Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Rz 28/26

Wyrok WSA w Rzeszowie z 9 czerwca 2026 r., II SA/Rz 28/26 – warunki zabudowy terenu

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
9 czerwca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi T. K., A. S., M. K. i W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 3 listopada 2025 r. nr SKO.401.ZP.1348.316.2025 w przedmiocie zawieszenia postępowania - oddala skargę -

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi T.K., M.K., A.S. i W.S. (dalej: "skarżący") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej; "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 3 listopada 2025 r. nr SKO.401.ZP.1348.316.2025, w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 2 kwietnia 2025 r. T. sp. j., wystąpiła do Prezydenta Miasta [....] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") z wnioskiem w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego, stacji transformatorowej, pylonu reklamowego, miejsc postojowych wraz z wewnętrznym układem komunikacyjnym oraz niezbędnej infrastruktury technicznej na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] - Obręb [...]. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2025 r. nr UGG-U.6730.172.2025, Prezydent na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130; dalej: "u.p.z.p.") oraz art. 101 § 1 i 3 i art. 103 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a.") zawiesił przedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania dla ww. inwestycji na okres 18 miesięcy od dnia złożenia kompletnego wniosku, tj. do dnia 2 października 2026 r. Organ wskazał, że działka nr ewid. [...] położona jest na terenie objętym Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy ul. [...] w [...]. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie zachodzi prawdopodobieństwo sprzeczności postanowień decyzji z projektowanymi rozwiązaniami ww. planu, gdyż według Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miejskiej [....] uchwalonego Uchwałą Rady Miejskiej w [....] nr [...] z dnia 28 września 2000 r. w obszarze oznaczonym jako MN - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z przewagą zabudowy 1-2 kondygnacji i uzupełniająca usługowa wraz z towarzyszącym zainwestowaniem komunikacyjnym i infrastrukturą, skoncentrowane jako Osiedla: [...]. Organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy ma na celu określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy wyłącznie terenu nieobjętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ustawodawca, konstruując założenia polskiego systemu planistycznego, przyjął zasadę pierwszeństwa w określaniu sposobu zagospodarowania terenu planom miejscowym, które w sposób najpełniejszy realizują władztwo planistyczne gminy, która to znajduje wyraz m.in. w art. 62 ust. 1 u.p.z.p., upoważniającym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do zawieszenia postępowania na czas nie dłuższy niż osiemnaście miesięcy od dnia złożenia wniosku inwestora. Organ dodał, że celem tej instytucji jest zapobieżenie sytuacji, w której doszłoby do wydania decyzji o warunkach zabudowy ustalającej inne przeznaczenie terenu lub parametry zabudowy niż opracowywany plan miejscowy. Zażalenia na powyższe postanowienie, tożsame w treści, wnieśli: K.K., M.K., T.K. oraz A.S. Ich zdaniem organ wadliwie wskazał jako podstawę prawną zawieszenia postępowania przepis art. 62 ust. 1 u.p.z.p. zamiast 62 ust. 2 tej ustawy, gdyż wskazany obszar objęty wnioskiem znajduje się zgodnie z ustaleniami Studium na obszarze, na którym obowiązkowe jest sporządzenie planu oraz w obszarze wskazywanym jako do obowiązkowego sporządzenia miejscowego planu ze względu na przeznaczenie publiczne. Wskazali, że w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazano katalog celów publicznych, natomiast zgodnie z ustaleniami Studium dopuszczono otwarty katalog celów publicznych, które mogą być przedmiotem realizacji, bez jakiegokolwiek ograniczenia co do lokalizacji, przeznaczenia lub celu. W związku z powyższym zawieszenie postępowania powinno nastąpić na podstawie art. 62 ust. 2 u.p.z.p., jako odpowiadającą ustaleniom Studium, które będzie zabezpieczać interesy prawne przedsięwzięć publicznych - celów publicznych, które mogą wystąpić w obszarze jego terenów. W wyniku rozpoznania wniesionych zażaleń, SKO opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 3 listopada 2025 r., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Kolegium wyjaśniło, że przepis art. 62 ust. 1 u.p.z.p. zawiera w sobie dwie normy prawne regulujące dwie odrębne przedmiotowo materie. Pierwsza norma zawarta