Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Rz 36/21

Wyrok WSA w Rzeszowie z 26 kwietnia 2021 r., II SA/Rz 36/21

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
26 kwietnia 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2020 r. nr [...].

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi W. B., dalej "skarżąca", jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], dalej "Kolegium", z [...] listopada 2020 r. [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa doświadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskiem z [...] sierpnia 2020 r. W. B. zwróciła się do organu o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad synem T. B., legitymującym się wydanym na stałe orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...] marca 2008 r. nr [...]. Decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] Wójt Gminy [...], dalej "Wójt", odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem wskazując, że W. B. od 1 grudnia 1998 r. pobiera emeryturę z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem. Fakt, iż ma ustalone prawo do emerytury, stanowi po myśli art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej "u.ś.r.") okoliczność wyłączającą prawo do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W odwołaniu od tej decyzji W. B. wskazała, że pobierana przez nią emerytur wynosi 1025 zł miesięcznie, natomiast świadczenie pelengacyjne wynosi 1830 zł. Jest to dla nie j bardzo krzywdzące. Powinna nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego chociażby w wysokości różnicy pomiędzy tymi świadczeniami, co stanowiłoby dużą pomoc finansowa dla jej rodziny. Kolegium opisaną na wstępie decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 17 u.ś.r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium wyjaśniło, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy u.ś.r. W myśl art. 17 ust.1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobę legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (ust. 1). Zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Jednocześnie jednak, w art. 17 ust. 5 ustawy ustawodawca zastrzegł m.in., iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. W realiach sprawy nie jest przedmiotem sporu to, że odwołująca od 1 grudnia 1998 r. ma ustalone prawo do emerytury z tytułu sprawowania opieki nad chorym synem T. B. przyznane na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki - którą to emeryturę pobiera. Z uwagi na powyższe ustalenie oraz wobec jednoznacznie sformułowanych przez przepis art. 17 ust. 5 ustawy negatywnych przesłanek Kolegium podzieliło pogląd, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy okoliczność powyższa wyklucza przyznanie odwołującej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Analizowany przepis jest sformułowany w sposób niebudzący wątpliwości i co istotne nie pozostawia organom administracji orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnego luzu decyzyjnego. Niezależnie od powyższej okoliczności podkreślić trzeba, że nawet trudna sytuacja życiowa skarżącej związana z opieką nad niepełnosprawnym synem nie może przemawiać za przyznaniem jej świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na wyraźną regulację ustawową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie W. B. wyjaśniła, że jej syn ze względu na czterokończynowe porażenie mózgowe jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Ze względu na ograniczenia fizyczne syna skarżąca wykonuje wszystkie czynności związane z zaspokojeniem jego podstawowych potrzeb życiowych. Od [...] grudnia 1998 r. pobiera emeryturę z tytułu sprawowania opieki nad synem w wysokości 1025,00 zł netto miesięcznie. W orzecznictwie sądowym określono, że przyjęta przez organy wykładnia art. 17 ust 5 pkt 1 lit. a u.ś.r pozbawiająca w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury (renty) w wysokości niższej niż to świadczenie "narusza fundamenty aksjologiczne wyrażone w zasadach Konstytucji RP" (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. I.OSK 2392/19, LEX nr 2767685). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z 25 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 411/20 orzekł natomiast, że prawidłowa interpretacja przepisu art. 17 ust 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. winna być dokonana w ten sposób, że wskazany przepis pozbawia osoby mające prawo do emerytury przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 u ś. r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej emerytury. W związku z powyższym wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej skargi i uchylenie decyzji organów I i II instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga została uwzględniona, przede wszystkim z przyczyn które Sąd dostrzegł z urzędu. Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 P.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Organy obu instancji swe decyzje o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek strony skarżącej oparły na literalnej treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. W świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje wnioskodawcy, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Ponadto przyznanie świadczenia, o jakim mowa w świetle powyższej regulacji wykluczone jest także w przypadku, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Zastosowana wobec Skarżącej regulacja prawna stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego (TK). Trybunał wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., o sygn. SK 2/17, orzekł, iż art. 17. ust. 5. pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, tj. od 8 lipca 2019 r. W niniejszej sprawie przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego przez Skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego było ustalenie, iż strona posiada prawo do