II SA/Rz 487/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego zatwierdzenia zakładu - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy.

Wyrokiem z dnia 18 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego zatwierdzenia zakładu. Po otrzymaniu odpisu powyższego wyroku wraz z jego uzasadnieniem S. S. wniosła o ustanowienie dla niej adwokata celem umożliwienia wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia. Zaznaczyła, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Utrzymuje się bowiem z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 1450 zł. Mieszka wraz z synem, który również pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości 1450 zł. Skarżąca wskazała, że kredyty bankowe zaciągnięte w związku z działalnością gospodarczą spłacane są z dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego składającego się z 80 ha pastwisk (na których hodowane są owce, wartość 1 600 000 zł) oraz 10 ha lasu (wartość 300 000 zł). Strona jest także właścicielką nieruchomości o pow. 1000 m.kw. o wartości 1 500 000 zł. Zwróciła uwagę na zajęcia komornicze. Rata kredytu zaciągniętego w wysokości 1 000 000 zł wynosi 10 000 zł. Skarżąca spłaca także należność jako poręczyciel. W odpowiedzi na wezwanie o podanie dodatkowych danych wnioskodawczyni wskazała, że średni miesięczny dochód z prowadzonej działalności gospodarczej wynosi 1 500 zł, natomiast z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego 37 500 zł. Średnie miesięczne wydatki są natomiast następujące: wyżywienie – 800 zł, utrzymanie domu – 1000 zł, korzystanie z telefonu i Internetu - 100 zł. Skarżąca podkreśliła, że jako poręczyciel musi zapłacić kwotę 1 700 000 zł. Ponadto, ma do zapłaty dług prywatny wynoszący 200 000 zł. Masarnia, której dotyczy niniejsza sprawa przynosi stratę w wysokości 4 000 zł miesięcznie w miesiącach letnich, zaś 6000 zł w miesiącach zimowych. Strona wskazała, że jest pozbawiona całkowicie dochodu, czasem brakuje jej na jedzenie. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: S. S. nie udowodniła, że sytuacja materialna, w której się znajduje wymaga udzielenia jej dofinansowania ze środków Skarbu Państwa. Tym samym, nie było możliwe uwzględnienie jej żądania w zakresie ustanowienia adwokata. Złożone przez wymienioną oświadczenia i dokumenty nie pozwalają na rzetelną ocenę jej możliwości płatniczych. Dodatkowo wskazują na pewne rozbieżności. Mianowicie, z jednej strony wnioskodawczyni twierdzi, że jest całkowicie pozbawiona dochodu i czasem brakuje jej środków na jedzenie. Z drugiej zaś strony podaje uzyskiwany dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę, z działalności gospodarczej oraz rolniczej, który przecież nie może podlegać zajęciu komorniczemu w całości. Wnioskodawczyni ponosi zresztą wydatki na utrzymanie domu, telefon i Internet. Uiściła również opłaty sądowe w sprawie tj. wpis od skargi oraz opłatę kancelaryjną za odpis zapadłego w sprawie wyroku w łącznej wysokości 200 zł Deklaruje, że ponosi stratę w związku z masarnią, której dotyczy niniejsza sprawa rzędu od 4 000 zł do 6 000 zł, co nasuwa pytanie o celowość prowadzenia takiej działalności gospodarczej. Przedłożone natomiast deklaracje dla podatku od towarów i usług wskazują na wysokie podstawy opodatkowania tj. 112 423 zł w maju 2017 r., 141 580 zł w czerwcu 2017 r. i 210 187 zł w lipcu 2017 r. co świadczy o dużych rozmiarach prowadzonej działalności. Poza tym, strona powołuje się na liczne zobowiązania finansowe tj. związane z działalnością gospodarczą, którą prowadzi, z tytułu spłaty należności jako poręczyciel oraz spłaty długu prywatnego. Należy więc w tym miejscu podkreślić, że z działalnością gospodarczą nieodłącznie związane są koszty w postaci udziału w postępowaniach sądowych, które są przecież odpłatne. Osoba występująca w obrocie gospodarczym, która zamierza bronić swoich racji na drodze sądowej winna więc w tym celu zabezpieczyć odpowiednie środki, by kosztów własnej działalności nie przerzucać na ogół obywateli, z których podatków finansowane jest m. in. prawo pomocy. Te wszystkie okoliczności powodują, że brak jest podstaw do przychylenia się do wniosku strony. Prawo pomocy to bowiem instytucja wyjątkowa, której celem jest wsparcie osób ubogich tzn. mających problemy z zaspokojeniem codziennych potrzeb o charakterze koniecznym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przesłanką częściowego prawa pomocy tzn. np. w zakresie ustanowienia adwokata, jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postepowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. S. S. nie wykazała, by w takiej właśnie sytuacji się znajdowała. Wymieniona jest właścicielką majątku o ogromnej wartości (3 400 000 zł). Nadto, prowadzi działalność gospodarcza na dużą skalę. Nawet jeśli ma obecnie pewne trudności z tym związane, to mogą one mieć charakter przejściowy. Zaznaczono już wyżej, że podmiot występujący w obrocie gospodarczym winien postarać się o zabezpieczenie stosownych środków na sfinansowanie kosztów udziału w danym postępowaniu sądowym, które z działalnością gospodarczą jest związane. Trudno także przypisać charakter niezbędnego wydatkowi na spłatę prywatnego zobowiązania strony wynoszącego 200 000 zł. Kwestia jego zaciągnięcia była bowiem osobistą sprawą strony, która nie może obecnie domagać się wsparcia ze środków Skarbu Państwa celem umożliwienia jej wywiązania się z takiego zobowiązania. Skutkowałoby to przeniesieniem ciężaru odpowiedzialności za swoje decyzje finansowe na społeczeństwo, z którego danin ponoszone są wydatki na prawo pomocy. Należy także podkreślić, że skarżąca nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych swoich i syna, lecz tylko informacje od komornika o zajęciu należących do niej rachunków. Niepełne zastosowanie się do wezwania skierowanego do strony w trybie art. 255 P.p.s.a. może zaś stanowić samodzielną przesłankę odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe względy zdecydowały o odmowie ustanowienia na rzecz skarżącej adwokata. Podstawę orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.