II SA/Rz 383/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - postanawia - I. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W sprawie tej wymieniony wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi sam w domu o pow. 110 m.kw. Posiada gospodarstwo rolne, którego nie uprawia oraz las. Utrzymuje się z renty w kwocie 880 zł, z której pokrywa następujące wydatki: opał – 3000 zł, prąd – 120 zł, woda – 50 zł, telefon – 60 zł, pomoc osób trzecich – 200 zł, lekarstwa – 100 zł. Wniosek skarżącego odnosi się do przyznania prawa pomocy w zakresie zarówno zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia adwokata. Oznacza to całkowite prawo pomocy, a to z mocy art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tego aktu, przesłanką prawo pomocy w tym wymiarze jest niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast częściowe prawo pomocy to zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, a to zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. Przyznawane jest ono osobie, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Powołany art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 wskazuje, że zadaniem strony jest wykazanie, że spełnia ustanowioną w nim przesłankę prawa pomocy. Rozpoznając wniosek M. S. wzięto pod uwagę nie tylko informacje przedstawione przez niego w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, ale także uwzględniono dane zawarte w aktach administracyjnych sprawy. Wynika z nich, że skarżący to osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym, niezdolna do pracy, wymagająca konieczności pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, pobierająca rentę w wysokości 880 zł. Dane te przemawiają, w ocenie rozpoznającego wniosek, za częściowym przychyleniem się do niego tj. w zakresie kosztów sądowych. Natomiast jako nieuzasadnione na obecnym etapie sprawy uznano żądanie strony odnoszące się do ustanowienia zawodowego pełnomocnika. W świetle bowiem art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd orzekając w sprawie ze skargi, czyni to w granicach sprawy i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, których dopuściły się ewentualnie organy administracji. Sąd bada więc sprawę w jej całokształcie, bez względu na podniesione przez skarżącego zarzuty, zgłoszone wnioski czy powołaną podstawę prawną. Poza tym, stosownie do art. 6 P.p.s.a., sąd – w razie uzasadnionej potrzeby – udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych oraz skutków ich zaniedbań. Powołane przepisy stanowią więc dla strony wystarczającą gwarancję rzetelnego rozpoznania sprawy. Z podanych wyżej względów orzeczono o zwolnieniu M. S. od kosztów sądowych, co zapewni wymienionemu dostęp do sądu. Natomiast odmówiono ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika, którego udział w aktualnym stanie sprawy nie jest potrzebny (tzw. przymus adwokacko-radcowski obowiązuje dopiero w razie konieczności złożenia określonych środków zaskarżenia). Podstawę niniejszego orzeczenia stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1, pkt 2 P.p.s.a.