emerytury, nie zaś do renty. Zatem skutki w/w wyroku TK nie odnoszą się przynajmniej wprost do sytuacji skarżącej wnioskodawczyni. WSA zauważa, iż taki sposób rozstrzygania przez organy administracji o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego osób o ustalonym prawie do emerytury, jaki zaprezentowały w sprawie skarżącej Organy obu instancji, jest obecnie powszechnie podważany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Sąd w niniejszej sprawie opowiada się za stanowiskiem, iż prawo do emerytury nie może automatycznie (a limine) przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wyrażonego w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Przyjęty przez Organy obu instancji brak możliwości dokonania wyboru pomiędzy pozostającymi w kolizji świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego, skutkuje nierównym w świetle art. 32 ust. 1 Konstytucji RP traktowaniem tej grupy osób – opiekunów emerytów - oraz osób, którym ustawodawca pozostawił możliwość dokonywania wyboru pomiędzy prawem do świadczenia pielęgnacyjnego, a możliwością niepodejmowania zatrudnienia lub też dokonania aktu rezygnacji z zatrudnienia oraz osób uprawnionym do więcej niż dwóch świadczeń o jakich mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., także uprawnionym do podejmowania wyboru w przypadku zbiegu wymienionych w tym przepisie świadczeń. Innymi słowy, osoby pobierające prawo do emerytury i to niekiedy w znacznie niższej wysokości niż świadczenie pielęgnacyjne, ze względu na art. 32 Konstytucji RP, również powinny posiadać możliwość wyboru korzyści socjalnych pomiędzy wykluczającymi się świadczeniami z systemu zabezpieczenia społecznego (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2020 r., o sygn. I OSK 650/20, LEX). Zdaniem Sądu, nie można doszukać się żadnych racjonalnych powodów, które usprawiedliwiałyby odstąpienie od możliwości przeprowadzania przez opiekunów - emerytów wyboru pomiędzy pozostającymi w kolizji świadczeniami, w sytuacji gdy takiego wyboru mogą dokonywać w świetle art. 27 ust. 5 u.ś.r. osoby znajdujące się podobnej sytuacji życiowej. Na opiekunach - emerytach spoczywa prawny i moralny obowiązek sprawowania stałej opieki na bliskimi członkami ich rodzin, zaś władze publiczne mocą art. 69 Konstytucji RP są zobowiązane do niesienia pomocy w zabezpieczeniu egzystencji osób niepełnoprawnych. Dlatego organy administracji powinny wspierać opiekunów w ich staraniach opiekuńczych, umożliwiając na podstawie obowiązujących rozwiązań proceduralnych i materialnych, rozważenie rezygnacji z wypłaty emerytury, na rzecz uzyskania korzystniejszego finansowo świadczenia pielęgnacyjnego. WSA w odniesieniu do tej kluczowej kwestii, nie podziela stanowiska wyrażonego w skardze oraz w niektórych orzeczeniach sądów administracyjnych, polegającego na odmowie zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w celu jednoczesnej wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością emerytury netto (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne), a ustawową wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Przyjęcie tego stanowiska, nie tylko naruszałoby istotnie treść powołanej wyżej regulacji prawnej, czy również przepisu u.ś.r. określającego na "sztywno" wysokość świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 3 u.ś.r.), ale w dalszej perspektywie skutkowałoby negatywnymi konsekwencjami dla samego opiekuna. Wyrównawczy charakter decyzji będzie powodować poważne wątpliwości, co do zachowania zasady równości, ale przede wszystkim trudności w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia kompensowanego bieżącą wysokością uzyskiwanej emerytury, np. w sytuacji otrzymania tzw. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, nie wspominając już o ewentualności waloryzacji wysokości emerytury i w konsekwencji konieczności dokonywania kolejnych modyfikacji decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Przyjęcie takiego rozwiązania problemu opiekunów emerytów skutkuje wprowadzeniem do porządku prawnego nowego świadczenia, a mianowicie wyrównawczego świadczenia pielęgnacyjnego (por. S. Nitecki, Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w części stanowiącej różnicę pomiędzy uzyskiwaną emeryturą a kwotą tego świadczenia. Glosa krytyczna do wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego z 8 stycznia 2020 r. I OSK 2392/19, Samorząd Terytorialny 2020 r., nr 7-8, s. 180 i nast.). W świetle art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 53; zwana dalej u.e.r.f.u.s.), prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek emeryta lub rencisty. Skład orzekający WSA w pełni akceptuje i uznaje za własne stanowisko WSA w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. II SA/Po 808/19, z dnia 23 stycznia 2020 r., o sygn. IV SA/Po 824/19, z dnia 16 stycznia 2020 r. o sygn. IV SA/Po 982/19, WSA w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r., o sygn. II SA/Rz 1265/19, oraz wyrażone w wyrokach NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 254/20, i z 27 maja 2020 r., sygn. akt 2375/19, dostępne w LEX oraz CBOSA, oparte na trafnej tezie, iż emerytura jest prawem niezbywalnym, ale z powodów wywiedzionych wyżej trzeba przyjąć, że zawieszenie tego prawa na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s., wyłącza negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w postaci prawa do emerytury. Na podstawie tych unormowań należy uznać, iż opiekun - emeryt ma prawo dokonać wyboru pomiędzy świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego pozostającymi w kolizji, analogicznie do rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę w art. 27 ust. 5 u.