II SA/Rz 449/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku P.P. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.

Sygn. II SA/Rz 449/18 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienie pełnomocnika radcy prawnego argumentując, że nie stać go na ustanowienie pełnomocnika z wyboru z uwagi na wysokość swoich dochodów. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego – żony i uczącej się córki są zarobki skarżącego w kwocie 2.294,33 zł netto pomniejszone jak podał o egzekwowaną kwotę 741,30 zł (skarżący wyjaśnił, że jest to pomyłka komornika i podjął w tym kierunku kroki prawne- toczy się postępowanie w prokuraturze we Wrocławiu). Skarżący jako majątek zadeklarował dom o pow. 120 m² i budynek gospodarczy o pow. 140 m². Oświadczył, że na leczenie wydaje 140 zł, opłaty za gaz wynoszą 140 zł, za prąd 250 zł, woda i kanalizacja 140 zł, Internet i telewizja 100 zł, telefony 150 zł, bilet miesięczny na dojazd do pracy 139 zł , a dla córki do szkoły 42 zł. Załączył do wniosku zaświadczenie o zarobkach Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a.,P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym (o co wnioskuje w niniejszej sprawie Skarżący), gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części , tj. że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy, z jednej strony, uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej, ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informacje niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona postępowania ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. Analiza wniosku skarżącego wzbudza wątpliwości, co do jego wiarygodności. Z rachunku matematycznego bowiem wynika, że po uiszczeniu zadeklarowanych opłat na wyżywienie pozostaje rodzinie kwota 452 zł, tj. 150 zł na osobę, co jest wyjątkowo niską sumą, biorąc pod uwagę realia ekonomiczne. Skarżący nie wskazał informacji o innych ewentualnych świadczeniach i dodatkach czy pomocy np. rodziny, dodatkowych źródłach dochodów. Nie wyjaśnił, czy istnieją ważne przyczyny z powodu których żona pozostaje osobą bezrobotną, czy pobiera zasiłek, pracuje dorywczo. Skoro rodzina skarżącego bez wynagrodzenia wydzierżawia nieruchomości rolne, pozbawiając się w ten sposób potencjalnego źródła dochodu, nie ma podstaw by owe ubytki były rekompensowane przez Skarb Państwa w postaci ponoszenia kosztów wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Dodać należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny już na etapie wnoszenia skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57 a, który w sprawie nie znajduje zastosowania). Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Jest uprawniony z urzędu uwzględnić inne zarzuty. Ponadto stronom działającym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego obecnym przy ogłoszeniu wyroku udziela wskazówek o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych (art. 140 § 1 P.p.s.a). Wreszcie skarżący może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy niejednokrotnie, szczególnie gdy zmieni się jego sytuacja życiowa i materialna Podsumowując należy stwierdzić, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym; nie wykazał bowiem że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.