w zdaniu pierwszym ust. 1 art. 62, reguluje podstawę prawną zawieszenia postępowania w sprawach warunków zabudowy oraz wyznacza ustawowy okres zawieszenia postępowania. Druga norma, obejmująca zdanie drugie oraz pkt 1 i 2 ust. 1 art. 62, dotyczy przesłanek podjęcia zawieszonego postępowania. Uregulowania zawarte w normie drugiej nie dotyczą przesłanek zawieszenia postępowania, lecz jedynie wskazują okoliczności, których zaistnienie nakłada obowiązek podjęcia zawieszonego postępowania. Organ odwoławczy zaznaczył również, że postanowienie wydawane na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p., podejmowane jest przez organ z urzędu, nie na wniosek stron i uzależnione jest od uznania administracyjnego organu - od wyniku jego ustaleń w aspekcie wystąpienia wymienionych przepisem okoliczności. Kolegium wskazało, że jedną z takich przyczyn jest bez wątpienia wszczęcie procedury mającej na celu uchwalenie planu miejscowego, jednakże przy jednoczesnym wykazaniu przez organ, że przedsięwzięcie zamierzone przez inwestora, które zostało objęte wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, będzie sprzeczne z ustaleniami procedowanego planu. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wskazał na taką sprzeczność. Nadto kwestia ustaleń co do zaawansowania procedury uchwalenia planu została przez ustawodawcę pozostawiona ocenie organu, który w niniejszej sprawie uznał, że istnieje realna możliwość uchwalenia tego planu we wskazanym terminie. Kolegium stwierdziło, że powyższy przepis uwzględnia zarówno interes indywidualny inwestora jak i interes publiczny, a organ dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej podstawy zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze, skarżący zarzucili organowi: 1) błędną wykładnię i błędne zastosowanie z art. 62 ust. 1 u.p.z.p. i uznanie, że zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy na jego podstawie; 2) błędną wykładnię i brak zastosowania z art. 62 ust. 2 u.p.z.p. i uznanie, że nie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania na jego podstawie; 3) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 77 § 1 w zw. art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie w dokonanej ocenie całokształtu materiału dowodowego; b) naruszenie art. 107 k.p.a., poprzez brak oceny zażalenia stron w kontekście naruszenia art. 62 ust. 2 u.p.z.p. W związku z tak sformułowanymi zarzutami wnieśli o uchylenie wydanych w sprawie postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak też o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucili, że organ nie rozpatrzył merytorycznie ich zarzutów w odniesieniu do zastosowania w sprawie art. 62 ust. 2 u.p.z.p., a jedynie skupił się na ocenie przesłanek zastosowania art. 62 ust. 1 ustawy. W związku z powyższym ponowili argumentację przedstawioną w zażaleniach. Zaznaczyli również, że zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. zmieniającej u.p.z.p., studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r. i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe, a skoro tak, to za ciągle obowiązujące należy uznać studium uwarunkowań uchwalone m.in. dla obszaru którego dotyczy niniejsza sprawa, wskazujące obszar przestrzeni publicznej, dla którego wymagane jest sporządzenie miejscowego planu, jak też do tegoż studium stosuje się przepisy dotychczasowe, a zatem również art. 10 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. Dodali także, że realizacja wnioskowanej inwestycji budzi szeroki sprzeciw lokalnej społeczności. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 62 ust. 2 u.p.z.p. ma charakter przepisu szczególnego, który znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy dla danego obszaru istnieje ustawowy obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynikający z przepisów odrębnych. Obowiązek ten musi wynikać z normy prawnej rangi ustawowej, a nie z ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które - zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy - nie stanowi aktu prawa miejscowego i nie wywołuje skutków prawnych wobec podmiotów prywatnych. Skarżący błędnie zatem utożsamiają ustalenia studium z "przepisami odrębnymi", o których mowa w art. 10 ust. 2 pkt 8 ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest niezasadna. Sąd w całości akceptuje ustalenia i ocenę prawną dokonane przez SKO w zaskarżonym postanowieniu. W stanie faktycznym sprawy niespornie 2 kwietnia 2024 r. T. sp. j. złożył wniosek w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego, stacji transformatorowej, pylonu reklamowego, miejsc postojowych wraz z wewnętrznym układem komunikacyjnym oraz niezbędnej infrastruktury technicznej na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] - Obręb [...]