Sygnatura
II SA/Rz 1618/24
II SA/Rz 1618/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2025-05-06
Wynik
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
- Data orzeczenia
- 6 maja 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Stalowej Woli na uchwałę Rady Gminy w Zaleszanach z dnia 19 czerwca 2024 r. nr III/24/2024 w przedmiocie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników OSP oraz kandydatów na ratowników OSP za uczestnictwo w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniu, ćwiczeniach lub zawodach sportowo-pożarniczych stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
II SA/Rz 1618/24 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi Prokuratora Rejonowego w Stalowej Woli jest - podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 609 ze zm., dalej: u.s.g.) oraz art. 15 ust. 2 i art. 15a ustawy z dnia 17 grudnia r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 233 ze zm., dalej: u.o.s.p.) - uchwała Rady Gminy w Zaleszanach z 19 czerwca 2024 r. nr III/24/2024 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników OSP oraz kandydatów na strażaków ratowników OSP za uczestnictwo w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniu, ćwiczeniach lub zawodach sportowo – pożarniczych. Prokurator Rejonowy w Stalowej Woli wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargą zaskarżył w/w uchwałę, zarzucając jej naruszenie: 1. art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 2 u.o.s.p. poprzez ustalenie mocą § 1 pkt 1 uchwały ekwiwalentu pieniężnego "za udział w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej", podczas gdy przepis art. 15 ust. 2 u.o.s.p. uprawnia RG do ustalenia ekwiwalentu pieniężnego "naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej", w konsekwencji czego zaskarżona uchwała jest sprzeczna z zakresem regulacji przekazanej Radzie na podstawie ustawy kompetencyjnej; 2. art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 2 u.o.s.p. poprzez ustalenie mocą § 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały ekwiwalentu pieniężnego "za udział w ćwiczeniu", podczas gdy przepis art. 15 ust. 2 u.o.s.p. uprawnia RG do ustalenia ekwiwalentu pieniężnego "naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej", w konsekwencji czego zaskarżona uchwała jest sprzeczna z zakresem regulacji przekazanej Radzie na podstawie ustawy kompetencyjnej; 3. art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 2 u.o.s.p. poprzez ustalenie mocą § 1 pkt 3 zaskarżonej uchwały ekwiwalentu pieniężnego "za każdą rozpoczętą godzinę udziału w zawodach sportowo - pożarniczych ", podczas gdy przepis art. 15 ust. 2 u.o.s.p. uprawnia RG do ustalenia ekwiwalentu pieniężnego "naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej", w konsekwencji czego zaskarżona uchwała jest sprzeczna z zakresem regulacji przekazanej Radzie na podstawie ustawy kompetencyjnej. Podnosząc powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W uzasadnieniu skargi wywiódł, że zapisy zawarte w § 1 pkt 1 - 3 zaskarżonej uchwały dotyczące naliczania ekwiwalentu "za udział w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej, za udział w szkoleniu, za udział w ćwiczeniu, za każdą rozpoczętą godzinę udziału w zawodach sportowo - pożarniczych" - wprowadzają dowolność uznania momentu uprawniającego do wypłacenia ekwiwalentu, bowiem pojęcie to jest węższe od regulacji przyjętej przez ustawodawcę. Wprowadzając odmienną zasadę naliczania ekwiwalentu dla strażaków ratowników OSP, w sposób nieuprawniony zmodyfikowano art. 15 ust. 2 u.o.s.p. Poprzestanie w zaskarżonej uchwale tylko na stwierdzeniu, że ustala się wysokość ekwiwalentu "za udział, za każdą rozpoczęta godzinę udziału", bez doprecyzowania że jest stawka godzinowa naliczana od momentu zgłoszenia wyjazdu, prowadzi do wniosków istotnie sprzecznych z intencją ustawodawcy, bowiem z art. 15 ust. 2 u.o.s.p. wynika, iż wysokość ekwiwalentu pieniężnego powinna by naliczana za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Jest to niedopuszczalna