Sygnatura
II SA/Rz 173/20
Wyrok WSA w Rzeszowie z 21 lipca 2020 r., II SA/Rz 173/20 – uprawnienia do kierowania pojazdami
Wynik
Stwierdzono bezskuteczność czynności
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
- Data orzeczenia
- 21 lipca 2020
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant referent Patrycja Bar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2020 r. sprawy ze skargi G. G. na czynność Starosty z dnia [...] listopada 2019 r. w sprawie wpisania do prawa jazdy terminu przysługujących mu uprawnień stwierdza bezskuteczność czynności Starosty z dnia [...] listopada 2019 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C w dokumencie prawa jazdy numer [...], nr druku [...], kolumna nr [...], w wersie [...].
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi G.G. jest czynność Starosty [...] (dalej zwany Starostą) z dnia 4 listopada 2019 r. polegająca na wpisaniu w kolumnie 11 dokumentu prawa jazdy w wierszu C, terminu ważności przysługujących skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami o kategorii C. Z przesłanych do Sądu akt wynika, że w/w Skarżący w dniu 11 września 2019 r., złożył w Starostwie wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii C + E. Natomiast w dniu [...] listopada 2019 r., Starosta [...] po rozpoznaniu tego wniosku, działając na podstawie art. 10 ust. 1 - 3 oraz art. 124 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.; zwana dalej u.k.p.) oraz na podstawie art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1987 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm.), wydał decyzję o nr [...], o przyznaniu uprawnień do kierowania pojazdami C+E. Decyzja o przyznaniu uprawnień została ogłoszona stronie w dniu [...] listopada 2019 r. w trybie § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 231 ze zm.). Jednocześnie Organ określił w kolumnie 11, w wersie C, dokumentu prawa jazdy, datę ważności uprawnień kategorii C, na dzień 3 września 2024 r. Następnie skarżący pismem z dnia [...] listopada 2019 r., wezwał Organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na wpisanie w dokumencie prawa jazdy nr [...], w kolumnie 11, w wierszu C, terminu ważności przysługujących mu uprawnień kategorii C, poprzez wydanie nowego dokumentu prawa jazdy pozbawionego tego ograniczającego wpisu. Strona swe żądanie uzasadniła tym, że złożenie przez niego wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy, związane jest uzyskaniem dodatkowych uprawnień kategorii C+E. Dlatego jego wniosek obejmował wyłącznie dopisanie tych dwóch kategorii do dokumentu prawa jazdy. Organ nie mógł więc wykroczyć poza zakres wniosku i ograniczyć ważność uprzednio nabytych bezterminowo uprawnień kategorii C. Skarżący uprawnienia kategorii C uzyskał dnia [...] października 2001 r. – bezterminowo. W odpowiedzi na to wezwanie Starosta [...] w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r., poinformował Skarżącego, że w pełni podtrzymuje swe stanowisko sprawie wydania prawa jazdy kategorii AM, B1, B, B+E, T, C1, C, C1+E, C+E, nr [...], druk nr [...], wydane dnia [...] listopada 2019 r. Podkreślono, iż wniosek z dnia 11 września 2019 r. o nadanie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C + E oraz jednocześnie o dokonanie wpisu potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego w ramach kategorii C1, C, C1+E, C+E, został rozpatrzony właściwie i zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie. Z przedłożonych dokumentów wraz z wnioskiem wynika, że świadectwo kwalifikacji zawodowej zostało wydane dla kategorii C1, C, C1+E, C+E, a jego okres ważności przypada na dzień [...] października 2024 r. Termin kolejnego badania lekarskiego został wyznaczony na dzień [...] września 2019 r. (tak w oryginale), a badania psychologicznego na dzień [...] września 2024 r. Dlatego data ważności uprawnień zawodowych kategorii C1, C, C1+E, C+E, została ustalona na dzień [...] września 2024 r., bo jest to najwcześniej przypadający termin upływu ważności tych trzech dokumentów. Złożenie wniosku o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C+E spowodowało konieczność jego rozstrzygnięcia w drodze decyzji. Przedłożono wszystkie wymagane dokumenty, co zostało również pozytywnie rozpatrzone. Uprawnienia dla kierowcy zawodowego zostały nadane na wniosek, a ich uzyskanie wiąże się