. Działka nr ewid. [...] położona jest na terenie objętym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] dnia [...].02.2024 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy ul. [...] w [...]. W przedmiotowej sprawie zachodzi prawdopodobieństwo sprzeczności postanowień decyzji z projektowanymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Miejskiej [...] uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...].09.2000 r. w obszarze oznaczonym jako MN - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z przewagą zabudowy I - 2 kondygnacji i uzupełniająca usługowa wraz z towarzyszącym zainwestowaniem komunikacyjnym i infrastrukturą, skoncentrowane jako osiedla: [...]. Dla os. [...] możliwa jest uzupełniająca zabudowa mieszkaniowa pod warunkiem uzyskania zgody na nierolnicze i nieleśne przeznaczenie gruntów, z zachowaniem ograniczeń wynikających z sąsiedztwa z lotniskiem, polegających na wprowadzeniu odpowiednich zabezpieczeń przeciw hałasowych. Zgodnie z treścią art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, postępowanie administracyjne w sprawie warunków zabudowy, można zawiesić na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy, przy czym organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy podejmuje postępowanie i wydaje stosowną decyzję, jeżeli: - w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawieszenia postępowania Rada Miejska nie podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego albo – w okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono miejscowego planu lub jego zmiany. Nie ulega wątpliwości, że celem regulacji zawartej w ww. przepisie jest umożliwienie organom gminy przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który w myśl art.4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest podstawowym instrumentem kształtowania przestrzeni w gminie (w planie następuje ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu). Art. 62 ust. 1 daje organom gminy możliwość wyboru aktu decydującego o sposobie zagospodarowania terenu (plan miejscowy lub decyzja administracyjna. Ustawodawca, konstruując założenia polskiego systemu planistycznego, przyjął zasadę pierwszeństwa w określaniu sposobu zagospodarowania terenu planom miejscowym, które w sposób najpełniejszy realizują władztwo planistyczne gminy. Zasadę tę celnie wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 30 lipca 2013 r. (sygn. akt II SA/Bk 333/13), stwierdzając, że plan miejscowy stanowi podstawowy instrument planowania i zagospodarowania przestrzennego, a decyzja o warunkach zabudowy wydawana w sytuacji braku planu ma jedynie charakter zastępczy, stanowi substytut ustaleń planowych. Zasada pierwszeństwa planu miejscowego znajduje wyraz m.in. w art. 62 ust. 1 u.p.z.p., która upoważnia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do zawieszenia postępowania na czas nie dłuższy niż osiemnaście miesięcy od dnia złożenia wniosku inwestora. Celem tej instytucji jest zapobieżenie sytuacji, w której doszłoby do wydania decyzji o warunkach zabudowy ustalającej inne przeznaczenie terenu lub parametry zabudowy niż opracowywany plan miejscowy. Prezydent postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2025 r. na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. zawiesił ww postępowanie o warunkach zabudowy. Kolegium słusznie zaaprobowało stanowisko organu I instancji. Organy prawidłowo zastosowały bowiem art. 62 ust 1 u.p.z.p., a twierdzenia skarżących dotyczące konieczności zastosowania art. 62 ust. 2 nie znajdują oparcia ani w stanie faktycznym, ani w obowiązujących przepisach. Przede wszystkim należy podkreślić, że art. 62 ust. 2 ma charakter przepisu szczególnego który znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy dla danego obszaru istnieje ustawowy obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynikający z przepisów odrębnych. Obowiązek ten musi wynikać z normy prawnej rangi ustawowej, a nie z ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które - zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy - nie stanowi aktu prawa miejscowego i nie wywołuje skutków prawnych wobec podmiotów prywatnych. Skarżący błędnie utożsamiają ustalenia studium z "przepisami odrębnymi", o których mowa w art. 10 ust. 2 pkt 8 ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji. Studium może wskazywać obszary, dla których sporządzenie planu jest pożądane z punktu widzenia polityki przestrzennej gminy, jednak nie kreuje samoistnego obowiązku jego sporządzenia. Obowiązek