modyfikacja przepisów ustawowych, która powoduje całkowitą zmianę brzmienia i interpretacji przepisów ustawowych i która stanowi przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego, jednocześnie naruszając zasadę wynikającą z art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zgodnie art. 15 ust. 2 u.o.s.p. - wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie może przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251, 1429 i 1672) przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego. Ekwiwalent pieniężny nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP - za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany z budżetu właściwej gminy. Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. Sposób redakcji § 1 pkt 1, 2 i 3 uchwały wypacza sens regulacji ustawowej, z której wypływa jednoznaczna dyrektywa co do sposobu naliczania przysługującego strażakowi wynagrodzenia, co stanowi jednocześnie o istotnym naruszeniu kwestionowanym przepisem uchwały unormowania ustawowego i skutkować powinno stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Mimo, że wskazaną wadą obarczony jest jedynie § 1 pkt 1, 2 i 3 uchwały, to jego wyeliminowanie skutkowałoby pozostawieniem w obrocie prawnym aktu prawnego ułomnego. Treść § 3 zaskarżonej uchwały stanowi o utracie mocy obowiązującej poprzedniej uchwały z 28 stycznia 2022 r. w tym samym przedmiocie. W § 4 zaskarżonej uchwały jej wykonanie powierzono Wójtowi Gminy, zaś § 5 określa datę wejścia w życie uchwały. W takim kształcie uchwała ta nie mogłaby funkcjonować samodzielnie w obrocie prawnym. Tym samym - w ocenie skarżącego - stwierdzenie uchybień we wskazanych przepisach niesie za sobą konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego całej uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy uznała skargę za zasadną i zobowiązała się do podjęcia nowej uchwały w sprawie ustalenia ekwiwalentu dla strażaków ratowników i kandydatów na strażaków ratowników, w której uchyli dotychczas obowiązującą uchwałę z 19 czerwca 2024 r. Kolejnym pismem z 15 stycznia 2025 r. Wójt Gminy Zaleszany przesłał do Sądu uchwałę RG w Zaleszanach z 18 grudnia 2024 r. nr XI/116/2024 w sprawie ustalenia ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników oraz kandydatów na strażaków ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Zaleszany, w której § 4 zawarto zapis o utracie mocy objętej skargą uchwały z 19 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego; takim aktem jest objęta wniesioną w niniejszej sprawie skargą uchwała RG w Zaleszanach z 19 czerwca 2024 r. nr III/24/2024 w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników OSP oraz kandydatów na strażaków ratowników OSP za uczestnictwo w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniu, ćwiczeniach lub zawodach sportowo – pożarniczych. W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Mimo że art. 147 § 1 P.p.s.a. wprost o tym nie stanowi, w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalił się pogląd, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia przez sąd administracyjny nieważności uchwały organu gminy (przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g., w myśl którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym stwierdzenie nieważności następuje wyłącznie w przypadku istotnego naruszenia prawa). Do istotnych naruszeń prawa kwalifikują się uchybienia prowadzące do skutków które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, przez co należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego; do takich zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Przepis ten upoważnia radę gminy do wydawania aktów prawa miejscowego, których zadaniem jest wykonanie upoważnienia zawartego w ustawie szczególnej, w granicach i zakresie przedmiotowym w nim określonym, z uwzględnieniem specyfiki i potrzeb danej gminy. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy ustawą a aktem wydawanym w ramach delegacji ustawowej, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Takie naruszenie Sąd stwierdził w wyniku rozpoznania skargi Prokuratora. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.o.s.p., "strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny". Z ust. 2 tego artykułu wynika m.in., że "ekwiwalent pieniężny nalicza się za każdą rozpoczętą godzinę liczoną od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej lub gotowości do wyjazdu w celu realizowania zadań, o których mowa w art. 3 pkt 7, bez względu na liczbę wyjazdów w ciągu jednej godziny, a w przypadku kandydata na strażaka ratownika OSP - za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia". Wg art. 15a u.o.s.p., "rada gminy może, w drodze uchwały, przyznać ekwiwalent pieniężny strażakom ratownikom OSP za wykonywanie zadań innych niż wymienione w art. 15. W uchwale wskazuje się te zadania oraz wysokość i sposób ustalenia ekwiwalentu pieniężnego". § 1 zaskarżonej uchwały RM ustaliła zaś wysokość ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników OSP oraz kandydatów na strażaków ratowników OSP: 1) 10 zł - za udział w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, 2) 5 zł - za udział w szkoleniu, ćwiczeniu, 3) 10 zł - za każdą rozpoczętą godzinę udziału w zawodach sportowo – pożarniczych. Zdaniem skarżącego Prokuratora, w poszczególnych punktach § 1 uchwały nie wskazano koniecznego elementu dotyczącego czasu rozpoczęcia naliczania ekwiwalentu, tj. za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej, co – skutkując modyfikacją art. 15 ust. 2 u.o.s.p. - wprowadza dowolność uznania momentu uprawniającego do wypłacenia ekwiwalentu, prowadząc do wniosków sprzecznych z intencją ustawodawcy. I. Odnosząc się do argumentacji skarżącego Prokuratora niewątpliwie należy przyznać rację, że ustawodawca w art. 15 ust. 2 u.o.s.p. określił wzorzec normatywny precyzujący, od kiedy i za jaki czas osobie uprawnionej, tj. strażakowi ratownikowi OSP lub kandydatowi na strażaka ratownika OSP, należy naliczać ekwiwalent pieniężny. Co do zasady jest nim każda rozpoczęta godzina, ale co należy podkreślić, liczona od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Niewątpliwie powyższa regulacja nie pozostaje w pełnej adekwatności z regulacją ust. 1 tego artykułu, który oprócz działań i akcji ratowniczych (§ 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały) obejmuje także inne rodzaje "aktywności" strażaków ratowników OSP, za które mogą oni otrzymywać stosowny ekwiwalent. Są to ćwiczenia i szkolenia (§ 1 pkt 2 uchwały), co do których trudno za w pełni miarodajne uznać powiązanie prawa do otrzymywania ekwiwalentu ze "zgłoszeniem wyjazdu". W związku z tym Sąd stoi na stanowisku, że przy ustalaniu wysokości ekwiwalentu na podstawie art. 15 ust. 1 i 2 u.o.s.p. w tym ostatnim zakresie rada gminy powinna kierować się funkcjonalną wykładnią tych przepisów a nie stricte językową, traktując jako punkt odniesienia zapis art. 15 ust. 2 u.o.s.p. w części, w której wskazuje na naliczanie ekwiwalentu "za każdą rozpoczętą godzinę", tak jak uczyniono to w przypadku zawodów sportowo – pożarniczych (§ 1 pkt 3 uchwały). Zaskarżona uchwała w § 1 w sposób wyraźny pomija ten konieczny element wypowiedzi normodawczej dotyczący naliczania ekwiwalentu strażakom ratownikom OSP z terenu Gminy Zaleszany "za każdą rozpoczętą godzinę" (pkt 1 i 2) "od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej" (pkt 1). W konsekwencji zaniechania prawodawczego treść wskazanych przepisów uchwały budzi uzasadnioną wątpliwość co do zgodności określonego w nich sposobu naliczania ekwiwalentu z regulacją ustawową. Jest to o tyle ważne, że z literalnego brzmienia § 1 zaskarżonej uchwały wynika, że wskazane w jego pkt 1 i 2 kwoty odnoszą się do całego udziału – odpowiednio w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, ćwiczeniu i szkoleniu – niezależnie od czasu ich trwania, a nie jednostkowo do każdej rozpoczętej ich godziny. Realizacja konstytucyjnej zasady działania na podstawie i w granicach prawa nie oznacza restrykcyjnego zakazu powtórzeń przepisów ustawowych w aktach prawa miejscowego, ale bezwzględny zakaz wprowadzania zapisów sprzecznych z zapisami ustawy. II. W charakter opisanych wyżej uchybień wpisują się wadliwości, które Sąd dostrzegł z urzędu, korzystając z ustawowych uprawnień do kontroli zaskarżonego aktu poza granicami skargi. a) niezależnie od nieprawidłowości opisanych w pkt I, zapis § 1 uchwały jawi się dodatkowo jako częściowo sprzeczny z zakresem regulacji przekazanej Radzie na podstawie normy kompetencyjnej z art. 15 u.o.s.p., poprzez użycie w pkt 1-2 § 1 określenia "za udział", podczas gdy ustawa posługuje się terminem "uczestnictwo" (nie dotyczy to wskazanego w pkt 3 udziału w zawodach sportowo – pożarniczych za każdą rozpoczętą godzinę, gdyż podstawę prawną dla przyznania i wypłaty ekwiwalentu stanowi w tym zakresie art. 15a u.o.s.p.). Użyte przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 u.o.s.p. pojęcie "uczestnictwa" w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu odzwierciedla określony przedział czasu, w którym strażak ratownik OSP pozostaje zaangażowany w te działania. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż skorzystanie w uchwale z terminu innego niż ustawowy dla określenia działania które ten termin ustawowy definiuje, rodzi niebezpieczeństwo, że przy realizacji prawa do ekwiwalentu, poprzez naliczenie jego wysokości, będzie mu nadawana treść inna od ustawowej, in concreto, że "udział w działaniu ratowniczym" nie będzie rozumiany jako "uczestnictwo w działaniu ratowniczym" od momentu zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. W świetle powyższego stanowiska, jakakolwiek modyfikacja pojęcia uczestnictwa w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu i związanej z nim wypłaty ekwiwalentu dokonana w wydanej na podstawie tego przepisu uchwale stanowi istotne naruszenie prawa i skutkuje nieważnością tych przepisów (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 września 2023 r. III OSK 2588/22 - LEX nr 3606362 i WSA w Rzeszowie w wyroku z 25 marca 2025 r. II SA/Rz 21/25 - LEX nr 3855712.). Wynikające z przytoczonych orzeczeń uwagi co do pojęć "uczestnictwo" i "udział" pozostają w pełni adekwatne do naliczania ekwiwalentu w przypadku akcji ratowniczej, szkolenia lub ćwiczeń. Jak już wskazano wyżej, pkt 1 i 2 § 1 uchwały posługują się sformułowaniem "za udział" w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu i ćwiczeniu, a nie ustawowym określeniem "uczestnictwa", które w tych okolicznościach – stosownie do powyższych uwag - nie może zostać uznane za tożsame. Regulacje o charakterze norm prawa miejscowego poświęcone zagadnieniom naliczania ekwiwalentu pieniężnego nie mogą pozostawiać wątpliwości mogących rzutować na niezgodny z ustawą wynik obliczeń; b) sprzeczność zapisu § 1 uchwały z zakresem regulacji przekazanej Radzie na podstawie normy kompetencyjnej z art. 15 i art. 15a u.o.s.p., poprzez ustalenie jednakowych zasad przyznawania ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników OSP oraz kandydatów na strażaków ratowników OSP. Jak wynika z treści wskazanych zapisów ustawowych, prawo do ekwiwalentu pieniężnego za uczestnictwo w działaniu ratowniczym i akcji ratowniczej (§ 1 pkt 1 uchwały), szkoleniu i ćwiczeniu (§ 1 pkt 2) oraz z tytułu wykonywania innych zadań w przypadku ich wskazania na podstawie art. 15a u.o.s.p. (w okolicznościach sprawy za każdą rozpoczętą godzinę udziału w zawodach sportowo – pożarniczych - § 1 pkt 3 uchwały) przysługuje wyłącznie strażakowi ratownikowi OSP, a nie kandydatowi na strażaka ratownika OSP, który uprawniony jest jedynie do ekwiwalentu "za każdą rozpoczętą godzinę szkolenia", co wynika wprost z uregulowania art. 15 ust. 2 u.o.s.p. "Skoro u.o.s.p. uprawnia radę gminy do przyznania kandydatowi na strażaka ratownika prawo do ekwiwalentu pieniężnego za udział w szkoleniu, a nie przyznaje za udział w ćwiczeniach (art. 15 ust. 2 w związku z art. 15 ust. 1a z uwzględnieniem treści art. 9 ust. 2 pkt 1 u.o.s.p.), to regulacja uchwały idąca wbrew tym wymaganiom, bo przyznająca kandydatom na strażaka ratownika OSP prawo do ekwiwalentu za udział w ćwiczeniach stanowi naruszenie prawa mające wpływ na treść uchwały. Stanowi więc w konsekwencji naruszenie istotne prowadzące do eliminacji co najmniej tego zapisu z obrotu prawnego. Inaczej rzecz ujmując poza zakresem treści ustawowej rozszerzono możliwość przyznania ekwiwalentu kandydatom na strażaków ratowników OSP, tj. nie tylko za uczestnictwo w szkoleniu, lecz również w ćwiczeniach. Bez wątpienia zatem uchwała w tym zakresie pozostaje w sprzeczności z treścią ustawy kompetencyjnej (u.o.s.p.) zmieniając (modyfikując) zakres regulacji przekazany radom do uregulowania" (por. m.in. wyrok WSA w Białymstoku z 15 października 2024 r. II SA/Bk 501/24 - LEX nr 3774995). Niezasadnie zatem RG wskazała kandydata na strażaka ratownika jako uprawnionego do ekwiwalentu za uczestnictwo w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej i ćwiczeniu oraz za udział w zawodach sportowo – pożarniczych. W tej sytuacji opisane rozbieżności między treścią art. 15 i art. 15a u.o.s.p. a § 1 pkt 1-3 zaskarżonej uchwały należało zakwalifikować jako istotne naruszenie prawa, przemawiające za stwierdzeniem nieważności tej uchwały w całości, o czym Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Bez znaczenia dla tego rozstrzygnięcia pozostawała informacja Wójta Gminy Zaleszany z 15 stycznia 2025 r. o utracie mocy zaskarżonej uchwały w wyniku podjęcia przez RG 18 grudnia 2024 r. "nowej" uchwały nr XI/116/2024 w sprawie ustalenia ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników oraz kandydatów na strażaków ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu Gminy Zaleszany. Zastąpienie zaskarżonej uchwały przez organ który ją podjął nową uchwałą – nawet przed wydaniem przez Sąd wyroku - nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tę uchwałę i umorzenia postępowania sądowego, a tym bardziej nie uzasadnia oddalenia skargi (wyłącznie podjęcie uchwały o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały skutkowałoby uznaniem, że uchwała od samego początku nie mogła wywołać skutków prawnych, a zatem nie kształtowała uprawnień lub obowiązków podmiotów prawa). Uchylenia zaskarżonej uchwały przez organ który ją wydał nie można także traktować w kategoriach autoweryfikacji zaskarżonego aktu na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. (zgodnie z wyrokiem NSA z 18 września 2019 r. II OSK 2630/17 - LEX nr 2743067, na gruncie konstytucyjnej zasady praworządności nie można przyjąć, że rada gminy ma kompetencję, aby w trybie autokontroli - na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. - uwzględnić skargę na uchwałę stanowiącą akt prawa miejscowego w przedmiocie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych, poprzez stwierdzenie jej nieważności). Uchylenie uchwały przerywa skutek prawny z dniem jej uchylenia, pozostawiając w mocy skutki powstałe na podstawie uchylonej uchwały od wejścia jej do obrotu prawnego do dnia jej uchylenia (tak m.in. wyroki NSA z 22 czerwca 2021 r. I OSK 339/19, z 27 maja 2008 r. II OSK 344/08 i z 27 września 2007 r. II OSK 1046/07).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 grudnia 2024
- Symbol z opisem
- 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
- Hasła tematyczne
- Straż pożarna
- Skarżony organ
- Rada Gminy
- Sędziowie
- Karina Gniewek-Berezowska Paweł Zaborniak /przewodniczący/ Piotr Godlewski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 147 § 1 · Dz.U. 2024 poz. 935
- Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych - t.j.
art. 15, art. 15 a · Dz.U. 2021 poz. 2490
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Ol 184/25 · 6 maja 2025
II SA/Ol 184/25 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2025-05-06
Sygnatura: II SA/Ol 239/25 · 23 kwietnia 2025
II SA/Ol 239/25 - Postanowienie WSA w Olsztynie z 2025-04-23
Sygnatura: I SA/Wa 364/25 · 14 kwietnia 2025
I SA/Wa 364/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-04-14
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny