II SA/Rz 420/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maciej Kobak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]lutego 2020r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji -

Przedmiotem skargi A. W. (dalej w skrócie: "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej w skrócie: "Burmistrz") z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na leczenie. Stan faktyczny i prawny ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco. W dniu 6 listopada 2019 r. do Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności, zasiłku celowego na leczenie oraz zasiłku okresowego. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej Burmistrz: 1) decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] przyznał skarżącej zasiłek okresowy z tytułu bezrobocia w wysokości 398,03 zł od dnia 1 listopada 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r.; 2) decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] przyznał skarżącej zasiłek celowy na miesiąc listopad 2019 r. w wysokości 100 zł z przeznaczeniem na leczenie; 3) decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] przyznał skarżącej zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności na okres od dnia 1 listopada 2019 r. do dnia 30 listopada 2019 r. w wysokości 600 zł; 4) decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] przyznał skarżącej zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności na okres od dnia 1 grudnia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. w wysokości 620 zł. W dniu 18 grudnia 2019 r. skarżąca złożyła w Miejsko- Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] odwołanie od decyzji: - z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]; - z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]; - z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]. W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję SKO, zaskarżając ją w całości i zarzucając, że nie wnosiła odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na leczenie. W odpowiedzi na skargę SKO stwierdziło, że złożona skarga nie wnosi żadnych nowych okoliczności do sprawy, nie wskazuje też nowych dowodów, w związku z czym wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie zaś do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja SKO z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na leczenie. Zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z kolei art. 127 § 1 k.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z przepisu powyższego wynika, że podmiotem inicjującym postępowanie odwoławcze może być wyłącznie strona. Organ odwoławczy nie może w tym przedmiocie działać z urzędu. Dopiero czynność procesowa strony, polegająca na wniesieniu odwołania powoduje "uruchomienie" postępowania odwoławczego, wykluczone jest natomiast w tym zakresie działanie organu z urzędu. Natomiast decyzja wydana w trybie postępowania odwoławczego, pomimo niewniesienia odwołania, dotknięta jest wadą kwalifikowaną w postaci rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza to, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Z treści odwołania skarżącej wynika w sposób bezsporny, że wniosła ona odwołanie od decyzji Burmistrza: z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego, z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, oraz z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. Sąd zwraca uwagę, że Burmistrz wydał dwie decyzje o nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, jednakże dotyczyły one dwóch różnych okresów. Natomiast z odwołania w żaden sposób nie wynika, że skarżąca skarży decyzję Burmistrza z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na leczenie. Sąd podkreśla, że w razie wątpliwości, SKO powinno było wezwać skarżącą o dokładne określenie przedmiotu zaskarżenia. W żadnym wypadku organ nie mógł natomiast decydować za stronę, od jakiej decyzji wniosła ona odwołanie. Ponieważ skarżąca nie wniosła odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na leczenie – decyzja ta stała się ostateczna. W takiej sytuacji SKO nie miało podstaw do rozstrzygania sprawy w postępowaniu odwoławczym. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Sąd ponadto zwraca uwagę, że zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Sąd wyjaśnia, że celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Obowiązkiem organu jest więc każdorazowe rozważenie, czy na skutek wniesionej skargi zachodzą przesłanki do zastosowania tego trybu (tak również w wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1055/16). W niniejszej sprawie wobec oczywistej zasadności skargi, SKO powinno w trybie autokontroli uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie odwoławcze. Tymczasem SKO przekazało do tut. Sądu skargę wraz z odpowiedzią na skargę, w której podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. W ocenie Sądu oznacza to, że organ nie zapoznał się z treścią skargi, w konsekwencji doprowadzając do zbędnego przedłużenia postępowania. Skarżąca w uzasadnieniu skargi wyraźnie wskazała, że nie wnosiła odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na leczenie.