II SA/Rz 358/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant referent Patrycja Bar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2020 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami -skargę oddala-

Przedmiotem skargi M.M. (dalej: Skarżąca) - reprezentowanej przez pełnomocnika M.M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], wydana w przedmiocie odmowy przyznania wnioskodawczyni zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania w okresie zasiłkowym 2019/2020. M.M. wnioskiem z dnia [...] września 2019 r., zwróciła się do Burmistrza [...] o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na okres zasiłkowy 2019/2020. Z treści tego wniosku wynika, że Skarżąca uczęszcza na studia prowadzone przez Uniwersytet [...] Wydział [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż w roku kalendarzowym 2018 r., uzyskała dochód w łącznej wysokości 13 860 zł, na który składają się alimenty od ojca 6000 zł, alimenty od matki 1560 zł, oraz stypendium socjalne w kwocie 6300 zł. Organ I instancji po rozpatrzeniu opisanego wniosku mocą decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r., odmówił M.M. przyznania żądanego zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania w okresie zasiłkowym 2019/2020. Wyjaśniono, iż wg art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się w szkole lub szkole wyższej nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia. Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. Łączny dochód jednoosobowej rodziny wyżej wymienionej z 2018 r., wynosił 13 800 zł. Miesięczny dochód na osobę wynosi więc 1155 zł. Ponieważ dochód przekracza ustawową kwotę 674 zł na osobę, dlatego Strona żądająca przyznania świadczenia nie spełnia warunku uzyskania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku z tytułu podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania. Odwołanie od decyzji odmownej wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ojciec wnioskodawczyni – M.M. Podkreślił w zarzutach, iż pomoc materialna określona w art. 90c ustawy o systemie oświaty w związku z art. 90d ust. 8 ustawy o systemie oświaty nie jest wliczana do dochodu. Art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, również przekonuje za przyznaniem wnioskowanego zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., postanowiło utrzymać w mocy negatywne dla strony rozstrzygnięcie Burmistrza. Dochód wnioskodawczyni jako osoby uczącej się słusznie został przyjęty przez organ I instancji na podstawie danych uzyskanych z oświadczenia M.M. złożonego przez nią w dniu [...] września 2019 r. pod odpowiedzialnością karną. Dochód strony przekroczył kryterium dochodowe wynoszące 674 zł, aż o kwotę 476 zł. Organy administracji publicznej nie może rozstrzygać sprawy administracyjnej na podstawie przesłanek pozaprawnych, w tym niemających oparcia w ustaleniach faktycznych. W treści skargi kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (WSA) na opisaną wyżej decyzję SKO, Skarżąca zawnioskowała o uchylenie decyzji Kolegium, kwestionując zasadność jej wydania. Zarzuciła nieprawidłowe wliczenie do dochodu kwoty otrzymywanego stypendium socjalnego, co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego. W odpowiedzi na skargę SKO zawnioskowało o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jako niezasadna, została przez Sąd oddalona w całości. Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przedmiotem zaskarżonej do WSA decyzji SKO jest odmowa przyznania zasiłku rodzinnego, czyli świadczenia rodzinnego zdefiniowanego przez ustawodawcę w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111; zwana dalej u.ś.r.). Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka i przysługuje : 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się (art. 4 ust. 1 i 2 u.ś.r.). Zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej (art. 4 ust. 2 pkt 3 u.ś.r.), jednak nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia (art. 6 ust. 1a u.ś.r.). Natomiast wysokość zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku powyżej 18. roku życia do ukończenia 24. roku życia wynosi aktualnie kwotę 135 zł, co wynika z art. 6 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. Warunkiem uzyskania zasiłku rodzinnego jest nieprzekroczenie kryterium dochodowego, wyznaczonego w art. 5 ust. 1 ustawy na poziomie 674 zł. Innymi słowy, świadczenie nie przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się przekracza wyżej podaną kwotę. Natomiast kluczową dla sprawy definicje dochodu wyraża art. 3 pkt 1 u.