Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Rz 298/23

II SA/Rz 298/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-06-13

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
13 czerwca 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Z. U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 27 grudnia 2022 r., nr 1801-IGC.48.8.2021 w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, decyzją z 27 grudnia 2022 r. 1801-IGC.48.8.2021, wydaną po rozpatrzeniu odwołania Z. U. (strona, skarżący) od decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu Nr 408000-408000-COC.48.623.2020 z dnia 30 grudnia 2020 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł. Jak wynika z akt sprawy w dniu 30 maja 2020 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Oddziału Celnego w [....] przeprowadzili kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pięcioosiowego pojazdu członowego w postaci dwuosiowego pojazdu samochodowego marki DAF o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki SCHMITZ o nr rej. [...], którego kierowcą był M. K. S. W wyniku kontroli tj. ważenia masy całkowitej i dynamicznego obciążenia osi oraz pomiaru długości, wysokości i szerokości ww. pojazdu, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku w grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych naczepy o 80 kg/0,33%, co oznaczało, że pojazd jest nienormatywny, a przejazd nim wymaga zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego. Kontrola pomiaru parametrów zewnętrznych tj. długość, długość z ładunkiem, wysokość, wysokość z ładunkiem, wystawanie ładunku z lewej strony, wystawianie ładunku z prawej strony wykazała, że ww. parametry są w normie. W trakcie kontroli kierowca pojazdu nie okazał kontrolującym zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego ww. kategorii. Skontrolowanym pojazdem przewożony był towar podzielny w postaci ziemniaków w 900 opakowaniach (20 palet), na podstawie dokumentu o nr [...] oraz licencji nr [...] na międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy. W wyniku powtórnego pomiaru parametrów technicznych pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku w grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych naczepy o 20kg/0,08%, co ponownie potwierdziło, że pojazd jest nienormatywny i na jego przejazd - co do zasady - wymagane jest zezwolenie kategorii VII. Mając na uwadze wyniki kontroli przedmiotowego pojazdu, Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu postanowieniem z dnia 28.08.2020 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne wobec przewoźnika w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii. Decyzją znak 408000-408000-COC.48.623.2020 z dnia 30 grudnia 2020 r. Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu, nałożył na przewoźnika, tj.: Z. U. karę pieniężną w wysokości 500 zł, zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 988, dalej także jako "p.r.d.") Rozpoznając złożone odwołanie od decyzji wcześniej opisanej, organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wyniki kontroli parametrów technicznych pojazdu członowego DAF/SCHMITZ o nr rej. [...], przedstawione w protokołach nr [...] i nr [...] z dnia 30.05.2020r., jednoznacznie potwierdzają nienormatywność w/w pojazdu w tym samym w zakresie, tj. przekroczenia dopuszczalnej normy nacisku w grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych naczepy. Ustalone w trakcie kontroli rzeczywiste parametry kontrolowanego pojazdu, zgodnie z załącznikiem nr 1 do p.r.d., zakwalifikowały pojazd jako nienormatywny kategorii VII. W niniejszej sprawie przewoźnik nie dysponował zezwoleniem kategorii VII. Jednocześnie przewożony tym pojazdem ładunek nie spełniał ustawowego warunku niepodzielności, co z kolei wykluczało możliwość legalnego przejazdu tym pojazdem po drogach publicznych RP - nawet w sytuacji posiadania właściwej kategorii tj. kategorii VII. Skontrolowanym pojazdem przewożony był towar podzielny w postaci ziemniaków w 900 opakowaniach (20 palet), a więc ładunek niespełniający warunku niepodzielności, naruszając tym samym przepis art. 64 ust. 2 p.r.d. Organ II instancji stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy odwołujący dopuścił się naruszenia ustanowionego w art. 64 ust. 2 p.r.d. zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego. Sankcja w takim przypadku oparta jest na fikcji prawnej, polegającej na tym, że kara nakładana jest w wysokości jak za przejazd bez zezwolenia, pomimo iż uzyskanie zezwolenia na przewóz ładunku podzielnego byłoby niemożliwe. Przewoźnik podlega zatem karze za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, ale w wysokości przewidzianej dla przejazdu bez zezwolenia odpowiedniej kategorii. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej normy nacisku w grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych, wymagane jest zezwolenie kategorii VII. Z kolei przejazd bez zezwolenia kategorii VII, w przypadku, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10% skutkuje karą pieniężną w wysokości 500 zł. Odnosząc się do argumentacji skarżącego opartej na twierdzeniu, że winę za przekroczenie dopuszczalnego nacisku ponosi kierowca, który nieprawidłowo rozmieścił towar, organ odwoławczy wyjaśnia, iż przewoźnik powinien sprawdzić czy pojazd spełnia dopuszczalne normy, w tym w zakresie nacisku osi. Rozpoczęcie przejazdu bez dokonania ważenia pojazdu pod względem nacisku osi powoduje, że to przedsiębiorca wykonujący przejazd ponosi ryzyko nienormatywności pojazdu, wynikające z niedochowania należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Organ II instancji odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu, dotyczącego wadliwie przeprowadzonego pomiaru ważenia pojazdu oraz nieuwzględnienie korekty wyników ważenia o dopuszczalne odchylenia +/- 2% wartości ze względu na błędy zastosowanej metody cząstkowych ważeń pojazdu, wyjaśnił, że przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych ( Dz.U z 2007r. nr 188, poz. 1345 ) nie przewidują korygowania wyników ważenia pojazdów. Odchylenie dopuszczalne wskazuje na możliwy dopuszczalny błąd pomiaru, różny w zależności od klasy dokładności wagi, nie oznacza jednak konieczności korygowania każdego wyniku pomiaru o wskazane wyżej odchylenia dopuszczalne. Jest rzeczą oczywistą, że każda waga posiada określoną klasę dokładności, ustalaną na podstawie pomiarów wielokrotnych. Błędy graniczne to kryteria, które są badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, a nie kryteria prawidłowego użytkowania urządzeń pomiarowych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 243/17). Określone błędy graniczne wskazań wag dotyczą wartości jaką maksymalnie może wykazać waga podczas legalizacji, aby właściwy organ wydał świadectwo legalizacji wagi. Waga podlegając legalizacji jest badana pod względem tych "błędów", natomiast wynik pomiaru nacisku pokazywany na wyświetlaczu podczas ważenia jest już po odjęciu tych "błędów granicznych". Wobec powyższego należy przyjąć bezpośrednio odczytane z wagi wyniki sumarycznej masy pojazdu oraz obciążenia osi wykazane przez wagę dla poszczególnych osi i wartości te nie powinny być zmieniane przez użytkownika wagi. Organ odwoławczy zauważył, że użyta w toku kontroli samochodowa waga dynamiczna marki TAMTRON System OY DW 600, numer fabryczny [...], była przeznaczona do pomiaru sumarycznej masy pojazdu, co wynika jednoznacznie z wystawionego przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [.....]. Świadectwa legalizacji ponownej NR [...] z dnia 4 października 2018 r. Ważne świadectwo legalizacji wagi stacjonarnej świadczy o tym, że zarówno waga jak i stanowisko pomiarowe (strefa ważenia) spełniają wszelkie wymogi metrologiczne i umożliwiają dokonywanie właściwych pomiarów. Strefa ważenia, ograniczona rogatką, jest wypoziomowana i należycie utrzymana. W ocenie organu II instancji o zachowaniu właściwych warunków przejazdu przez panel wagowy świadczy fakt zarejestrowania wyników ważenia. W sytuacji bowiem niezachowania właściwej prędkości przejazdu bądź innych nieprawidłowości, urządzenie pomiarowe sygnalizowałoby błąd, a pomiar zostałby przerwany i powtórzony z urzędu (ponadto na wydruku ważenia obok uzyskanego wyniku pojawiłby się symbol *, świadczący o nieprawidłowym pomiarze, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie). Organ odwoławczy wskazał, że przyczyny zróżnicowania wyników dwóch