ś.r., czy również innych podobnych w swej istocie regulacjach prawnych. Dlatego organ realizując treść art. 79a K.p.a. winien przed wydaniem decyzji w sprawie wskazać stronie przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego zależne od niej, w postaci decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury. Warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a zależnym od strony w rozumieniu wspomnianego wyżej art. 79a K.p.a., jest dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru jednego z wykluczających się świadczeń. Sąd rozpoznający niniejszą skargę akcentuje, że emerytura jest prawem, które uznaje się za niezbywalne. Pomimo braku tej możliwości, nie można jednak pomijać, iż art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s., stanowi wyraźnie o możliwości zawieszenia prawa do m.in. emerytury na wniosek uprawnionego, bez konieczności jego szczegółowego uzasadniania. Zawieszenie prawa na wniosek zainteresowanego jest instrumentem oddanym świadczeniobiorcy po to, by mógł go wykorzystać w celu podwyższenia swego świadczenia w przyszłości lub do osiągnięcia innych celów pozaubezpieczeniowych (zob. Jędrasik-Jankowska Inetta. Art. 103. W: Komentarz do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, [w:] Prawo do emerytury z ubezpieczenia i zabezpieczenia społecznego. Komentarz do ustaw z orzecznictwem, wyd. II. Wolters Kluwer Polska, 2019.). Według Sądu, takim celem może być także potrzeba zniesienia negatywnej przesłanki otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawcy konstruującemu negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci emerytury, chodziło o wykluczenie sytuacji pobierania przez opiekuna w tym samym czasie dwóch świadczeń z systemu zabezpieczenia społecznego o tym samym przeznaczeniu, czyli mających dostarczać uprawnionemu środków utrzymania. Decyzja o zawieszeniu emerytury, która będzie skutkować wstrzymaniem wypłaty związanych z tym środków, skutecznie eliminuje zagrożenie kumulowania świadczeń i tym samym nadużywania prawa do zabezpieczenia społecznego. Zawieszenie prawa do emerytury należy traktować jako zdarzenie materialnoprawne, powodujące ustanie zasadniczych skutków posiadania przez osobę danego prawa. Nie sposób nie przyjąć, aby "zawieszenie prawa do emerytury" (i oczywiście wstrzymanie jej wypłaty) uznawać jako odpadnięcie negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Wniosek ten jest tym bardziej uprawniony, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. dotyczy kolizji pomiędzy nie tyle samym materialnym prawem do emerytury (jako takim) a świadczeniem pielęgnacyjnym, ale przede wszystkim z realizacją tego pierwszego w postaci wypłaty emerytury (tak słusznie WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 556/20). Z tych przyczyn, orzekające w sprawie Organy winny były w toku postępowania administracyjnego skutecznie poinformować stronę o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i przedstawienia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o wstrzymaniu jej wypłaty oraz wezwać do złożenia wymaganych dokumentów stosując odpowiednio przepisy art. 24a ust. 1-3 u.ś.r. Tego niezbędnego do zachowania zasady równości działania Organy nie przeprowadziły, choć obowiązek informowania stron o istotnych dla nich okolicznościach prawnych wynika z art. 9 oraz z art. 79a § 1 K.p.a. Organy wbrew treści tych przepisów nie poinformowały Skarżącej o prawie do zawieszenia emerytury skutkującego wstrzymania jej wypłaty i przedłożenia decyzji w tym zakresie, czyli przesłanek zależnych od strony, które umożliwiałyby uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Pominięcie przez orzekające w sprawie Organy przepisów umożliwiających dokonanie wyboru pomiędzy wnioskowanym świadczeniem pielęgnacyjnym, a emeryturą mogło mieć istotny wpływ na ustalony wynik sprawy. Naruszenie art. 9, art. 79a § 1 K.p.a. w zw. z art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s., nie pozwalało na zastosowanie wobec skarżącej przepisu art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a u.ś.r. i odmowę uwzględnienia jej wniosku, co z kolei uzasadnia uchylenie decyzji Organów obu instancji na podstawie art. 134 § 1, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku strony, aby nie narażać jej na ewentualnie zbędne zawieszenie prawa do emerytury, należało będzie w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskodawczyni spełnia pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 u.ś.r. Zauważyć tu należy, iż podany przepis nie ustala czasu w jakim rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej powinna nastąpić. Świadczy to o tym, że wymagana prawem rezygnacja może nastąpić w każdym czasie poprzedzającym złożenie wniosku, także w związku z okolicznościami przewidzianymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149 i z 1999 r. Nr 61, poz. 679). Te unormowania analogicznie do art. 17 ust. 1 u.ś.r. pozwalały matce, a w pewnych przypadku także ojcu (np. w przypadku śmierci matki) przejście na wcześniejszą emeryturę, jeżeli osoba ta nie mogła kontynuować zatrudnienia z powodu stanu zdrowia swojego dziecka, wymagającego – bez względu na wiek – jej stałej opieki oraz pielęgnacji lub pomocy w czynnościach samoobsługowych. Ustawodawca w art. 17 ust. 1 u.ś.r. wymaga jedynie, aby rezygnacja z zarobkowania nastąpiła i była motywowana koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W przypadku uznania, że przesłanek z art. 17 ust.1 u.ś.r. wnioskodawczyni nie spełnia z innych przyczyn niż wskazane w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wezwanie do nadesłania decyzji ZUS o zawieszeniu prawa do emerytury, jako zbędne i jednocześnie grożące stronie niepotrzebnymi konsekwencjami finansowymi, nie powinno być do niej kierowane. Te okoliczności winny jednocześnie znaleźć odzwierciedlenie w materiale dowodowym oraz uzasadnieniu wydanych decyzji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 stycznia 2021
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Zdrzałka Maria Mikolik

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny