II SA/Rz 37/17

Dnia 30 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T.P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi w sprawie ze skargi T.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie - postanawia- odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi

W dniu 10 stycznia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga T.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia zmiany stanu wody na gruncie spowodowanej podniesieniem terenu w związku z realizacją inwestycji budowalnej na działce nr 3164/1 obręb nr 4 w [...]. Pisemnymi zarządzeniami z dnia 10 oraz z dnia 11 stycznia 2017 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie odpisu skargi oraz uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 300 zł. Do wezwania dołączono pisemne pouczenie, iż procesową konsekwencją niewywiązania się z nałożonych obowiązków będzie odrzucenie skargi. Termin do uzupełnienia braków minął bezskutecznie w dniu 20 stycznia 2017 r. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę w powyższej sprawie z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącego braków formalnych i fiskalnych. Jednocześnie w dniu 24 stycznia 2017 r. T.P. uiścił żądany wpis w kwocie 300 zł, zaś w dniu 26 stycznia nadał za pośrednictwem operatora pocztowego brakujący odpis skargi. Wskazane powyżej postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone T.P. w dniu 20 lutego 2017 r. W dniu 27 lutego 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynął wniosek skarżącego o przywróceniu terminu do uzupełnienia braków formalnych. Uzasadniając wniosek T.P. wskazał, że zaistniałe opóźnienie wynikało z faktu, iż był on przekonany, że termin do uzupełnienia braków upływa w dniu 27 stycznia 2017 r. Dodał, że jest osobą w podeszłym wieku i nie doczytał, że Sąd zakreślił mu termin siedmiodniowy. Argumentował również, iż wszystkie dotychczasowe terminy wyznaczane przez organy wynosiły przynajmniej 14 dni. W końcowej części uzasadnienia skarżący wskazał, że bez swojej winy nie dochował terminu zakreślonego przez Sąd, a zatem wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej "ppsa") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Zgodnie z art. 86 § 2 ppsa przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeśli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, natomiast art. 87 ppsa stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednocześnie w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu poprzez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Jak podkreśla się w orzecznictwie, braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu nie potwierdza np. zwolnienie lekarskie od pracy, bowiem nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. Braku winy nie stanowi również nieznajomość prawa oraz wybranie innej drogi obrony interesu prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. III SA 1243/97, LEX 36902; wyrok NSA z dnia 29 listopada 1997 r., sygn. III SA 101/96, LEX 30857). Oznacza to, że okoliczności przemawiające za uznaniem braku winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i szczególny i być niezależne od wnioskodawcy. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przyjęcie, że okoliczność, na którą powołuje się wnioskodawca miała charakter niezawiniony. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych oraz fiskalnych złożonej przez niego skargi. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż przekonanie skarżącego, iż może uzupełnić braki formalne do dnia 27 stycznia 2017 r. (czyli w terminie czternastu dni) w żaden sposób nie może być uznane za okoliczność wyłączającą winę w zakresie niedochowania terminu. Wręcz przeciwnie, było to działanie niejako zautomatyzowane i oparte na przeświadczeniu, że skoro wszystkie dotychczasowe terminy wynosiły co najmniej czternaście dni, to zapewne także tyle wynosi termin do uzupełnienia braków formalnych. W ocenie Sądu świadczy to co najmniej o niedołożeniu do tej czynności należytej staranności, a zatem jest to przejaw niedbalstwa. Podkreślenia wymaga fakt, iż na wezwaniu z dnia 11 stycznia 2017 r., które zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 stycznia 2017 r. wyraźnie wskazano, iż termin do uzupełnienia braków wynosi siedem dni. Warto jeszcze zwrócić uwagę, że do momentu wniesienia skargi wszelkie czynności toczyły się przed organami administracji, zaś postępowanie to było regulowane przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący wnosząc skargę mógł zatem przypuszczać, iż w postępowaniu przed Sądem mogą obowiązywać inne przepisy, a tym samym krótsze lub dłuższe terminy (np. termin do wniesienia skargi wynosił trzydzieści dni). Odnosząc się natomiast do pozostałych argumentów zawartych we wniosku należy wskazać, iż sam fakt podeszłego wieku nie może być przesłanką pozwalającą na przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie stwierdzał, iż nawet ciężka choroba nie jest wystarczającym powodem do przywrócenia terminu, a zatem tym bardziej nie będzie nim niedoczytanie prawidłowego pouczenia zawartego w wezwaniu. Końcowo warto odwołać się do treści postanowienia NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15, w którym to wskazano, że przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, niezależnych od woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. W przedmiotowej sprawie skarżący nie doczytał, iż termin do wniesienia zażalenia wynosi siedem dni. Taka przyczyna niedochowania terminu jest niedbalstwem ze strony skarżącego, świadczy o niedołożeniu przez niego należytej staranności w tej kwestii a tym samym przesądza o istnieniu jego winy. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 ppsa.