taki powstaje wyłącznie wtedy, gdy wynika z ustaw szczególnych, takich jak ustawa o ochronie przyrody, ustawa o ochronie zabytków ustawa o obszarach morskich czy przepisy dotyczące lotnisk, terenów górniczych lub obszarów rewitalizacji. Skarżący nie wskazali żadnego przepisu odrębnego, który nakładałby na gminę obowiązek sporządzenia planu miejscowego dla działki nr [...] przy ul. [...] w [...].. Sam fakt, że studium przewiduje możliwość realizacji na tym terenie celów publicznych, nie oznacza, że teren ten został objęty ustawowym obowiązkom sporządzenia planu. Studium posługuje się katalogiem otwartym, co dodatkowo potwierdza, że nie przesądza ono o obligatoryjnym charakterze planu, lecz jedynie wskazuje kierunki polityki przestrzennej gminy. W świetle powyższego nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 62 ust. 2, który ma charakter obligatoryjny i może być stosowany wyłącznie w sytuacjach jednoznacznie określonych przez ustawodawcę. W niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo zastosował art. 62 ust. 1, który przewiduje fakultatywne zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy istnieje realna możliwość uchwalenia miejscowego planu miejscowego w okresie 18 miesięcy od złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Wniosek został złożony 2 kwietnia 2025 r, a zaskarżone postanowienie wydano w sierpniu 2025 r" co oznacza, że do upływu ustawowego okresu pozostawało ponad 13 miesięcy. W tym czasie mogło dojść do uchwalenia planu miejscowego, zwłaszcza że Rada Miejska w [....] podjęła już uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu dla tego obszaru. Organ wykazał również, że istnieje prawdopodobieństwo sprzeczności zamierzonej inwestycji z projektowanymi ustaleniami planu, co stanowi istotną przesłankę uzasadniającą zawieszenie postępowania. Sąd podziela w tym względzie stanowisko SKO. Zgodnie z art. 62 ust. 2 u.p.z.p. jeżeli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy obszaru, w odniesieniu do którego istnieje obowiązek sporządzenia planu, postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy zawiesza się do czasu uchwalenia planu. W przedmiotowej sprawie skarżący obowiązek uchwalenia planu dla terenów przeznaczonych na cele publiczne, wywodzą z art. 10 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p., który stanowił o tym, że w studium określa się w szczególności obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie planu miejscowego na podstawie przepisów odrębnych, w tym obszarów przestrzeni publicznej. Wadliwe zdekodowanie normy art. 10 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. doprowadziło do błędnej konkluzji skargi, że dla ww terenów w każdym wypadku występuje obowiązek uchwalenia planu miejscowego, co implikuje obowiązek zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy. Taki wniosek jest mylny i w rezultacie wypaczałby stosowanie regulacji u.p.z.p., uniemożliwiając podejmowanie działań inwestycyjnych bez uchwalenia planu. Gmina w studium wyznacza bowiem tego typu obszary, ale nie oznacza to jednocześnie, że realizacja kierunku rozwoju wynikającego ze studium nakłada na gminę obowiązek uchwalenia planu i dopiero na jego podstawie realizowanie tego rodzaju inwestycji. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela wykładnię przepisu art. 10 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. wyrażoną w wyroku NSA z dnia 21 września 2023 r. sygn. akt II OSK 2065/22 (LEX nr 3773630). Kluczowe jest, czy z ww. przepisu materialnego można wywieść obowiązek dla gminy sporządzenia planu miejscowego. Przypomnieć przy tym należy, że zgodnie z art. 14 ust. 7 u.p.z.p. plan miejscowy sporządza się obowiązkowo, jeżeli wymagają tego przepisy odrębne. Chodzi tu o przepisy odrębne, zawarte w innych aktach ustawowych, które dla określonych rodzajów terenów wymagają sporządzenia planu. Jako taki przepis należy przykładowo wskazać art. 38b ustawy z 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 151), który stanowi, że gmina, która na podstawie decyzji ministra właściwego do spraw zdrowia uzyska potwierdzenie możliwości prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego na swoim obszarze, sporządza i uchwala plan miejscowy dla strefy "A" ochrony uzdrowiskowej, na zasadach określonych w odrębnych przepisach, w terminie do 2 lat od dnia otrzymania tej decyzji. Innym przepisem odrębnym jest także art. 5 ust. 1 ustawy z 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady (Dz. U. z 2015 r. poz. 2120), zgodnie z którym gmina ma obowiązek sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Pomnika (...) i jego strefy ochronnej. Obowiązek