oceniając zatem żądanie W. G. z punktu widzenia powołanych wyżej regulacji należało stwierdzić, że jest ono częściowo zasadne. Wnioskodawczyni dysponuje bowiem wprawdzie stałym dochodem (emerytura), nie mając przy tym nikogo na utrzymaniu, jednak nie można stracić z pola widzenia, że ma ona nieuleczalnie chorego syna, którego stale wspiera finansowo. Zebrane przez nią oszczędności mają z kolei stanowić zabezpieczenie jego przyszłości. Dlatego też uznano, że jednorazowy wydatek w kwocie 500 zł - tyle wynosi bowiem wpis od skargi W. G. – mógłby spowodować uszczerbek w jej tzw. koniecznym utrzymaniu w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Nie uwzględniono natomiast wniosku skarżącej w pełnym zakresie, a zatem dotyczącym pozostałych, ewentualnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie bowiem - jak już wspomniano - posiada ona stałe źródło dochodu, dwa domy oraz dwie inne nieruchomości. Prawo pomocy stanowi zaś instytucję, która może być stosowana w wyjątkowych przypadkach, jako że finansowana jest ona ze środków pochodzących od ogółu społeczeństwa. Z podanych względów uznano, że sytuacja W. G. kwalifikuje ją do uzyskania częściowego wsparcia od państwa i zwolniono ją od obowiązku opłacenia skargi. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.