II SA/Rz 506/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz strony skarżącej Województwa [...] kwotę 2 240 zł /słownie: dwa tysiące dwieście czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi Województwa [...] jest postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego., zwanego dalej "Kolegium" lub "SKO" z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] wydane w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., znak [...] nr [...] ustalił dla Województwa [...] opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, położonych w J. i T., oznaczonych odpowiednio jako działka 1867/15 oraz działka 1/35, w łącznej wysokości 122 337, 69 zł wynikające ze zbycia tych nieruchomości w warunkach określonych w art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W odwołaniu od powyższej decyzji Zarząd Województwa [...] zarzucił naruszenie art. 36 ust. 4 ww. ustawy przez nieprawidłowe określenie wzrostu wartości nieruchomości. Wskazanym na wstępie postanowieniem Kolegium działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zmianami), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. , poz. 596 ze zmianami), zwanej dalej "U.s.w." stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W motywach swojego rozstrzygnięcia wskazało, że Zarząd Województwa [...] nie jest organem uprawnionym do skutecznego wniesienia odwołania w niniejszej sprawie, bowiem adresatem decyzji było Województwo [...] Stosownie do art. 30 § 3 K.p.a. osoby prawne dokonują czynności w postepowaniu administracyjnym przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W świetle unormowań U.s.w. do reprezentowania województwa uprawniony jest marszałek województwa. Stosownie do art. 43 ust. 1 U.s.w. marszałek wojewódzka organizuje pracę zarządu województwa i urzędu województwa oraz reprezentuje województwo na zewnątrz. Uprawnienie do reprezentacji województwa rozciąga się na wszystkie czynności sądowe i pozasądowe, obejmuje zatem postępowanie przed sądami i organami administracji oraz wszelkie inne działania prawne, jak np. zawieranie i wypowiadanie umów. Wyjątek od tej zasady został zawarty w art. 57 U.s.w., ale z uwagi na zamieszczenie tego przepisu w rozdziale dotyczącym mienia samorządu województwa uznać należy, że jest to przepis szczególny dotyczący tylko i wyłącznie składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych (wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1945/10, LEX nr 657563). Zatem Zarząd Województwa [...] działający przez swoich członków jest organem pozbawionym zdolności prawnej polegającej na skutecznym wniesieniu środka prawnego, zatem należało orzec o niedopuszczalności odwołania. W skardze na wskazane wyże postanowienie Województwo [...] reprezentowane przez radcę prawnego J.R. wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając mu naruszenie art. 64 § 2 K.p.a, polegające na niezastosowaniu dyspozycji tej normy oraz art. 134 K.p.a. przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Województwo [...] jest osobą prawną, która w myśl art. 30 § 3 K.p.a. dokonuje czynności w postępowaniu administracyjnym przez organu albo przez osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Kwestie reprezentacji województwa regulują przepisy art. 43 ust. 1 oraz art. 57 ust. 1 U.s.w. W ocenie skarżącego niniejsza sprawa dotyczy mienia Województwa [...] i mieści się w zakresie spraw majątkowych z uwagi na fakt, że dotyczy zapłaty sumy pieniężnej określonej w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2014 r., dlatego skarga została wniesiona przez Marszałka Województwa [...] oraz Wicemarszałka. W ocenie skarżącego upoważnionym do złożenia odwołania było Województwo [...], co znajduje potwierdzenie w części nagłówkowej odwołania. Organ winien był rozpoznać odwołania zgodnie z zasadą, że osoby prawne działają przez swoje organy, a zarząd województwa jest niewątpliwie organem województwa. Czym innym jest kwestia reprezentacji województwa. W sytuacji przyjęcia, że Kolegium jest reprezentowane przez marszałka to przedmiotowemu odwołaniu nie sposób odmówić przymiotu właściwej reprezentacji skoro zostało podpisane przez marszałka, zaś w razie wątpliwości organ zobligowany był zastosować dyspozycję art. 64 § 2 K.p.a. i wezwać do usunięcia braków formalnych podania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Wójt Gminy [...] ustalił opłatę planistyczną z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze sprzedażą nieruchomości przed upływem 5 lat przez Województwo [...] Odwołanie podpisane zostało przez Marszałka i Wicemarszałka Województwa. W treści odwołania jest zdanie "Zaskarżonej decyzji Zarząd Województwa zarzuca". Organ rozpoznając odwołanie uznał, że wniesione zostało przez Zarząd Województwa. Przed rozpoznaniem odwołania organ przeprowadza tzw. postępowanie wstępne, które ma na celu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych. O pierwszej z nich można mówić wówczas, gdy ustalimy, że odwołanie wniesione zostało przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia odwołania. Jeżeli ze złożonego odwołania wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że wnoszący je nie ma w sprawie przymiotu strony, organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania. W złożonym odwołaniu bezspornym jest, że wnosi je "Województwo [...]", następnie podpisane zostało przez marszałka i wicemarszałka. W przedmiotowej sprawie Województwo jest osobą prawną. Zgodnie z art. 29 K.p.a., osoba prawna może być stroną w postępowaniu administracyjnym, a jej zdolność do czynności prawnych ocenia się wg. przepisów kodeksu cywilnego. Natomiast strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli – art. 30 § 3 K.p.a. Natomiast osoba prawna działa za pośrednictwem swych organów w sposób przewidziany w ustawie i opartym na nich statucie – art. 38 k.c. Z przepisu art. 57 ust.1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 1392) wynika, że "oświadczenia woli w imieniu województwa składa marszałek województwa wraz z członkiem województwa, chyba że statut województwa stanowi inaczej. Odpowiedzi wymaga pytanie, czy ten przepis normuje wyłącznie składanie oświadczeń woli w sprawach majątkowych, ponieważ rozdział 4 ustawy poświęcony jest "mienie samorządu województwa". Również przepis art. 43 ust. 1 in fine stanowi, że "marszałek województwa reprezentuje województwo na zewnątrz. Zatem nie ma żadnych wątpliwości, zdaniem Sądu, od kogo pochodzi pismo z dnia 27 lutego 2014 r. zatytułowane "odwołanie". Określenia od kogo pochodzi odwołanie nie zmienia fakt użycia w jego treści zwrotu "zarząd województwa zarzuca". Przed podjęciem postanowienia w trybie art. 134 K.p.a., organ administracji publicznej mając wątpliwości co do tego czy odwołanie zostało podpisane przez osoby do tego uprawnione, powinien wezwać stronę do usunięcia braków – art. 64 § 2 K.p.a. (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2001 r., sygn. akt IV SA 786/99). W przedmiotowej sprawie nie ma takich wątpliwości. Z tych względów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) Sąd uwzględnił skargę. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 cyt. ustawy.