II SA/Rz 540/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 15 października 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o zwolnienie od "opłaty od skargi oraz kosztów reprezentacji" w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.

Sygn. II SA/Rz 540/17 U Z A S A D N I E N I E J.M. (dalej: "Skarżący") zwrócił się na formularzu o przyznanie prawa pomocy konkretyzując, że żąda zwolnienia od "opłaty od skargi oraz kosztów ewentualnej reprezentacji". W uzasadnieniu podał, że jest rencistą i pobiera świadczenie w wysokości 650 zł, a także prowadzi działalność gospodarczą – usługi naprawy elektroniki, przy czym nie może prowadzić jej w szerszym zakresie z uwagi na stan zdrowia. Z tego powodu działalność gospodarcza nie przynosi dochodu. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która nie pracuje, zamieszkują w domu należącym do żony. Wskazał, że jedna z dorosłych córek nadal pozostaje na utrzymaniu Skarżącego z uwagi na naukę (studia wyższe). Jako majątek wskazał nieruchomość rolną o pow. 1,5 ha, o wartości ok. 3.000-4.000 zł. Ponosi także wydatki na wodę, gaz, energię elektryczną, kanalizację i inne łącznie ok. 600 zł miesięcznie, które częściowo są rozliczane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Żona z tytułu prac dorywczych uzyskuje miesięcznie ok. 300-400 zł dochodu. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że postępowanie o przyznanie prawa pomocy jest postępowaniem sformalizowanym, tj. ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie (formularz). Również rozpoznanie tego wniosku nie może odbiegać od wskazanego przez skarżącego zakresu, tj. nie może obejmować szerszego zakresu niż wskazany w wypełnionym formularzu. Zatem pomimo, że Skarżący w sporządzonej skardze kasacyjnej żąda zwolnienia od opłaty od tej skargi i pełnomocnika z urzędu do sporządzenia i podpisania skargi (kasacyjnej), jego wniosek podlega rozpoznaniu w zakresie częściowego przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej, zgodnie z treścią żądania wniesionego na formularzu PPF (rubrykę dotyczącą wniosku o ustanowienie pełnomocnika Skarżący w całości przekreślił). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302)- zwanej dalej P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części , tj. że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy, z jednej strony, uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej, ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informacje niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona postępowania ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. Analiza wniosku prowadzi do konkluzji, że Skarżący nie spełnia przesłanki do zastosowania prawa pomocy w zakresie częściowym; Skarżący jak podał utrzymuje się głównie z renty, ale świadczy także usługi naprawy sprzętu elektronicznego, ma do wykorzystania rolniczego posiadaną nieruchomość rolną. Jego żona pracuje dorywczo. O przyznanie prawa pomocy wnioskował kilkakrotnie, był także wzywany do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym na podstawie art. 255 P.p.s.a. (sygn. II SA/Rz 540/17, II SA/Rz 710/15). Wie zatem, że trudną sytuację materialną należy wykazać, najlepiej udokumentować. Był o to wzywany również w aktualnie rozpoznawanej sprawie, ale bez pozytywnego rezultatu (k. 26). Inicjując w przedmiotowej sprawie procedurę przyznania prawa pomocy uprzednio dwukrotnie (obecny wniosek jest trzecim), nie wykonując wezwań dotyczących tego postępowania (w kwestii uzupełnienia wniosku o dodatkowe informacje, przesłanie na wezwania formularza), Skarżący pomimo jak wskazywał trudnej sytuacji był w stanie ponosić konieczne w sprawie opłaty (wpis od skargi 200 zł i wpis od zażalenia100 zł). W takiej sytuacji, skoro argumentacja wniosku w żaden sposób nie uległa zmianie, Skarżący nie uwiarygodnił swoich trudności materialnych, jego wniosek należy uznać za niewiarygodny i odmówić przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy z założenia ma służyć osobom w faktycznie trudnej sytuacji materialnej, które w postępowaniu wpadkowym dowiodą tych trudności. Udziału w postępowaniu sądowym pociąga za sobą pewne wydatki. W przypadku Skarżącego nie są one obiektywnie nadmiernie wysokie, o czym świadczy m.in. to, że Skarżący pomimo zadeklarowanej trudnej sytuacji był w stanie je ponieść. Skarżący nie ujawnił faktycznych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, posiada stałe regularne dochody z tytułu renty, nie powołuje się na okoliczności wykluczające jego żonę z grona osób mogących zawodowo pracować, nie przedłożył dokumentów, z których wynika jej status jako osoby bezrobotnej, do grona osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym zaliczył dorosła córkę, jednak nie uwzględnił jej dochodów. Z punku widzenia rachunku matematycznego informacje we wniosku nie dają możliwości dokonania wiarygodnej i kompleksowej oceny sytuacji finansowej Skarżącego, m.in. z uwagi na brak kwotowego wyszczególnienia ponoszonych wydatków i ich adekwatności co do wykazanych dochodów względem niezbędnych kosztów utrzymania 4 osób. W takiej sytuacji rozpoznający wniosek referendarz uznał, że Skarżący nie wykazał koniecznych do przyznania prawa pomocy przesłanek. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.