nałożony na gminę musi zostać stwierdzony pozytywnym i nie budzącym wątpliwości obowiązkiem normatywnym. Taki sposób konstrukcji realizuje ogólne założenie u.p.z.p., że uchwalenie planu miejscowego przez gminę ma charakter fakultatywny. W ocenie NSA takim przepisem odrębnym, nakładającym obowiązek na gminę, nie jest natomiast art. 10 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. Faktem jest, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych została wypracowana koncepcja, że przepis ten rozróżnia trzy rodzaje obszarów, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: na podstawie przepisów odrębnych sensu stricto, obszary wymagające przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości oraz obszary przestrzeni publicznej. Innymi słowy wyznaczone w studium obszary wymagające scaleń i podziału nieruchomości oraz przewidziane w tym dokumencie obszary przestrzeni publicznej należą do terenów wymagających sporządzenia planu miejscowego. Jednakże skład orzekający nie podziela tego poglądu i odwołuje się do stanowiska wypracowanego w wyrokach NSA: z dnia 16 grudnia 2024 r., sygn. II OSK 613/22, LEX nr 3821059; z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. II OSK 2202/22, LEX nr 3861061. Omawiany przepis art. 10 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. znajduje się w systematyce przepisu art. 10 u.p.z.p., określającego elementy uwzględniane i określane w studium. Wymogi merytorycznej zawartości studium zostały uszczegółowione w akcie wykonawczym wydanym na podstawie art. 10 ust. 4 u.p.z.p. Niemniej przepis ten wyłącznie stanowi o zawartości aktu jakim jest studium uwarunkowań. Natomiast studium nie jest aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 u.p.z.p.). Nie tworzy stanu prawnego, który mógłby zostać zakwalifikowany jako przepis odrębny, statuujący obowiązek uchwalenia planu miejscowego. Studium jest aktem polityki wewnętrznej gminy, w którym z jednej strony opisuje się uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego gminy, a z drugiej strony określa długofalową politykę przestrzenną gminy. Ustalenia studium mają charakter ogólny, a ich konkretyzacja następuje w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego (zob. wyrok NSA z 17 sierpnia 2022 r. sygn. akt II OSK 1222/21, LEX nr 3412455). Skoro studium nie jest aktem prawa miejscowego, nie może stanowić podstawy prawnej nałożenia na organ gminy obowiązku. Tym samym ustalenia zawarte w studium nie stanowią przepisu odrębnego, o jakim mowa w art. 14 ust. 7 u.p.z.p. W konsekwencji objęcie danego terenu w studium jako obszaru przestrzeni publicznej nie tworzy stanu, w którym wymagane jest dla niego sporządzenie planu miejscowego. Powyższe oznacza, że organy prawidłowo zastosowały w niniejszym stanie faktycznym i prawnym art. 62 ust. 1 u.p.z.p. jako podstawę prawną zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 17 lutego 2026 r., II OSK 903/25). Należy również podkreślić, że orzecznictwo przywoływane przez skarżących me znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Wyroki dotyczące obszarów przestrzeni publicznej odnoszą się do sytuacji, w których studium jednoznacznie wyznacza obszary przestrzeni publicznej w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy, a ich charakter funkcjonalny wyklucza możliwość realizacji zabudowy prywatnej. W niniejszej sprawie teren oznaczony jest jako MN - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z dopuszczeniem usług, co jednoznacznie wskazuje, że nie jest to obszar przestrzeni publicznej lecz teren przeznaczony pod zabudowę prywatną. Tym samym argumentacja skarżących oparta na art. 10 ust. 2 pkt 8 nie znajduje oparcia w stanie faktycznym. Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi, Sąd uznał je również za niezasadne. Brak szerszego wywodu w uzasadnieniu skarżonego postanowienia w przedmiocie ewentualnego zastosowania art. 62 ust. 2 u.p.z.p., można by ewentualnie zakwalifikować jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który nie wpłynął na wynik sprawy. Rację zresztą ma Kolegium argumentując w tym zakresie, że prawidłowo ograniczyło się do oceny przesłanek zastosowania art. 62 ust. 1, który stanowił podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy nie jest zobowiązany do rozważania przepisów, które nie mają zastosowania do stanu faktycznego sprawy, a tym bardziej do zastępowania organu I instancji w kreowaniu nowej podstawy prawnej jeżeli ta wskazana przez organ jest prawidłowa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/ Magdalena Józefczyk /przewodniczący/ Maria Mikolik

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny