II SA/Rz 1664/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy.

J. D. wezwana do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł od jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy wniosła o zwolnienie od tej opłaty. Żądanie to rozszerzyła następnie we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu (PPF), w którym zaznaczyła, że ubiega się o zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych. Z wniosku wynika, że strona miesza wraz z pierwszym mężem w najmowanym mieszkaniu, za który czynsz wynosi miesięcznie 1000 zł. Majątek wnioskodawczyni to udział (1/2) w prawie własności domu o pow. 240 m.kw. i las o pow. 8600 m.kw. Z kolei mąż wymienionej także jest współwłaścicielem (w 1/2) budynku mieszkalnego oraz właścicielem gruntów rolnych. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu posiada wierzytelności na kwotę 50 000 zł. Dochód z tej działalności to kwota 1050 zł, natomiast pobierana przez nią emerytura wynosi 1580 zł. Z kolei mąż strony również pobiera emeryturę, która wynosi 1630 zł wraz z dodatkiem w kwocie 140 zł. Strona spłaca kredyt z miesięczną ratą wynoszącą 1320 zł. Opłaty za media wynoszą 250 zł, zaś koszty leczenia to również kwota 250 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie J. D. jako niezasadne nie mogło podlegać uwzględnieniu. Jak wynika bowiem z jego uzasadnienia, strona dysponuje co miesiąc stałym dochodem (świadczenie emerytalne), a nadto prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dodatkowe środki pieniężne (1050 zł za listopada 2016 r.). Także pierwszy mąż, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe pobiera stałe świadczenie (emeryturę). Łączny dochód rodziny nie jest niski, bowiem wynosi ok. 4 400 zł. Trudno przyjąć, by był on nieadekwatny do poniesienia łączących się z niniejszą sprawą kosztów sądowych. Ich aktualna wysokość to 500 zł (wpis od skargi), zaś dalsze koszty, które mogą pojawić się na następnych etapach postępowania będą już jednostkowo niższe. Zdolność wnioskodawczyni do samodzielnego sfinansowania kosztów niniejszego postępowania potwierdza zresztą zestawienie stałych, comiesięcznych wydatków, z którego wynika, że wynoszą one 2820 zł, przy czym nie obejmują tych na wyżywienie. Z pewnością z pozostałej do dyspozycji strony kwoty 1580 zł możliwe jest pokrycie zarówno wydatku na żywność, jak i na koszty sądowe w niniejszej sprawie. Ponadto, zwrócenia uwagi wymaga, że nie wszystkim zwykle ponoszonym przez strony wydatkom można przyznać pierwszeństwo przed kosztami związanymi z postępowaniem sądowym. Mianowicie takiego charakteru nie mają z reguły prywatne zobowiązania stron w postaci pożyczek czy kredytów, chyba że wiążą się one z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca nie wskazała na takie istotne (związane z egzystencją) przeznaczenie zaciągniętego przez nią zobowiązania. Podkreślenia wymaga także fakt posiadania zarówno przez stronę, jak i jej męża majątku nieruchomego oraz wierzytelności na kwotę 50 000 zł. W takiej sytuacji przyznanie stronie żądanego przez nią wsparcia stałoby w sprzeczności z celem instytucji prawa pomocy, stanowiąc jednocześnie jej nadużycie. Prawo pomocy jest mianowicie adresowane do osób ubogich, które posiadając niewielki dochód nie są w stanie wygospodarować z niego środków potrzebnych na koszty postępowania z ich udziałem. Nie może zaś zmierzać do ochrony posiadanych przez strony zasobów materialnych. W świetle art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zwolnienie od kosztów sądowych to częściowe prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznawane jest ono osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec brzmienia powołanych przepisów oraz uwzględniając okoliczności wynikające ze złożonego wniosku uznano, że zasadnym jest odmowa uwzględnienia żądania strony w jakiejkolwiek części. Jak już wyżej zaznaczono, wniosek wskazuje na dobrą kondycję finansową składającej go, która wraz z pozostającym z nią we wspólnym gospodarstwie domowym mężem dysponuje dochodami w wysokości kilkukrotnie przewyższającej wielkość obecnie ciążącej niej opłaty sądowej. Za odmową przychylenia się do prośby strony przemawia także posiadany przez nią i męża majątek nieruchomy. Z tych względów orzeczono o odmowie zwolnienia J. D. od kosztów sądowych. Podstawę powyższego stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.