II SA/Rz 1671/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej - skargę oddala -

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], wydaną w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Starosta [...] ustalił koszty związane z usunięciem, przechowaniem i szacowaniem pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] na kwotę 10 885 zł, oraz ww. kosztami obciążył i zobowiązał do zapłaty WB i KB. Z adnotacji dokonanej przez pracownika organu na egzemplarzu decyzji znajdującym się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że ww. rozstrzygnięcie stało się ostateczne w dniu 27 października 2017 r. W dniu 25 czerwca 2020 r. KB (dalej: "skarżący") zwrócił się do Starosty [...] o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...]. Jako przesłankę wznowienia podał art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn zm.) – dalej: "K.p.a.". Skarżący podniósł, że sporny pojazd nabył i zbył w 2013 r., przy czym nie dopełnił obowiązku powiadomienia właściwego organu o tym fakcie. Wskazał ponadto, że od 2015 r. przebywał w Zakładzie Karnym i nie miał wiedzy o prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Starosta [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Starosta [...] odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2017 r., jednakże rozstrzygniecie to zostało uchylone wydaną w postępowaniu odwoławczym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...]. Kolegium wskazało, ze organ I instancji nie zbadał w ogóle dotrzymania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postepowania, a ocenę zasadności uchylenia decyzji oparł na przesłance wskazanej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., podczas gdy jako przesłankę wznowienia wskazał w postanowieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Starosta odmówił wznowienia postępowania z wniosku skarżącego. Uwzględniając zażalenie skarżącego, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło ww. postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało, że skoro postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. organ wznowił postępowanie w sprawie, to niedopuszczalne było późniejsze wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w tej samej sprawie. Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Starosta [...] ponownie odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2017 r. Uwzględniając odwołanie skarżącego, decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2021 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem Kolegium, uzasadnienie decyzji Starosty było chaotyczne, niespójne i nieprzekonywujące, co z kolei uprawniało do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego. Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] Starosta [...] kolejny raz odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2017 r., jednakże również i to rozstrzygniecie to zostało uchylone wydaną w postępowaniu odwoławczym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...]. Kolegium podniosło, że organ I instancji w dalszym ciągu nie zbadał dotrzymania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co z kolei nasuwa wątpliwości odnośnie zasadności prowadzenia postępowania wznowieniowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...]. Organ I instancji podał, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. skarżący zgłosił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z decyzji rozstrzygającej o ponoszeniu przez niego kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem i szacowaniem pojazdu. Powyższe oznacza, że co najmniej od [...] kwietnia 2019 r. skarżący miał wiedze o wydaniu kwestionowanej decyzji, a dopiero w dniu 21 maja 2019 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania. Oznacza to, że wniosek skarżącego został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. To zaś czyni postępowanie wznowieniowe bezprzedmiotowym i obligowało do jego umorzenia. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji argumentując, że organ I instancji niezasadnie przyjął, że samo powzięcie wiedzy o wydaniu decyzji z dnia [....] września 2017 r. wyznacza początek biegu miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Tymczasem rzeczą organu było zweryfikowanie w jakiej dacie skarżący powziął wiedze o nowych okolicznościach i dowodach – wskazanych we wniosku o wznowienie – stanowiących podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., i dopiero wówczas dokonanie oceny dotrzymania terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty [...]. Podzielając w całości stanowisko organu I instancji Kolegium podało, że skoro w dniu [...] kwietnia 2019 r. skarżący zgłosił zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej o błędnym ustaleniu rzeczywistego właściciela pojazdu, to za początek biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania należało przyjąć [...] kwietnia 2019 r. Wobec zaś złożenia wniosku o wznowienie z uchybieniem terminu, prawidłowo organ I instancji umorzył postępowanie wznowieniowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, KB wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 148 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi do wniosku, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją administracyjną po upływie miesięcznego terminu. W sytuacji, gdy strona ma wiedzę o nowych okolicznościach, a informację o istnieniu dowodów na ich poparcie nabędzie później, to termin do złożenia wniosku o wznowienie biegnie dopiero od daty, kiedy strona dowiedziała się o istnieniu tych dowodów, a nie samych okoliczności. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Poddawszy ocenie legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2021 r., wydaną w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania. W ocenie organów administracji obydwu instancji, postępowanie wznowieniowe zainicjowane wnioskiem skarżącego i wszczęte postanowieniem Starosty z dnia [...] lipca 2020 r. jest bezprzedmiotowe, bowiem skarżący nie dotrzymał terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. do złożenia wniosku o wznowienie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Skuteczne żądanie wznowienia postępowania wymaga jednak dochowania terminu do złożenia wniosku w tym przedmiocie. Stosownie do art. 148 § 1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wymaga podkreślenia, że strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ administracji może przyjąć oświadczenie złożone w tym względzie przez stronę, poparte w razie potrzeby i możliwości innymi dowodami. Jeżeli organ uzna to oświadczenie oraz inne dowody przedstawione przez stronę za niewystarczające lub niewiarygodne, to przeprowadza we własnym zakresie postępowanie dowodowe umożliwiające ustalenie, czy rzeczywiście termin nie został zachowany przez stronę (zob. wyroki NSA z dnia 19 maja 2000 r. I SA/Wr 1038/97 i z dnia 16 października 1998 r. III SA 2802/97; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz nadesłanych akt administracyjnych wynika, że skarżący zgłosił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z decyzji rozstrzygającej o ponoszeniu przez niego kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem i szacowaniem pojazdu. Również w treści wniosku o wznowienie postępowanie skarżący wskazał na tę okoliczność argumentując, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczyły błędnego ustalenia obowiązku oraz podmiotu zobowiązanego. Skarżący wyjaśnił, że w 2013 r. nabył pojazd marki [....] o nr rejestracyjnym [...], objęty kwestionowaną decyzją Starosty z dnia [...] września 2017 r. nr [...]. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wniesiono w dniu [...] kwietnia 2019 r. (k. 135 akt administracyjnych organu I instancji), co potwierdza pieczęć z datą i odręczną adnotacją pracownika organu. Skarżący okoliczności wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. upatruje w niedopełnieniu obowiązku powiadomienia organu o zbyciu w 2013 r. pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...], przy jednoczesnym nieprzebywaniu od lutego 2015 r. pod dotychczasowym adresem zamieszkania, w związku z osadzeniem w zakładzie karnym. Oznacza to, że istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, były znane skarżącemu co najmniej od dnia złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Powzięcie wiedzy o wydaniu decyzji w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem i szacowaniem pojazdu marki [....] o nr rejestracyjnym [...] na kwotę 10 885 zł, oraz obciążenia tymi kosztami m.in. skarżącego – w kontekście wniosku skarżącego o wznowienie postępowania i wskazanych tam podstaw wznowienia – należy zatem traktować jako początek biegu terminu, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Już z chwilą powzięcia wiedzy o nałożeniu na skarżącego ww. obowiązku, skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 148 § 1 K.p.a. – błędnym określeniu adresata decyzji w związku ze zbyciem pojazdu. Prawidłowo zatem wskazały organy, że co najmniej od 19 kwietnia 2019 r. skarżący miał wiedze o wydaniu kwestionowanej decyzji, a dopiero w dniu 21 maja 2019 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 1 K.p.a. organ administracji jest zobowiązany do wydania, na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Natomiast skoro w opisywanej sprawie organ I instancji skutecznie wszczął postępowanie nadzwyczajne, to wobec ustalenia w toku postępowania wyjaśniającego, że wniosek o wznowienie postępowanie został złożony po terminie, zasadnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Nie jest dopuszczalne poddanie weryfikacji ostatecznej decyzji w trybie określonym art. 145 – 151 K.p.a. w sytuacji, gdy strona wniosła żądanie wznowienia postępowania po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.