kolejnych pomiarów wagi mogą być różne i zależą od wielu zmiennych, a kontrolujący nie mają możliwości jednoznacznego ich ustalenia. Stąd jako zasadę przyjęto, iż podstawę oceny nienormatywności pojazdu stanowi pomiar korzystniejszy dla strony. W niniejszej sprawie jest to drugi pomiar, udokumentowany protokołem kontroli nr [...] z dnia 30 maja 2020 r., w trakcie którego stwierdzono mniejsze przekroczenie (20 kg/ 0,08%). Niemniej jednak wskazać należy, iż jak wynika z protokołów kontroli nr [...] i nr [...], pomimo odnotowania różnych pomiarów, bezspornym jest fakt, że wyniki ważenia skontrolowanego pojazdu potwierdziły jego nienormatywność w zakresie przekroczenia dopuszczalnej normy nacisku w grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych naczepy. W przedmiotowej sprawie kontrolowanym pojazdem nie przewożono ładunku w postaci drewna lub towaru sypkiego w rozumieniu art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. Ponadto w ocenie organu odwoławczego strona nie wykazała i nie udowodniła zaistnienia niezależnych od niej, nieoczekiwanych i niedających się przewidzieć zdarzeń, które spowodowały ujawnione naruszenie i zwalniałyby ją z odpowiedzialności administracyjnej w oparciu o przepis art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy. Stwierdzenie naruszeń powoduje, że po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy jego dobrej lub złej woli. Wystarczające jest tutaj stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Podsumowując, organ odwoławczy nie dopatrzył się w niniejszej sprawie zaniedbań i błędów organu I instancji w postępowaniu, które powodowałyby nieważność dokonanej kontroli i uniemożliwiałyby podjęcie właściwej decyzji w sprawie. Dowody zgromadzone w niniejszej sprawie zostały poddane ocenie organu w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania przed organem I instancji oraz w postępowaniu odwoławczym strona nie przedstawiła dowodów, które zaprzeczyłyby ustaleniom kontroli. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny a swoje rozstrzygniecie oparł na właściwej podstawie prawnej. Błędnie natomiast określił istotę naruszenia, nakładając na przewoźnika karę za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia odpowiedniej kategorii, podczas gdy naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym polegało na złamaniu zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego. Z tego względu, organ odwoławczy, postanowił uchylić w całości zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy, nakładając karę za naruszenie, którego dopuścił się przewoźnik. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący wniósł o: 1. uchylenie decyzji jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, dotyczącej sprawy poprzednio rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną, oraz zawierającej wadę prawną powodującą nieważność z mocy prawa. 2. wstrzymanie wykonania decyzji. 3. zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie kosztów procesu oraz zastępstwa procesowego wg norm przepisanych prawem. 4. zobowiązać Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie do przedłożenia przed Sąd dowodów na okoliczności wskazane w skardze : a. świadectwa legalizacji wagi DW600 producent: TAMTRON nr: [...] b. specyfikacji technicznej wagi producenta DW600 producent: TAMTRON nr: [...] c. instrukcji obsługi wagi DW600 producent: TAMTRON nr: [...]. W uzasadnieniu skarżący zarzuca naruszenie przepisu tj. Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r (Dz. U. 26 poz. 1521), Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. wydanej na podstawie art. 9a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. nr 243, poz. 2441, z późn. zm.) poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wyniku pomiaru wagą która z powodu swojej konstrukcji i budowy wskazuje wyniki zawierające błędy każdorazowego pomiaru w wielkości 4% wartości, oraz odmówienie kierowcy żądania o powtórzenie pomiaru nacisku osi wagą statyczną. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów procesowych tj. art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców, art. 8 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady proporcjonalności, przejawiające się na gruncie niniejszego przypadku nałożeniem dwóch kar administracyjnych za ten sam stan faktyczny, co skarżący postrzega również jako naruszenie zasady ne bis in idem, oraz art. 2 Konstytucji RP. Ten sam organ dnia 22 października 2021 r. wszczął postępowanie w stosunku do tej samej osoby znak sprawy 408000-408000-COC.48.622.2020 zakończone ostateczną decyzją nr: 408000-408000- COC.48.622.2020 z dnia 21 stycznia 2022 r. uchylając decyzję z dnia 3 stycznia 2022 r. z art. 140ac ust. 1 u.t.d., art.. 130 § 2 k.p.a. i ustawy z dnia 6 września 2001 r., o transporcie drogowym. ( tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz 118). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalszej p.p.s.a.), następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja wydana na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i ust. 2 p.r.d., nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 zł, za złamanie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego. W myśl art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii l-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 p.r.d.). Zgodnie z treścią tego załącznika, w przypadku pojazdu nienormatywnego o naciskach w grupie osi, przekraczających wielkości dopuszczalne, wymagane jest zezwolenie kategorii VII. Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dopuszczalny nacisk osi, w przypadku grupy osi składającej się z trzech osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości między osiami składowymi większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,40 m - nie może przekraczać 24 tony. Przepis art. 64 ust. 4 p.r.d. nakłada na kierującego pojazdem nienormatywnym obowiązek posiadania przy sobie i okazywania uprawnionym osobom zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 powołanego artykułu. Jednocześnie zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I. Na mocy art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zasady ustalania kar uregulowane zostały w art. 140ab ust. 1 p.r.d., gdzie za brak zezwolenia kategorii I i II przewiduje się karę w wysokości 1500 zł (pkt 1); za brak zezwolenia kategorii III - VI przewiduje się karę w wysokości 5000 zł (pkt 2); natomiast za brak zezwolenia kategorii VII: 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10% (lit. a); 2 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20% (lit. b); 15.000 zł - w pozostałych przypadkach (lit. c). W myśl zaś art. 140ab ust. 2 p.r.d., w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, czyli zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Definicja pojazdu nienormatywnego wyrażona jest w art. 2 pkt 35a p.r.d., według którego pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy kontroli poddano pięcioosiowy pojazd członowy w postaci ciągnika samochodowego marki DAF, nr rej. [...] wraz z naczepą marki SCHMITZ CARGOBULL, nr rej. [...]. W wyniku dynamicznego ważenia nacisków osi oraz pomiaru wymiarów zewnętrznych w/w pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku w grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych pojazdu (naczepy) o 80 kg/0,33%, tj., że pojazd jest nienormatywny, a przejazd nim wymaga zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego. W wyniku powtórnego pomiaru parametrów technicznych w/w pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku w grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych pojazdu (naczepy) o 20 kg/0,08%, tj., że w/w pojazd jest nienormatywny, a przejazd nim wymaga zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego. Z obu czynności kontrolnych sporządzono protokoły. Uczestniczący w kontrolach kierujący pojazdem zapoznał się z ich treścią i odmówił złożenia podpisu na protokołach. Pozostaje poza sporem, że w dniu kontroli kierowca kontrolowanego pojazdu wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z ładunkiem podzielnym w postaci ziemniaków w 900 opakowaniach (20 palet). Podmiotem wykonującym przejazd był skarżący Z. U. W ocenie Sądu nie zasługuje na podzielenie stanowisko skarżącego kwestionujące ustalenia organu co do wyników pomiaru nacisków osi pojazdu członowego. Ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów kontroli wynika jednoznacznie, że kontrola nacisków osi pojazdu w obu przypadkach została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu Tamtron System OY DW 600 PLT 06273, (nr seryjny [...]), posiadającej świadectwo legalizacji ponownej z dnia 4 października 2018 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...]. Jednocześnie brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, by urządzenie to zostało użyte nieprawidłowo. Trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że waga jest wyposażona w system automatycznej sygnalizacji błędów pomiaru. W sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy system wagi nie sygnalizował błędu, należało uznać, że ważenie przebiegało w sposób prawidłowy i nie zachodzą podstawy do kwestionowania wyników pomiaru. Wymaga podkreślenia, że skarżący nie zanegował zawartego w zaskarżonej decyzji stwierdzenia przez organ, iż w trakcie ważenia system wagi nie sygnalizował nieprawidłowości pomiaru. Jednocześnie kierujący pojazdem nie zgłaszał uwag do protokołów kontroli. W tej sytuacji nie zachodzą przesłanki do uznania, że proces pomiaru przebiegał w sposób niezgodny z instrukcją obsługi wagi. Zaznaczyć także należy, że protokół kontroli, z uwagi na zawarty w nim bezpośredni opis przebiegu przeprowadzanych czynności, uznawany jest za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. protokół kontroli stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zasadnie podniesiono w zaskarżonej decyzji, że kierowca nie zgłosił uwag do sposobu przeprowadzonej kontroli, a jedynie wniósł o przeprowadzenie ponownego ważenia, nie podnosząc jednak jakichkolwiek zarzutów co do warunków pomiaru, sprzętu, którym pomiar nacisku osi był dokonywany, czy też postępowania funkcjonariuszy przeprowadzających kontrolę, mimo że kierowca został pouczony o możliwości zgłoszenia uwag co do wykonywanych czynności kontrolnych. Kwestionując wyniki pomiarów nacisków osi, skarżący wskazując, że przyjęte przez organ przekroczenie o 20 kg, to jest o 0,08 % dopuszczalnej wartości, mieści się w granicach błędu pomiarowego przyjętego dla tego typu wag, która według skarżącego wynosi +-2,0/+-4 %. W ocenie Sądu prawidłowe jest również stwierdzenie organu o braku przesłanek do odejmowania od wyników ważenia wartości 2 %, w związku z wartością dopuszczalnego odchylenia w przypadku zastosowanej wagi o klasie dokładności D. Z dołączonej do akt administracyjnych instrukcji obsługi wagi nie wynika, by uzyskane wyniki pomiarów należało pomniejszyć o wartość dopuszczalnego odchylenia. Przepisy prawa również nie nakładają na organy obowiązku pomniejszenia wyników ważenia o jakąkolwiek wartość dopuszczalnego błędu pomiaru. W szczególności obowiązku takiego nie można wywieść z przepisów rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe. Rozporządzenie rozróżnia przy pomiarze obciążenia osi cztery klasy dokładności wag oznaczane jako: A, B, C i D (§ 20 ust. 1). Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 20 ust. 2). W wymienionym załączniku, w Tabeli nr 1 dla klasy dokładności wagi D przewidziano odchylenie ±2%. Odchylenie dopuszczalne wskazuje na możliwy dopuszczalny błąd pomiaru, różny w zależności od klasy dokładności wagi, nie oznacza jednak konieczności korygowania każdego wyniku pomiaru o wskazane wyżej odchylenia dopuszczalne. Jest oczywiste, że każda waga ma określoną klasę dokładności, ustalaną na podstawie pomiarów wielokrotnych, ostatecznie miarodajny jest jednak wynik pomiaru wskazany przez wagę. Nie ma podstaw do odejmowania określonej wartości od każdego wyniku pomiaru, skoro odchylenie dopuszczalne dotyczy zarówno wartości niższej, jak i wyższej od wskazywanej przez wagę (plus/minus) w czasie pomiarów kontrolnych. Podkreślić należy, że błędy graniczne wskazań wag, na podstawie § 28-30 rozporządzenia sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe, są uwzględniane w procesie ich legalizacji, także ponownej. Natomiast wartość dozwolonych wskazanymi przepisami granicznych błędów wagowych nie może być wykorzystywana do określenia jakichkolwiek poprawek do nominalnych wskazań wag (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2021 r., II GSK 909/21, z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. I GSK 1312/14 oraz z dnia 30 sierpnia 2004 r., GSK 778/04). Dlatego z powyższych przyczyn zarzut skarżącego zgłoszony w niniejszej sprawie jest niezasadny, skoro ani instrukcja użytkowania wagi ani przepisy prawa nie nakładają na organy obowiązku korygowania wyników pomiarów o jakąkolwiek wartość w celu uzyskania ostatecznych, rzeczywistych nacisków osi. W złożonej skardze skarżący kwestionował możliwość wymierzenia dwóch kar administracyjnych w sytuacji w jakiej w obu przypadkach źródłem negatywnej oceny działania ukaranego była ta sama okoliczność faktyczna - przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku w grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych naczepy. W ocenie Sądu, wskazane przez skarżącego kary zostały wymierzone za różne stwierdzone naruszenia. Naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w ustawie o transporcie drogowym podlega karze na podstawie art. 92a tej ustawy, a naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, podlega karze na podstawie art. 140ab ust. 2 w zw. z art. 140aa p.r.d. W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia (czyli naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2 p.r.d.) i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, organ miał prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje nakładające kary. Z przepisów prawa wynika bowiem w tym przypadku, że do jednego zdarzenia, zastosowanie mają różne normy prawne, których celem jest ochrona różnych dóbr i które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje. W doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Istotne znaczenie ma ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. III SA/Lu 468/19). Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140ae ust. 1 p.r.d., kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Celem tych kar jest zapobieganie niszczeniu sieci drogowej oraz zapobieganie niebezpieczeństwu w ruchu drogowym. Natomiast kary wymierzane na podstawie u. t. d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają inny cel. Ustawodawca wprowadził te regulacje aby zapobiegać naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą. Cel tej regulacji jest inny, inne dobro podlega na podstawie tych przepisów ochronie (por. wyrok NSA z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 248/21 i II GSK 375/21, wyrok NSA z 15 września 2021 r., sygn. akt II GSK 689/21, wyrok NSA z 23 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1667/21). W świetle powyższego za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że delikt administracyjny przypisany skarżącemu w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy deliktowi przypisanemu mu na podstawie ustawy o transporcie drogowym, a tym samym nie były również tożsame zachowania, z powodu których każdy z tych deliktów został skarżącemu przypisany. Były to bowiem, zachowania zasadniczo różne, a tezy przeciwnej nie uzasadnia to, że podlegające ustaleniu w odrębnie prowadzonych postępowaniach w sprawach nałożenia kar pieniężnych odrębne zbiory faktów posiadały również pewną część wspólną odnoszącą się do przekroczenia tego samego parametru kontrolowanego pojazdu i zostały stwierdzone podczas jednej kontroli i utrwalone w jednym protokole. W świetle przedstawionych argumentów nie ma to jednak znaczenia, albowiem na tej tylko podstawie – a więc z pominięciem konsekwencji wynikających z przywołanej powyżej regulacji prawnej – nie sposób jest zasadnie wnioskować o zaistnieniu sytuacji mającej dowodzić naruszenia zasady ne bis in idem, a w konsekwencji o naruszeniu zasady proporcjonalności wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP, czy też z art. 8 k.p.a., na gruncie którego ma ona wymiar obowiązku proceduralnego (zob. A. Wróbel, art. 8 k.p.a., t. 11, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021). Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że podniesione przez skarżącego zarzuty nie są zasadne i nie mogą być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 lutego 2023
Hasła tematyczne
Ruch drogowy Kara administracyjna
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Małgorzata Niedobylska Piotr Popek Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny