II SA/Rz 1695/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2024 r. sprawy z wniosku Rady Miasta [...] z dnia 13 grudnia 2023 r. o uzupełnienie wyroku z dnia 26 października 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1695/22 w sprawie ze skarg S. S.A. w S., E. P., B. M., T. P. i T. M. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Miasta [...] - postanawia – odmówić uzupełniania wyroku.

Wyrokiem z 26 października 2023 r. II SA/Rz 1695/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że uchwała Rady Miasta [...] z [...] stycznia 2022 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. W pkt II wyroku Sąd zasądził na rzecz skarżących koszty postępowania. Wnioskiem z 13 grudnia 2023 r. Rada Miasta [...] zwróciła się do Sądu o uzupełnienie wydanego wyroku o dodatkowe orzeczenie o wywoływaniu skutków prawnych przez zaskarżoną uchwałę, podjętą w przedmiocie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Organ podniósł, że zgłoszone żądanie opiera na treści art. 157 § 1 w zw. z art. 152 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1634 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a." w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.) – dalej: "u.p.z.p.", w zw. z art. 14 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.) – dalej: "k.c.", w zw. z art. 21 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem Organu, w przypadku uwzględnienia skargi na uchwałę podjęta w przedmiocie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, sąd jest zobligowany do oceny zaistniałych okoliczności sprawy i rozważenia ewentualnego odstąpienia od ustawowej zasady wynikającej z art. 152 § 1 p.p.s.a. Jeżeli akt niebędący aktem prawa miejscowego będzie obowiązywał, a nie podlegał wykonaniu, sąd jest zobligowany zawrzeć w wyroku rozstrzygniecie, zgodnie z którym skutki prawne uchylonego aktu nie zostaną zawieszone do czasu uprawomocnienia się wyroku. Tym bardziej, że w realiach sprawy, Studium uchwalone zaskarżoną uchwała jest jedynym aktem planistycznym o charakterze ogólnym, który może obowiązywać dla terenu Miasta [...]. W piśmie procesowym z 23 stycznia 2024 r. S S.A. z/s w [...] wniosła o oddalenie wniosku w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Wniosek organu o uzupełnienie wyroku nie mógł zostać przez Sąd uwzględniony. Zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Wniosek o uzupełnienie wyroku może zostać zgłoszony, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi lub jeżeli sąd nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W pierwszym przypadku, mimo że sąd nie jest związany granicami skargi, wyrok może zostać uzupełniony tylko o te akty lub czynności, które były objęte przedmiotem skargi. W drugim zaś przypadku strona może żądać uzupełnienia wyroku poprzez zamieszczenie dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy sąd powinien był zamieścić z urzędu, mimo że takie żądanie nie było objęte zakresem skargi. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 152 § 2 p.p.s.a., przepisu § 1 nie stosuje się do aktów prawa miejscowego. Co istotne, ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), dokonano istotnej zmiany ww. regulacji, odmiennie niż poprzednio określając skutki uwzględnienia skargi na akt lub czynność. Odstąpiono od obowiązku sądu określenia, czy i w jakim zakresie uchylony akt lub czynność nie mogą być wykonywane i ustanowiono w to miejsce ustawową zasadę niewywoływania przez uchylony akt lub czynność skutków prawnych. Zatem od 2015 r. przepis art. 152 p.p.s.a. dopuszcza odstępstwo od powyższej zasady, gdy sąd postanowi inaczej. Należy zauważyć, że ustawa nie ustanawia żadnych przesłanek wymaganych do odstąpienia przez sąd od wspomnianej zasady. Ustawodawca pozostawił więc kwestię stosowania owego wyjątku uznaniu sądu (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 152). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że ewentualne orzeczenie na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. o wywoływaniu skutków prawnych przez uchwałę jednostki samorządu terytorialnego podjętą w przedmiocie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy, nie stanowi dodatkowego orzeczenia, które sąd obligatoryjnie winien z urzędu zamieścić w wyroku. Brak jest również przepisów szczególnych, które obligowałyby sąd administracyjny do zawarcia takiego rozstrzygnięcia w wyroku uwzgledniających skargę, niezależnie od tego, czy w wyniku uwzględnienia skargi doszło do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, czy stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie pozostawione zostało uznaniu sądu, wobec czego strony postępowania nie mogą skutecznie domagać się uzupełninia wyroku w trybie art. 157 § 1 p.p.s.a. o dodatkowe rozstrzygnięcie na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. Wymaga podkreślenia, że wyrażonej oceny nie mogła zmienić argumentacja organu przytoczona na poparcie wniosku. Odnosi się bowiem do samego charakteru rozstrzygnięcia sądu oraz skutków wyroku. Sama w sobie nie prowadzi natomiast do przyjęcia, że ze wskazanych regulacji prawnych wynika obowiązek zawarcia w wyroku rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. w przypadku stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa uchwały podjętej w przedmiocie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym, Sąd, działając na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.