II SA/Rz 285/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.

W sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej D K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że od stycznia bieżącego roku jej sytuacja materialna bardzo się pogorszyła, co uniemożliwia jej poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Wnioskodawczyni jest bowiem od wskazanego czasu osobą bezrobotną i pobiera z tego tytułu zasiłek w wysokości 717 zł, zaś od kwietnia 2017r. będzie to kwota 500 zł. Wspólne gospodarstwo domowe wymieniona prowadzi z mężem i studiującym synem. Jako comiesięczne wydatki wnioskodawczyni wskazała: 850 zł – najem mieszkania, energia elektryczna – od 100 do 150 zł, media – 120 zł, wyżywienie – 1200 zł, środki chemiczne – 90 zł, ubezpieczenie samochodu – 25 zł. Do powyższych dochodzą wydatki na studiującego syna w postaci: dojazdy 100 zł, stancja – 500 zł, wyżywienie, lekarstwa i ubrania – 300 zł. Celem uzyskania bardziej szczegółowych informacji odnośnie do sytuacji materialnej strony, zwłaszcza zaś wyjaśnienia kwestii nadwyżki wskazanych wydatków nad dochodami rodziny, wezwano ją do uzupełnienia złożonego oświadczenia. W odpowiedzi skarżąca podała, że jej wydatki na telefon i Internet w związku z wypowiedzeniem stosownej umowy ulegną zmniejszeniu i będą wynosić 80 zł. Wskazała, że samochód stanowi własność jej i matki, która ponosi koszty związane z jego użytkowaniem. Skarżąca wyjaśniła, że wydatki na początku 2017 r. pokryła z dochodów uzyskanych z pracy w 2016 r., a otrzymanych z opóźnieniem. Podkreśliła, że jej mąż pracuje dorywczo i nieregularnie, dlatego pomagają jej rodzice – emeryci. Matka skarżącej uzyskuje emeryturę w kwocie 1822,20 zł. Wnioskodawczyni podniosła, że jej syn uzyskuje oprócz stypendium w wysokości 400 zł także dofinansowanie do mieszkania oraz dochód z tytułu umowy zlecenia w kwocie 500 zł miesięcznie (umowa zawarta na okres od marca do czerwca 2017 r.). Wnioskodawczyni podkreśliła, że je aktualna sytuacja finansowa wynika z utraty pracy i jest przejściowa, bowiem szuka zatrudnienia. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Uzyskanie wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy możliwe jest w wyjątkowych sytuacjach tj. kiedy strona nie może z obiektywnych przyczyn, wykorzystując własne możliwości i zasoby, zgromadzić środków potrzebnych do samodzielnego pokrycia kosztów danego postępowania. Mianowicie, w świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy w częściowym zakresie przyznawane jest osobie, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jasna treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wykazanie okoliczności przemawiających za zasadnością uwzględnienia wniosku należy do składającego ten wniosek. Wynika to zresztą także z brzmienia art. 252 § 1 P.p.s.a., w świetle którego wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Na wyjątkowy charakter prawa pomocy i związany z tym obowiązek udowodnienia, że wnioskodawca spełnia którąś z przewidzianych przez ustawę przesłanek uzyskania przedmiotowego wsparcia wskazuje jednak przede wszystkim art. 199 P.p.s.a. W jego świetle, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Mając powyższe na względzie uznać należy, że prawo pomocy skierowane jest do osób ubogich, które nie posiadają żadnych odchodów, bądź dochody te wystarczają im tylko na podstawowe potrzeby. Analizując dane wniosku D. K. trudno dojść do wniosku, że zalicza się ona do tej grupy. Wymieniona ma wraz z rodziną zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Ponadto pokrywa wydatek nie związany z egzystencją, a dotyczący telefonu i Internetu, jak też korzysta z samochodu. Syn wymienionej uzyskuje własne dochody, których wszystkich skarżąca nie ujawniła w złożonym wniosku. Dopiero mianowicie w odpowiedzi na wezwanie wskazała, że jej syn zawarł umowę zlecenia, z tytułu której otrzymuje kwotę 500 zł miesięcznie. Wskazała, że dodatkowo uzyskuje on także dofinansowanie do mieszkania, lecz nie podała wysokości powyższej kwoty. Przede wszystkim jednak skarżąca może liczyć na pomoc finansową rodziców. Na przykład matka wnioskodawczyni ponosi koszt użytkowania samochodu stanowiącego współwłasność jej i skarżącej. Ponadto, jak skarżąca sama twierdzi, jej aktualna sytuacja finansowa związana jest z utratą przez nią pracy, lecz z pewnością ma ona charakter przejściowy, bowiem szuka pracy. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że obecnie ciąży na skarżącej obowiązek uiszczenia wpisu od złożonej przez nią skargi, który wynosi 100 zł. Następne zaś koszty sądowe, które mogą się pojawić na dalszych etapach postępowania nie będą wyższe. Najbardziej prawdopodobne to 100 zł z tytułu opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem w razie oddalenia skargi oraz kolejne 100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Mając powyższe na względzie uznano, że D. K. nie wykazała, by potrzebne było jej wsparcie w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Każdy z członków jej trzyosobowej rodziny, w tym ona sama uzyskuje dochód, a ponadto bieżącej pomocy finansowej udzielają stronie jej rodzice. Skarżąca poszukuje zatrudnienia, a zatem w każdej chwili jej sytuacja finansowa może ulec poprawie, zaś koszty sądowe w niniejszej sprawie trudno zaliczyć do wysokich. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.