ś.r. Przepis ten jako dochód każe zasadniczo traktować : 1) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), 2) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, 3) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Innymi dochodami niepodlegającymi opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych są dochody enumeratywnie wyszczególnione w art. 3 pkt 1 lit. c u.ś.r. Do tych dochodów należą w świetle jednoznacznej treści art. 3 pkt 1 lit. c tiret 14 i 15 u.ś.r., alimenty na rzecz dzieci oraz stypendia o charakterze socjalnym przyznane uczniom lub studentom. Orzekające w sprawie Organy w żadnym stopniu nie naruszyły zarówno przepisów postępowania administracyjnego – K.p.a. - jak również przepisów prawa materialnego – u.ś.r. Stan faktyczny sprawy został ustalony po myśli art. 7, 77, 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez co mógł stanowić podstawę wyrokowania przez WSA. Istotne dla sprawy okoliczności faktyczne związane z przekroczeniem kryterium dochodowego, przyjęto na podstawie jednoznacznie brzmiących oświadczeń wnioskodawczyni, z których wynika, że w skład jej dochodu wchodzi stypendium socjalne uzyskiwane w związku ze pobieraniem nauki w ramach studiów wyższych na Uniwersytecie [...]. Kwota stypendium socjalnego w 2018 roku wyniosła wg. podanych przez stronę danych - 6300 zł. Organy były w niniejszej sprawie zobowiązane do uwzględnienia tego stypendium jako stanowiącego część dochodu wnioskodawczyni z roku 2018. W myśl art. 3 pkt 1 lit. c tiret 15 u.ś.r. dochodem w rozumieniu przepisów ustawy są dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w postaci stypendiów o charakterze socjalnym przyznane uczniom lub studentom. Wobec tak jednoznacznej treści powołanego przepisu, wyrażającego na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych definicję dochodu, odwoływanie się przez pełnomocnika strony do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczących utraty czy uzyskania dochodu nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości podjętych w niniejszej działań orzeczniczych. Pośród okoliczności traktowanych przez art. 3 pkt 24 u.ś.r. nie wyszczególniono przypadku utraty przez wnioskodawcę stypendium socjalnego. Fakt, iż stypendium nie podlega opodatkowaniu w myśl przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie odgrywa znaczenia, bowiem ustawa o świadczeniach rodzinnych jako dochód w sposób wyraźny traktuje także ściśle określone środki pieniężne niepodlegające opodatkowaniu, co wynika wprost z literalnej treści art. 3 pkt 1 lit. c u.ś.r. Należą do nich dochody uzyskane przez skarżącą w 2018 r. Organy nie naruszyły także powoływanych przez pełnomocnika przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2020 r., poz. 1327), bowiem rozstrzyganie o świadczeniach rodzinnych nie jest tym samym co rozstrzyganie o przyznaniu stypendium socjalnego, o jakim mowa w art. 90d w/w ustawy. To samo należy powiedzieć o zarzucie naruszenia przez organy art. 88 ust. 1 pkt 2 lit. a i d, ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r., poz. 85), czyli przepisach normujących ustalanie dochodów studenta ubiegającego się o stypendium socjalne. Sąd wyjaśnia stronie, że w niniejszej sprawie organy ze względu na przedmiot wniosku oraz swe kompetencje ustawowe stosowały przepisy u.ś.r., a nie przepisy w/w ustaw dotyczące przyznawania stypendium socjalnego studentom. Organy działające w niniejszej sprawie słusznie więc zastosowały art. 5 ust. 1 u.ś.r., który wyznacza wysokość kryterium dochodowego osoby ubiegającej się o zasiłek rodzinny. W stanie prawnym obowiązującym w chwili wydawania decyzji wysokość kryterium dochodowego wynosiła 674 zł, a zatem dochód skarżącej z roku poprzedzającego okres zasiłkowy, znacznie przekraczał wyznaczony przez ustawodawcę limit dochodów. Przyznanie w tej sytuacji wnioskowanego świadczenia stronie skarżącej stanowiłoby oczywiste naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim normują one pozytywne przesłanki uzyskania przysporzenia. Decyzję Organów wydane w niniejszej sprawie nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz procesowego powołanych w skardze. Zatem zarzuty pełnomocnika strony okazały się całkowicie nieuzasadnione i nie przystające do stanu prawnego sprawy odmowy przyznania zasiłku rodzinnego. Sąd, działając z urzędu nie dopatrzył się w procedowaniu SKO takich naruszeń przepisów prawa, które mogłoby skutkować uwzględnieniem wniesionej skargi na podstawie art. 134 P.p.s.a. W konsekwencji, decyzja SKO jako legalna powinna pozostać w obrocie prawnym. Z powyższych przyczyn orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art 151 P.p.s.a.