II SA/Rz 363/17

Dnia 5 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. S. od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 18 kwietnia 2017 roku w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego – postanawia – Utrzymuje w mocy postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 18 kwietnia 2017 roku, sygn. II SA/Rz 363/17.

W ślad za skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego, skarżący – J. S., wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Wyeksponował swoje ubóstwo, długotrwałą i ciężką chorobę, niepełnosprawność i bezradność. Podał, że korzysta ze wsparcia pomocy społecznej; obecnie pobiera zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Wskazał, że posiada oszczędności w kwocie 9 290,24 zł, oraz zadłużenie alimentacyjne na kwotę 24 937,50 zł. Za media ponosi opłaty w wysokości 147,50 zł, natomiast koszt leczenia to 99,99 zł. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2017 roku Referendarz Sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Referendarza Sądowego o negatywnym rozpatrzeniu wniosku skarżącego przesądzał fakt, że posiada oszczędności w wysokości ponad 9000 zł., a instytucja prawa pomocy nie może zaś zmierzać do ochrony posiadanego przez stronę majątku. Zwrócono uwagę również na okoliczność, że J. S. kwestionuje korzystną dla siebie decyzje organu tj. przyznającą mu zasiłek stały na okres od 1 stycznia 2017r. do 30 listopada 2017 r. w wysokości 481 zł. Skarga nie zawiera tymczasem żadnych konkretnych zarzutów skierowanych przeciwko temu rozstrzygnięciu. Nie wiadomo więc, z jakich powodów skarżący uważa, że jest ono błędne. Na etapie, na którym niniejsza sprawa aktualnie się znajduje P.p.s.a. nie przewiduje wymogu działania strony za pośrednictwem zawodowego pełnomocnika. Sąd na mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a"), kontroluje zaskarżoną decyzję w granicach skargi i z urzędu uwzględnia wszelkie ewentualne uchybienia zaistniałe w postępowaniu administracyjnym, które poprzedzało postępowanie sądowe. W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia Referendarza. Wskazał, że podana kwota 9 290,24 zł. nie stanowi oszczędności, a wyrównanie zaległego zasiłku stałego, przyznanego na mocy wyroku sądu. Podał również, że kwota ta i tak zostanie ściągnięta na poczet zaległych świadczeń alimentacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 Ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w częściowym zakresie, w tym, obejmującym ustanowienie fachowego pełnomocnika (art. 245 § 3 P.p.s.a.) przyznawane jest osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu podane przez skarżącego informacje dotyczące jego sytuacji dochodowej, materialnej, życiowej i osobistej wskazują, iż niezasadnie ubiega się o częściowe przyznanie prawa pomocy. W prowadzonym postępowaniu skarżący z mocy ustawy zwolniony jest z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wniesiona przez skarżącego skarga kwestionuje korzystną dla niego decyzję w przedmiocie przyznania zasiłku stałego. Skarżący nie precyzuje w skardze, poza ogólnym zarzutem naruszenia prawa materialnego, jaką wadliwością obarczony jest skarżony akt. Sąd rozpoznając skargę z urzędu, w każdym aspekcie, oceni jego zgodność z przepisami prawa. Przyznawanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika w każdej sprawie, jest niezasadne. Sąd podziela ocenę Referendarza, że posiadane przez skarżącego środki pieniężne, niezależnie od tego, jak się je zakwalifikuje (czy jako oszczędności, czy jako wyrównanie) nie pozwalają na przyznanie mu prawa pomocy. To, że skarżący posiada zobowiązania publicznoprawne, które ewentualnie, w przyszłości, będą z posiadanych przez niego pieniędzy zaspokojone, na obecnym etapie postępowania nie ma znaczenia. Jeżeli skarżący uważa, że w niniejszej sprawie musi skorzystać z pomocy fachowego pełnomocnika, to ma na to środki finansowe. To że je uszczupli i w konsekwencji zaległe zadłużenie alimentacyjne zostanie spłacone w mniejszym zakresie, jest konsekwencją podjętego przez skarżącego wyboru. Instytucja prawa pomocy ma służyć umożliwieniu skorzystania z prawa do sądu przez osoby nieposiadające dostatecznych środków finansowych. Jej celem nie jest natomiast ochroną posiadanych zasobów pieniężnych, po to by wnioskujący mógł spłacać swoje zobowiązania. Z tych względów Sąd na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.