z koniecznością odnawiania co 5 lat. W skardze do Wojewódzkiego Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) G.G. wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności Starosty [...] w zakresie wpisania terminu ważności uprawnień kategorii C do bankietu prawa jazdy. W ocenie skarżącego czynność Starosty polegająca na wpisaniu terminu ważności posiadanych przez niego bezterminowo od kilku lat uprawnień kategorii C jest sprzeczna z prawem. Strona nie neguje, że obecnie uzyskane przez niego dodatkowe kategorie prawa jazdy mogą być objęte okresem ważności, jednak nie powinno to dotyczyć posiadanych uprzednio bezterminowo uprawnień kategorii C. W świetle regulacji art. 15 u.k.p., starosta dokonuje w prawie jazdy wpisu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, odbycie szkolenia okresowego zaś wpis taki jest dokonywane w formie wymiany prawa jazdy na okres 5 lat. Ustawodawca jednoznacznie przesądził w art. 15 u.k.p., iż chodzi o formę wymiany dokumentu i nie postanowił, że następuje ona w formie decyzji administracyjnej. Za orzecznictwem sądowym skarżący podkreśla, iż na gruncie regulacji ustawy o kierujących pojazdami zachodzi konieczność wyraźnego odróżnienia uprawnienia do kierowania pojazdami, stanowiącego w swej istocie prawo podmiotowe uprawniające do kierowania danego rodzaju pojazdem od dokumentu prawa jazdy, które jedynie stwierdza posiadanie tego uprawnienia. Starosta w odpowiedzi na opisaną skargę wniósł o jej odrzucenie zaś z ostrożności procesowej wniósł także o jej oddalenie. Podkreślono, że skarga została wniesiona w dniu [...] stycznia 2020 r., z pominięciem przysługujących środków zaskarżenia, co czyniło ją niedopuszczalną. Nawet gdyby przyjąć, że skarga dotyczy czynności materialno-technicznej polegającej na wpisaniu w kolumnie 11 prawa jazdy w wierszu C terminu ważności przysługujących stronie uprawnień, to skarga taka również jako wniesiona z uchybieniem terminu jest niedopuszczalna. Nowe prawo jazdy skarżący odebrał dnia 14 listopada 2019 r., a więc w tym dniu dowiedział się o dokonaniu zaskarżonej do WSA czynności. Skarga została zaś wniesiona w dniu 15 stycznia 2020 r., czyli po upływie terminu. Ponadto skarga jest bezzasadna, dlatego organ wniósł jednocześnie o jej oddalenie. Z akt ewidencyjnych wynika bowiem, że skarżący uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C w dniu [...] października 2001 r., zostały mu one przyznane bezterminowo. Następnie 11 września 2019 r. zwróci się z wnioskiem o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C+E oraz jednocześnie o dokonanie wpisu potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego w ramach kategorii: C1, C, C1+E, C+E. G.G. ukończył wymagane szkolenie, uzyskał pozytywny wynik egzaminu państwowego kategorii C+E, natomiast w przedłożonych orzeczeniach lekarskich i psychologicznych uprawniony lekarz i psycholog stwierdzili brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami kategorii: C1, C, C1+E, C+E oraz do pracy na stanowisku kierowca, ale jednocześnie wskazali termin następnych badań. To spowodowało, że uprawnienia wyżej wymienionych kategorii musiały zostać wydane z terminami ważności określonymi zgodnie z przedłożonymi orzeczeniami lekarskimi i psychologicznymi oraz na podstawie przepisów prawnych obowiązujących w tym zakresie. Świadectwo kwalifikacji zawodowej zostało wydane dla kategorii C1, C, C1+E, C+E, a jego okres ważności przypada na dzień [...] października 2024 r. Termin kolejnego badania lekarskiego został wyznaczony na dzień [...] września 2024 r., a badania psychologicznego na [...] września 2024 r. Dlatego data ważności uprawnień zawodowych kategorii C1, C, C1+E, C+E, została określona na dzień [...] września 2024 r., bo jest to najwcześniej przypadający termin upływu ważności tych trzech dokumentów. Skarżący zwrócił się z wnioskiem o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C+E, co spowodowało konieczność jego rozstrzygnięcia w drodze decyzji zgodnie z art. 10 ust. 1 u.k.p. w trybie § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Zarówno kategoria C+E jak i uprawnienia dla kierowcy zawodowego zostały nadane na wniosek skarżącego, a ich uzyskanie wiąże się z koniecznością przedłużenia ważności co 5 lat. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 14 czerwca 2020 r. sprzeciwił się rozpoznaniu jego sprawy w postępowaniu uproszczonym oraz przedstawił Sądowi swe ostateczne stanowisko w sprawie, powołując się przy tym na korzystne dla siebie orzeczenia sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna z przyczyn w niej podanych. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 365). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowej z mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. mogą być inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast według art. 146 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio. W art. 145 1 pkt 1 P.p.s.a. ustawodawca określił przesłanki uwzględnienia skargi sądowoadministracyjnej wniesionej na decyzję administracyjną lub postanowienie. Organ wniósł o odrzucenie skargi, ze względu na naruszenie przepisów P.p.s.a. normujących tryb oraz termin wnoszenia skarg. Rozpocząć należy od tego, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na czynność Starosty z zakresu administracji publicznej polegającą na wprowadzeniu w dokumencie prawa jazdy wpisu określającego termin ważności nadanych już uprzednio mocą decyzji uprawnień kategorii C. Przyznanie Stronie tych uprawnień wiązało się z koniecznością wymiany dokumentu prawa jazdy i potwierdzenia w tym dokumencie posiadania już wcześniej przyznanych uprawnień do kierowania pojazdami. Czynność Organu polegająca na wprowadzeniu ograniczenia czasowego w posługiwaniu się uprawnieniami kategorii C, wypełnia cechy czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa administracyjnego – art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.. Ma ona bowiem charakter władczy, gdyż definiuje czas korzystania przez osobę fizyczną z uprawnień przewidzianych w przepisach prawa materialnego, tj. w przepisach u.k.p.; skierowana jest na zewnątrz aparatu administracyjnego i to wobec indywidulanie oznaczonego podmiotu – kierującego pojazdem. Dopuszczalność wniesienia skargi na tego rodzaju czynności organu administracji została wyraźnie przewidziana w przytoczonym art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Organ twierdzi, że skargę wniesiono z naruszeniem terminu oraz bez wyczerpania przysługujących stronie środków zaskarżenia. Według art. 53 § 2 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Jednocześnie przepis ten zastrzega, że po wniesieniu skargi sąd może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Słusznie Organ podnosi w skardze, że o jego czynności – kwestionowanym wpisie w dokumencie prawa jazdy - Skarżący dowiedział się w dniu 14 listopada 2019 r., czyli w dniu ogłoszenia decyzji o przyznaniu uprawnień kategorii C+E. Zatem z uwagi na brak przepisów dopuszczających wniesienia środka zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, czy też w postaci wezwania do usunięcia naruszenia prawnego, Strona winna złożyć skargę w terminie 30 dni, licząc ten termin od dnia 14 listopada 2019 r. Skarżący wezwał jednak Organ do usunięcia naruszenia prawa, o czym świadczy jego pismo z dnia 28 listopada 2019 r., a następnie po otrzymaniu odpowiedzi Starosty na to wezwanie (data doręczenia odpowiedzi Starosty - 19 grudnia 2019 r.), wniósł do WSA skargę przed upływem 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi Starosty na wezwanie. Chronologia działań skarżącego świadczy o tym, że stosował się On do już nieobowiązujących regulacji P.p.s.a. o zaskarżaniu czynności z zakresu administracji publicznej. W myśl treści art. 53 § 2 P.p.s.a. obowiązującej do dnia 1 czerwca 2017 r. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Zatem biorąc to pod uwagę, a także niezaprzeczalny fakt, że strona nie otrzymała od Organu dokładnych informacji o sposobie wnoszenia skargi, Sąd uznał na podstawie art. 53 § 2 zd. drugie P.p.s.a., że niezachowanie terminu do złożenia skargi do WSA nastąpiło bez winy skarżącego. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić zaś należało, że pojęcie "prawo jazdy" występuje w przepisach prawa w dwóch znaczeniach. Po pierwsze, oznacza ono uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju. Po drugie, używane jest ono na określenie dokumentu urzędowego potwierdzającego posiadanie przez jego posiadacza uprawnienia do prowadzenia pojazdów wskazanych w nim kategorii (zob. wyrok NSA z dnia 21 marca 2017 r., o sygn. I OSK 1686/15, LEX). Dlatego wymaga wyraźnego zaznaczenia konieczności odróżnienia uprawnień do kierowania pojazdami, które stanowią publiczne prawo podmiotowe uprawniające do kierowania danego rodzaju pojazdem od samego dokumentu prawa jazdy, który w świetle art. 4 ust. 1 u.k.p. stanowi wyłącznie dokument potwierdzający posiadanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składający się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy. Prawo jazdy jest więc urzędowym dowodem posiadania przez oznaczoną w jego treści osobę fizyczną uprawnień do kierowania pojazdami (art. 76 § 1 k.p.a.). Jego treść powinna być jasna i zrozumiała zarówno dla posiadacza prawa jazdy, jak i osoby kontrolującej, czy kierujący pojazdem posiada uprawnienie do prowadzenia tego właśnie pojazdu. W szczególności wymienione osoby nie mogą mieć wątpliwości, czy uprawnienia stwierdzone decyzją właściwego organu są ważne, czy też wygasły, np. w skutek upływu czasu (wyrok NSA z 21 marca 2017 r., sygn. I OSK 1686/15, LEX). Z powyższych powodów, nie można stawiać znaku równości pomiędzy datą ważności prawa jazdy a datą ważności uprawnień do kierowania pojazdami. Słusznie podkreśla się w orzecznictwie, że czym innym jest data ważności prawa jazdy, jako dokumentu, a czym innym jest data ważności uprawnienia, wpisywana na drugiej stronie dokumentu prawa jazdy w kolumnie (pozycji) 11, korespondującej z pozycją w kolumnie 9 wskazującą na konkretną kategorię posiadanego uprawnienia. Czym innym jest także potwierdzenie posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej, wpisywane w pozycji 12 odnoszącej się do ograniczeń jako data ważności posiadanego świadectwa kwalifikacji zawodowej korespondującej z pozycją w kolumnie 9 (kategorią posiadanego uprawnienia) i pozycją w kolumnie 11 (datą ważności uprawnienia). Z przesłanych do Sądu akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący złożył do Starosty [...] wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii C+E, co z kolei spowodowało wydanie w dniu [...] listopada 2019 r. decyzji administracyjnej o przyznaniu wnioskodawcy żądanych uprawnień. Jednocześnie G.G. złożył wniosek o dokonanie wpisu potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego w ramach kategorii C1, C, C1+E, C+E. Kluczowe dla sprawy jest dostrzeżenie okoliczności, iż uwzględnienie wniosku o przyznanie uprawnień oraz wniosku o dokonanie wpisu potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego w ramach wyżej wymienionych kategorii wygenerowało po stronie Starosty obowiązek wymiany posiadanego przez Stronę dokumentu prawa jazdy. Wymiana dokumentu prawa jazdy związana z takimi jak wyżej okolicznościami, jest realizowana przez wydanie nowego dokumentu w oparciu artykuł o 18 ust. 2 u.k.p. Stanowi ona czynność z zakresu administracji publicznej - czynność materialno-techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. została objęta kognicją sądów administracyjnych. Wynika to z charakteru tej czynności. Jeżeli wydanie nowego dokumentu następuje z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, to skutkiem takiej czynności organu nie jest powstanie lub odjęcie po stronie osoby wnioskującej o wymianę dokumentu jakichkolwiek uprawnień, czy też czasowe ich ograniczenie (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt. I OSK 585/16, wyrok z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Po 848/13, wyrok WSA w Krakowie z 13 września 2019 r., sygn. III SA/Kr 572/19, LEX). W myśl art. 18 ust. 1 u.k.p., osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. W tych okolicznościach Starosta działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p. po uiszczeniu przez wnioskodawcę m.in. opłaty ewidencyjnej wydaje nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego aktualizacji. Słusznie zatem stwierdza WSA w Krakowie wyroku z dnia 13 września 2019 r., o sygn. III SA/Kr 572/19, LEX, że w świetle art. 18 ust. 1 i 2 pkt 2 u.k.p., organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą (tj. danymi dotyczącymi uzyskania nowych uprawnień oraz danymi o ukończeniu szkolenia okresowego). Powyższa regulacja ma bowiem na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy tak, aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnień do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p., udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych powinien poza uzasadnioną zmianą jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Wymaga tu podkreślenia, że dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami, co wynika m.in. z faktu konstytucyjnej zasady ochrony praw słusznie nabytych oraz związanej z tym kodeksowej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnia, że wynikający z orzeczenia psychologicznego termin następnego badania został ustalony w orzeczeniu psychologicznym z dnia [...] września 2019 r., na dzień [...] września 2024 r., dlatego data ważności uprawnień zawodowych m.in. kategorii C została określona na dzień [...] września 2024 r., gdyż jest to najwcześniej przypadający termin upływu ważności trzech przedłożonych dokumentów, tj. świadectwa kwalifikacji zawodowej, orzeczenia psychologicznego oraz orzeczenia lekarskiego. Starosta w tym względzie powołuje się na treść § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 231 z późn. zm.; dalej zwane rozporządzeniem w sprawie dokumentów), który stanowi, że dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego. Starosta zastosowanie przytoczonej regulacji wykonawczej względem terminu ważności kategorii C, w kolumnie 11, w wierszu C prawa jazdy, tłumaczy tym, że w przypadku skarżącego dla określenia daty ważności uprawnień kategorii C, nie ma zastosowania przepis przejściowy, jakim jest § 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie dokumentów. Podnosi się również, iż rozpatrując wniosek G.G., zweryfikowano przesłanki do zastosowania tej regulacji przejściowej w wyniku czego przepis ten zastosowano wyłącznie do uprawnień kategorii B, jako że ta kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Z treści odpowiedzi na skargę wynika także, że to w istocie przedłożone przez skarżącego dokumenty w postaci orzeczenia lekarskiego, psychologicznego oraz świadectwa kwalifikacji zawodowej określające okresy ważności i okresy badań lekarskich i psychologicznych nakazywały ograniczenie czasowe uprawnień kategorii C, a tym samym wyłączenie przepisu przejściowego wyrażonego w § 29 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentów. Przytoczony przepis rozporządzenia w sprawie dokumentów stanowi: W przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się orzeczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2001 r., w którym stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi w stosunku, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy m.in. kategorii C z datą ponownego badania lekarskiego: bez terminu. Nie ulega też wątpliwości, że skarżącemu wydano prawo jazdy dnia [...] października 2001 r. kategorii C, bez jednoczesnego ustalenia daty ważności tego uprawnienia, podobnie jak nie określono daty ważności uprawnień dla kategorii B. Zdaniem Sądu, ze względu na regulację zawartą w § 29 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentów oraz przedstawiony stan faktyczny i prawny, Organ dokonując kwestionowanego wpisu nie miał prawnych możliwości aby wymieniając prawo jazdy przy okazji wydawania decyzji o przyznaniu nowych uprawnień, wprowadzić w wymienionym dokumencie prawa jazdy wpis dotyczący okresu ważności praw kategorii C. Stwierdzić należało, że żądanie wymiany prawa jazdy było podyktowane zmianą stanu faktycznego związanego z uzyskaniem dodatkowych uprawnień oraz dokonaniem wpisu potwierdzającego ukończenie szkolenia okresowego w ramach kategorii: C1, C, C1+E, C+E. Zatem Skarżący słusznie w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa podnosił, iż nie ubiegał się o dokonanie wpisu potwierdzającego już posiadane uprawnienia w zakresie kategorii C. W rezultacie, Organ nie dokonywał weryfikacji już nadanych uprawnień do kierowania pojazdami, czyli weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Starosta nie mógł w oparciu o przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty modyfikować treści wcześniej wydanych rozstrzygnięć. Nie ulega wątpliwości, iż tylko w przypadku nowo nabytych uprawnień w zakresie kategorii C+E, Starosta mógł ograniczyć okres ważności uprawnień zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 pkt 2 u.k.p., a także zgodnie z treścią powoływanego przez Organ przepisu § 10 ust. 4 i 5 rozporządzenia w sprawie dokumentów. Uznanie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, o których mowa w art. 18 ust. 1 i 2 u.k.p. stwarzałoby podstawę do przeprowadzenia powtórnej weryfikacji posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień, w tym uprawnień nabytych bezterminowo, co pozostaje w sprzeczności z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a.. Dlatego Organ, dokonując w nowym dokumencie prawa jazdy skarżącego wpisu daty ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C, zamiast kreski oznaczającej bezterminową ważność tego uprawnienia umieścił datę 3 września 2024 r., z naruszeniem art. 16 § 1 K.p.a. oraz § 29 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentów w sposób, którym miał istotny wpływ na treść czynności z zakresu administracji publicznej - art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Innymi słowy, Skarżący jest osobą kierującą do której należało zastosować § 29 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentów. Powyższe oceny działań Organu potwierdza stanowisko Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K. 5/13, OTK - A 2013/9/137, wypowiedziane w związku z kontrolą konstytucyjności art. 124 ust. 6 u.k.p.. TK uwypuklając zmiany ustawodawcze polegające na wprowadzeniu przez u.k.p. terminów ważności prawa jazdy, stwierdził że art. 124 ust. 6 u.k.p. powoduje zmianę charakteru dokumentu prawa jazdy wydanego pod rządami poprzednich przepisów, który z upływem terminów wymiany utraci ważność, a jego wymiana na dokument prawa jazdy według nowego wzoru spowoduje, że utraci on bezterminowy charakter. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.k.p. wszystkie dokumenty prawa jazdy wydane według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności. Nie utracą jednak bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów. Przy ubieganiu się o wydanie nowego prawa jazdy osoby te nie będą bowiem musiały ponownie ubiegać się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami, które to uprawnienia nabyły już pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów. W konsekwencji powyższych ustaleń prawnych oraz faktycznych Sąd zobligowany był za skargą uznać, że objęta kontrolą czynność Starosty w postaci wpisu terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C, kolumna nr 11, wers C, dokumentu prawa jazdy, została podjęta z istotnym naruszeniem obowiązujących regulacji, a więc w sposób bezskuteczny. Ponownie rozpoznając sprawę Starosta zobligowany będzie mocą art. 153 P.p.s.a. uwzględnić wypowiedziane wyżej stanowisko Sądu i wydać Skarżącemu nowy dokument prawa jazdy potwierdzający posiadanie bezterminowego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C. Z przedstawionych przyczyn Sąd na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA nie orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., gdyż Skarżący do czasu zamknięcia rozprawy, nie złożył na podstawie art. 210 § 1 P.p.s.a. wniosku o ich przyznanie od Organu. Wniosek strony o nieobciążanie jej kosztami poniesionymi przez Starostę wyrażony w piśmie z dnia 14 czerwca 2020 r., nie stanowi wniosku o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Pouczenie o treści art. 210 § 1 P.p.s.a. Skarżący otrzymał od Sądu w zawiadomieniu o rozprawie.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 lutego 2020
- Symbol z opisem
- 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
- Hasła tematyczne
- Uprawnienia do wykonywania zawodu
- Skarżony organ
- Starosta
- Sędziowie
- Marcin Kamiński /przewodniczący/ Paweł Zaborniak /sprawozdawca/ Piotr Godlewski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 146 § 1, art. 200, art. 210 § 1 · Dz.U. 2019 poz. 2325
- Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
art. 18 ust. 1 i ust. 2, art. 13 ust. 1, art. 124 ust. 6 · Dz.U. 2017 poz. 978
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami
§ 10 ust. 4 i 5, § 29 § 1 · Dz.U. 2016 poz. 231
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 16 § 1 · Dz.U. 2020 poz. 256
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Kr 810/19 · 21 lipca 2020
Wyrok WSA w Krakowie z 21 lipca 2020 r., III SA/Kr 810/19 – uprawnienia do kierowania pojazdami
Sygnatura: I OSK 3337/19 · 21 lipca 2020
Wyrok NSA z 21 lipca 2020 r., I OSK 3337/19 – uprawnienia do kierowania pojazdami
Sygnatura: II SA/Po 387/20 · 21 lipca 2020
Postanowienie WSA w Poznaniu z 21 lipca 2020 r., II SA/Po 387/20 – uprawnienia do kierowania pojazdami
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny