II SA/Rz 272/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 2 grudnia 2022 r. nr SKO.4110.62.2022 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 2 grudnia 2022 r. nr SKO.4110.62.2022, wydana w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Wnioskiem z 2 sierpnia 2022 r. AR (dalej: "Skarżącej") zwróciła się o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego. Decyzją z [...] września 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") odmówił przyznania Skarżącej wnioskowanego zasiłku stałego. Organ I instancji podniósł, że Skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, osiągającą comiesięczny dochód w wysokości 1 250 zł. Oznacza to, że Skarżąca przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, określone art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 901 z późn. zm.) – dalej: "u.p.s.", na kwotę 776 zł. To zaś wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku Skarżącej, bowiem przyznanie zasiłku okresowego uzależniono art. 38 ust. 1 u.p.s. od spełnienia kryterium dochodowego. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, decyzją z 2 grudnia 2022 r. nr SKO.4110.62.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na brak spełnienia przesłanek do przyznania zasiłku celowego Skarżącej. Nie odniosło się natomiast do przesłanek określających przyznanie zasiłku stałego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, AR wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023r.259 dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art.134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na mocy art.145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli legalności w granicach wyżej przedstawionych Sąd doszedł do przekonania że skarga zasługuje na uwzględnienie, z przyczyn, które Sąd stwierdził z urzędu. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 2 grudnia 2022r. nr SKO.4110.62.2022, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2022r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Z wniosku skarżącej z dnia 29 lipca 2022r. wynika, że skarżąca zwróciła się między innymi o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego. Instytucja zasiłku jest uregulowana w art. 38 ustawy o pomocy społecznej. Przepis art. 38 ust. 1 u.p.s. stanowi, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania łub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że miesięczna kwota zasiłku nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Jak wynika z ust. 4 ww. artykułu kwota zasiłku nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Z art. 38 ust. 3 ww. ustawy wynika, że kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między: 1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; 2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. W podstawie prawnej decyzji organu I instancji został powołany przepis art. 38 ust. 1 i 2 u.p.s. Sąd stwierdza, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zamiast przytoczenia treści art. 38 u.p.s. przytoczono treść art. 39 u.p.s., który stanowi o zasiłku celowym i wszystkie rozważania organu odnoszą się do cech zasad przyznawania zasiłku celowego. Biorąc pod uwagę, szczególny charakter postępowania o udzielenie pomocy społecznej w formie finansowej Sąd uznał, że decyzja, którą odmówiono przyznania Skarżącej zasiłku okresowego utraciła walor wyjaśniający i przekonujący, do czego obligują art. 11 k.p.a. Pomimo, że obydwie formy pomocy wnioskowane przez Skarżącą znajdują się w jednej ustawie, ale kryteria i warunki przyznawania każdej wymienionych form są odrębne. Ustalony przez organu stan faktyczny sprawy uwzględniony do orzekania nie budzi zastrzeżeń. Stwierdzone naruszenie przepisów art. 7, art. 11 w zw. z art. 107§ 3 k.p.a. wypełniły normę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Wskazania do ponownego procedowania wynikają wprost z uzasadnienia wyroku.