II SA/Rz 391/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Sygn. II SA/Rz 391/18 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie E.S. (dalej: Skarżąca), zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że oboje z mężem poważnie chorują, są pod stałą opieką wielu specjalistów i wymagają stałej rehabilitacji, co wiąże się z dużymi wydatkami. Korzystają odpłatnie z dojazdów do lekarzy. Skarżąca nadmieniła, że zmuszona była uiścić wpis od skargi w innej sprawie, co odbyło się kosztem wydatków na rehabilitację. Jest zadłużona na 3500 zł, ale nie spłaca długu, bo zwiększyły się wydatki na zdrowie. Mąż również pożyczał pieniądze od brata na biegłego w sprawie cywilnej (2.500 zł). Do spłaty pozostało 1100 zł. Skarżąca wskazała, że ubezpieczenie domu kosztuje 140 zł, ścieki 119 zł, śmieci 70 zł, prąd 80 zł, gaz 70 zł, telefon 60 zł, nie korzysta z jakiejkolwiek pomocy instytucji do tego utworzonych. Emerytury małżonków w wysokości 988,19 zł Skarżącej i 1407,80 zł jej męża są ich jedynym źródłem dochodów (Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem), prawie w całości przeznaczane są na utrzymanie i opłaty, zapłatę najmowanym do pomocy osobom (przejazdy do lekarzy). Jako majątek Skarżąca wskazała dom "11x9m" o wartości 60.000 zł na działce 0,20 ha, nieruchomość rolną o pow. 0,62 ha nieużytkowaną rolniczo, 0,47 ha lasu (bez możliwości dojazdu) i 0.49 ha-działka pod zalesienie (bez dojazdu). Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Prawo pomocy może zostać udzielone stronie, na której ciąży obowiązek poniesienia kosztów sądowych z uwzględnieniem wysokości tych obciążeń i jej możliwości finansowych. Dlatego przepisy regulujące kwestię zwolnień –ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: P.p.s.a) przewidują przyznanie prawa pomocy w zakresie jaki obejmował wniosek, tj. zwolnienia od kosztów sądowych – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawiony wyżej stan faktyczny w odniesieniu do całości informacji dotyczących Skarżącej zawartych we wniosku i aktach sprawy, referendarz postanowił odmówić przyznania prawa pomocy uznając, że Skarżąca nie uprawdopodobniła spełnienia przesłanek przemawiających za przyznaniem takiej pomocy. Skarżąca inicjując od wielu lat wiele postępowań przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie opiera swoją argumentację na niskich dochodach, koniecznych jej zdaniem wydatkach, w tym dotyczących ochrony zdrowia oraz związanych z polepszeniem warunków bytowych, tj. remontem domu. Wzywana szczegółowo wyjaśnia strukturę swoich wydatków i cel na jaki je przeznacza. Korzystając nie tylko z informacji wynikających ze złożonego obecnie wniosku, ale także z danych przedstawionych przez Skarżącą w innych sprawach z jej skarg. oznaczonych sygnaturą II SA/Rz 614/17 i II SA/Rz 598/17 uzupełnić należy, że Skarżąca ponosi także wydatki na korzystanie z pomocy osób trzecich – 10 zł za godzinę pracy (rąbanie drewna, sprzątanie domu, w tym częste mycie okien w związku z remontami, koszenie trawy itp.), ponosi koszty na remont domu , na co przedstawiała faktury z tym związane. Skoro priorytetem dla Skarżącej jest spór na drodze administracyjnej, zainicjowany także i w tym przypadku przez nią samą, to nie może odbywać się on poprzez minimalizowanie kosztów tego postępowania w drodze wnioskowania o prawo pomocy każdorazowo przy wnoszeniu skargi. Skarżąca jak wynika z jej wyjaśnień jest w stanie pokryć koszty różnego rodzaju świadczonych na jej rzecz usług, również w czasie gdy, co powyżej nadmieniono, przewidywać mogła wydatki w związku z wniesieniem skargi. Nie wykazała, że podjęła starania i nie jest w stanie uzyskać w drodze pożyczki środki pieniężne z przeznaczeniem na opłaty sądowe, skoro finansuje z pożyczek nakłady nie tylko zdrowie, co oczywiste pozostaje priorytetem. Co więcej jak zaznaczyła w treści rozpoznawanego wniosku, z uwagi na odmowę przyznania prawa pomocy uiściła należny w sprawie wpis od skargi w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności istnienia parkingu na działce gminnej (sygn. II SA/Rz 1185/17). W obecnie rozpoznawanej sprawie Skarżąca kwestionuje postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji ustalające warunki uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji Skarżącej pod nazwą "Zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na garaż i budynek gospodarczy...". Zatem Skarżąca planuje poczynienie pewnych inwestycji, mających na celu przystosowanie przedmiotowego budynku do nowej funkcji. Tym samym dyskwalifikuje to argumentację Skarżącej o jej wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. W takich okolicznościach nie sposób przychylić się do wniosku Skarżącej. Prawo pomocy co do zasady zostało zarezerwowane dla osób, które faktycznie pozostają w trudnej sytuacji materialnej i którym ta pomoc jest niezbędna, i co wykazali. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, że pomoc prawna ze środków publicznych może zostać przyznana w razie braku spełnienia wymaganych przesłanek. Tych w kontekście wszystkich okoliczności związanych ze sprawą jest brak. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.