II SA/Rz 530/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skarg J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala –

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], wydana w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: W dniu [...] listopada 2020 r. J. K. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad jego niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną – G. K.. Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Wójt Gminy [...] odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Organ I instancji podał, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], G. K. została na stałe zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Niemniej jak wynika ze wskazanego orzeczenia, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] marca 2003 r., a niepełnosprawność datuje się od 2001 r. Wobec powyższego, skoro niepełnosprawność nie powstała przed ukończeniem przez nią 18 roku życia, bądź 25 roku życia w przypadku uczęszczania do szkoły lub szkoły wyżej, to w realiach opisywanej sprawy zachodzi negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.) – dalej: "u.ś.r.". Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji argumentując, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. K 38/13 przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. został uznany za niekonstytucyjny, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na datę powstania niepełnosprawności. Zdaniem odwołującego się, zaniechanie legislacyjne ustawodawcy w uchwaleniu przepisów zgodnych ze wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić okoliczności obciążającej stronę i przesądzającej o decyzji odmownej. To zaś winno skutkować uwzględnieniem wniosku i przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego od chwili wejścia w życie ustawy, tj. od 28 listopada 2003 r., a ponadto przyznaniem ustawowych odsetek. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło opisaną wyżej decyzję Wójta Gminy [...] i przyznało skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sparowaną nad G. K.: 1. od 1 listopada 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w wysokości 1 830 zł miesięcznie; 2. od 1 stycznia 2021 r. na stałe w wysokości 1 971 zł miesięcznie. Kolegium podało, że w świetle wskazanego przez skarżącą wyroku Trybunału Konstytucyjnego, niespełnienie przesłanki daty powstania niepełnosprawności, wskazanej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie może być wyłączną podstawą do odmowy przyznania skarżącej świadczenie pielęgnacyjnego. To zaś obligowało do przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, J. K. wniósł o poddanie kontroli Sądu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący podał, że nie jest w całości zadowolony w wydanej decyzji, gdyż organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do jego zarzutów sformowanych w odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) – dalej: "P.p.s.a.", zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zss⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374). Zaznaczyć przy tym należy, że rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, za wyjątkiem braku możliwości ustnego przedstawienia przez stronę swojego stanowiska i samego udziału stron w takim posiedzeniu, nie wpływa w jakikolwiek sposób na zakres i tryb kontroli przeprowadzonej przez skład orzekający. W ocenie Sądu ustalenia dokonane w sprawie przez organ I instancji są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli prawidłowości stanowiska wyrażonego w wydanej decyzji administracyjnej, w tym zastosowanych przepisów prawa. Słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wydanie decyzji odmownej w związku z datą, w której ustalono stopień niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki, stanowi naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. Należy mieć bowiem na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wyrok ten jest wyrokiem zakresowym, nie wywołuje więc skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu normatywnego. Powoduje jednak konieczność takiej wykładni przepisów, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. Wobec powyższego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], prawidłowo działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] i rozstrzygając sprawę co do istoty przyznało skarżącemu na stałe świadczenie pielęgnacyjne od [...] listopada 2020 r. Jeżeli skarżący subiektywnie nie czuje się usatysfakcjonowany uzasadnieniem decyzji organu odwoławczego oraz jego merytoryczną treścią, to w świetle okoliczności opisywanej sprawy nie jest to nawet potencjale uchybienie, które obligowałoby Sąd do uchylenia rozstrzygnięcia Kolegium. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., sąd jest zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W opisywanej sprawie brak sporządzenia uzasadnienia zgodnie z oczekiwaniami skarżącego nie mógł zostać nawet potencjalnie potraktowany jako naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że zaskarżoną decyzją przyznano skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Brak jest również podstaw prawnych do uwzględnienia żądania skarżącego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od 2003 r. Stosownie bowiem do art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Przytoczony przepis nie budzi jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych i wobec złożenia przez skarżącego wniosku w dniu [...] listopada 2020 r. wyklucza możliwość przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego od innej daty niż od listopada 2020 r. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.