II SA/Rz 1636/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.

A. sp. z o.o z siedzibą w [....] do skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry dołączyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreśliła, że są wobec niej prowadzone liczne postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, której dotyczy także niniejsza sprawa. W chwili obecnej wydano w tym przedmiocie ok. 60 decyzji. Wszczęte zostały także wobec niej postępowania egzekucyjne (na dowód czego przedłożyła stosowną dokumentację), a trakcie których zajęto praktycznie cały jej majątek. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 5 000 zł, wartość jej środków trwałych to kwota 405 593,50 zł, strata za ostatni rok obrotowy to 136 525,17 zł, zaś stan konta bankowego wynosi 0 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: A. sp. z p.o. jest osobą prawną, a zatem przyznanie jej prawa pomocy mogłoby nastąpić tylko w naprawdę wyjątkowych okolicznościach. Powyższe wynika z wyraźnej treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten ustanawiając przesłankę przyznania częściowego prawa pomocy, a więc np. w zakresie obejmującym koszty sądowe posługuje się sformułowaniem "prawo pomocy może być przyznane". Wskazuje to więc na jasno wyrażoną wolę ustawodawcy, by osoby prawne uzyskiwały wsparcie, o które się ubiegają tylko wówczas, gdy z obiektywnych przyczyn nie są w stanie zgromadzić środków pieniężnych na sfinansowanie swojego udziału w danym postępowaniu sądowym. Związane to jest z okolicznością, że osoba prawna jako podmiot prowadzący zwykle działalność gospodarczą winien tak planować związane z nią koszty, by nie obciążać ogółu społeczeństwa potrzebą pokrycia za niego należności publicznoprawnych. Działalność gospodarcza jest tymczasem immanentnie związana z koniecznością ponoszenia kosztów ewentualnych sporów sądowych. Rzeczą przedsiębiorcy jest więc zabezpieczenie niezbędnych w tym celu środków. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie sądowym, w którym podkreśla się, że przedsiębiorca w ramach ryzyka prowadzenia działalności powinien liczyć się z możliwością albo koniecznością dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze sądowej. Tym samym w przypadku wystąpienia na drogę sądową powinien się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia, z bieżącej działalności lub zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne, czy wynagrodzenia pracownicze (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6.02.2013 r. II GZ 42/13, z 26.08.2016 r. I FZ 190/16, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O możliwościach płatniczych Spółki świadczy fakt, że pomimo powoływania się przez nią na stratę oraz prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne, w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą. W informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego odnoszącego się do Spółki brak jest bowiem wpisów dotyczących prowadzenia wobec niej postępowania upadłościowego, jej rozwiązania, czy choćby zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej. To zaś, że aktualnie Spółka ma faktycznie pewne problemy finansowe, o czym świadczą liczne postępowania egzekucyjne z jej udziałem, nie może stanowić samo w sobie przyczyny uwzględnienia jej żądania. Strata, na którą się powołuje nie przesądza w żadnej mierze o braku środków finansowych, a wskazuje tylko, że koszty uzyskania przychodu są od tego przychodu wyższe. Należy zwrócić uwagę na dwie wskazane przez Spółkę wielkości tj. kapitał zakładowy oraz środki trwałe. Wysokość każdej z nich tj. odpowiednio 5 000 zł oraz 405 593,50 zł wielokrotnie przewyższa wartość wpisu w niniejszej sprawie (400 zł), zwłaszcza jeśli chodzi o te ostatnie, przy czym nie ma znaczenia, że w większości zostały zajęte w toku egzekucji. Istotna jest także okoliczność, że Spółka jest aktualnie reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika tj. radcę prawnego, który zresztą działał jej imieniem również w postępowaniu administracyjnym. Zaznaczenia wymaga zaś, że dostęp do sądu nie jest na tym etapie (tzn. wnoszenia skargi) ograniczony powinnością działania za pośrednictwem takiego profesjonalnego pełnomocnika. Oczywiście fakt ustanowienia przez Spółkę takiego zastępcy jest kwestią jej wyboru, który nie może jednakże przekładać się na decyzję o przyznaniu jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy także podkreślić, że wbrew twierdzeniu Spółki, do jej wniosku o prawo pomocy nie zostały dołączone obrazujące jej sytuację materialną sprawozdanie finansowe oraz wydruk z rachunku bankowego. Z podanych względów (ciągła aktywność gospodarcza, działanie za pośrednictwem zawodowego zastępcy prawnego, wysokość kapitału zakładowego i środków trwałych) uznano, że uwzględnienie wniosku Spółki stanowiłoby jej niczym nieuzasadnione uprzywilejowanie. Dlatego orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.