II SA/Rz 166/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania o rozgraniczenie nieruchomości - postanawia – I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.

Sygn. II SA/Rz 166/18 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika adwokata argumentując, że ma 78 lat, mieszka samotnie w domu bez łazienki i centralnego ogrzewania, regularnie przyjmuje leki, a z gospodarstwa nie osiąga dochodu. Jako majątek wskazała dom o pow. 70 m² o wartości 60.000 zł oraz nieruchomość rolną o pow. 4,5 ha. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w kwocie 1283,73 zł. Jako stałe zobowiązania wyszczególniła opłaty za utrzymanie domu (energia, gaz, woda, opał) w kwocie 700 zł miesięcznie, zakup lekarstw 200 zł, wyżywienie i ubranie 383 zł. Wezwana na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., do złożenia dodatkowego oświadczenia o swoim stanie majątkowym wyjaśniła, że nie pobiera dotacji z ARiMR, nie uzyskuje dochodów z dzierżawy gruntów. Załączyła ulotki dotyczące zażywanych leków, kopię nakazu płatniczego na rzecz spółki wodnej (33 zł), rachunków prognozowanych za energię elektryczną (ok. 300 zł za okres rozliczeniowy), gaz (101,78 zł) , telefon (34,09 zł), wodę(13,45 zł). Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Instytucja prawa pomocy obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika, m.in. adwokata i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskodawcę zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie całkowitym – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i nie ma żadnych obiektywnych możliwości na zdobycie środków z przeznaczeniem na prowadzenie postępowania sądowego. Analiza wniosku PPF i dodatkowego oświadczenia prowadzi do konkluzji, że skarżąca spełnia przesłanki do zastosowania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Z wyjaśnień i dodatkowych informacji wynika, że skarżąca choruje przewlekle, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zatem w całości samodzielnie musi zaspokajać własne potrzeby życiowe. Dochody skarżącej charakteryzują się regularnością wpływu, zabezpieczają stałe wydatki, skarżąca nie podaje, że posiada trudności finansowe i np. zaległości w opłatach, albo że zmuszona jest zaciągać zobowiązania z powodu trudności finansowych. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w kontekście sytuacji materialnej Skarżącej, a ta stanowi grunt do stosowania przesłanek instytucji prawa pomocy, nie spełnia tych przesłanek. Dodać należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny już na etapie wnoszenia skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57 a, który w sprawie nie znajduje zastosowania). Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Jest uprawniony z urzędu uwzględnić inne zarzuty. Ma także obowiązek pouczenia strony występującej bez profesjonalnego pełnomocnika procesowego o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego (art. 140 § 1 i 3 P.p.s.a). Podsumowując należy stwierdzić, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, w pozostałym zakresie jej wniosek należało oddalić. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.