II SA/Rz 1614/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2026 r. sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 24 września 2025 r. nr SKO.4121/35/2025 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki - oddala skargę -

Przedmiotem skargi G. G. (dalej: Skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: SKO lub Kolegium) z 24 września 2025 r. nr SKO.4121/35/2025, o utrzymaniu w mocy postanowienia Starosty [...] (dalej: Starosta lub Organ I instancji) z 24 czerwca 2025 r. nr [...] w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki zaistniałej w decyzji Starosty nr [...] z 20 maja 2025 r. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: 20 maja 2025 r. Starosta wydał decyzję o skierowaniu Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, w związku z otrzymaniem przez Skarżącego łącznie 29 punktów za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. Podstawą decyzji organu był wyrok Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z 3 października 2024 r. sygn. akt [...], mocą którego orzeczono wobec Skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B od 27 lipca 2024 r. do 27 lipca 2027. W uzasadnieniu wskazanej decyzji, daty orzeczonego zakazu zostały wpisane błędnie: zamiast prawidłowych dat : od 27 lipca 2024 r. do 27 lipca 2027r. wpisano błędnie daty: od 11 października 2024 r. do 11 października 2027 r. Błędnie wpisany został również dzień, po którym Skarżący może poddać się egzaminowi kontrolnemu tj. 11 października 2027 r. zamiast 27 lipca 2027r. Mając na uwadze powyższe Starosta postanowieniem z 24 czerwca 2025 r. - działając na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. dalej: K.p.a.) - sprostował z urzędu oczywistą omyłkę zaistniałą w decyzji własnej z 20 maja 2025 r. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł Skarżący, który zakwestionował jego zasadność w odniesieniu do zakresu orzeczonego wobec niego zakazu prowadzenia pojazdów, stwierdzając że treści postanowienia nastąpiło błędne ustalenie zakresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, poprzez wpisanie w treści sprostowania, że był to zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, podczas gdy orzeczony środek karny dotyczył wyłącznie prowadzenia pojazdów kategorii B. Opisanym na wstępie postanowieniem z 24 września 2025 r. SKO utrzymało w mocy postanowienie Organu I instancji wskazując, że zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. możliwe jest prostowanie w drodze postanowienia błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w wydanych decyzjach. Skargę do WSA w Rzeszowie na ww. postanowienie wniósł Skarżący, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnym rozszerzeniu zakresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych daleko poza orzeczony przez Sąd Rejonowy w [...] środek karny obejmujący zakaz prowadzenia pojazdów wyłącznie kat. B. Skarżący wskazał, że sprostowanie dokonane przez organ objęło wszystkie posiadane przez niego kategorie prawa jazdy, błędnie ustalając zarówno zakres zakazu, jak i termin możliwości przystąpienia do egzaminu sprawdzającego na dzień 27 lipca 2027 r. Zarzut ten opierał się na nieuwzględnieniu przez organ skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 23/21 z 4 lipca 2023 r., który stwierdził, że przepisy art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2025 r. poz. 1226 ze zm. dalej: u.k.p.), są niezgodne z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim pozbawiają osoby prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami, co do których nie orzeczono zakazu prowadzenia. Skarżący podkreślił, że przyznanie prawa do przystąpienia do egzaminu jest jednym z elementów przywrócenia uprawnień, a przepis art. 50 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 3 pkt 1 i 2 u.k.p. prowadzi do nieuzasadnionego rozciągnięcia skutków zakazu i podwójnego karania. W związku z powyższym skarżący wniósł o: - zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 50 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 3 pkt 1 i 2 u.k.p. z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim pozbawia prawa do przystąpienia do egzaminu sprawdzającego osoby, wobec których nie orzeczono środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, oraz o - uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO i poprzedzającego go postanowienia Starosty z 24 czerwca 2025 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, jedynie wtedy gdy dotknięte są wadami w postaci: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach, Sąd nie stwierdził aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo. Wbrew zarzutom skargi, sprostowanie oczywistej omyłki w niniejszej sprawie nastąpiło zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. – nie prowadząc do rozszerzenia zakresu obowiązku, wynikającego z decyzji podlegającej sprostowaniu tj. decyzji Starosty z 20 maja 2025 r. o skierowaniu Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Fakt, że decyzja ta, jak zauważył Skarżący, została wydana w oparciu o rozszerzającą wykładnię wydanego w sprawie wyroku karnego, co stanowiło bezpośrednią przyczynę wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego w innej sprawie (wyrok WSA w Rzeszowie z 11 marca 2026r. II SA/Rz 1226/25) – nie stanowi o wadliwości postanowienia o sprostowaniu, będącego przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie. Wobec szerokiego zakresu wniosków w zawartych w treści skargi, należy przypomnieć, że kontrola sądu administracyjnego – jakkolwiek szeroka i nieograniczona wnioskami oraz zarzutami skargi – jest sprawowana w granicach konkretnej sprawy. Granice sprawy określa zaś jej zakres podmiotowy, przedmiotowy oraz podstawa prawna orzeczenia. Niniejsza sprawa dotyczy zatem wyłącznie prawidłowości dokonanego sprostowania, nie zaś prawidłowości innych orzeczeń wydanych w stosunku do Skarżącego, czy też konstytucyjności podstaw prawnych przyjętych za podstawę tychże innych orzeczeń. Dlatego zarzuty i wnioski Skarżącego dotyczące nieuwzględnienia przez organ skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 23/21 z 4 lipca 2023 r., a także zbadania zgodności art. 50 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 3 pkt 1 i 2 u.k.p. z art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepisy te pozbawiają osoby prawa do przystąpienia do egzaminu sprawdzającego w ramach postępowania o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w odniesieniu do kategorii prawa jazdy, które nie zostały objęte zakazem sądowym - należy uznać za wniesione poza zakresem przedmiotowej sprawy. Przechodząc do meritum należy podkreślić, że przepis art. 113 § 1 K.p.a. daje organowi administracji publicznej możliwość sprostowania z urzędu lub na żądanie strony, błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w wydanych przez ten organ decyzjach. Regulacja z art. 113 § 1 K.p.a. jest wyczerpująca i samodzielna. Służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu a jej wyrażeniem na piśmie. Przedmiotem sprostowania mogą być jednakże wyłącznie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki" czyli omyłki w wykonaniu działania matematycznego oraz widoczne i oczywiste niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (por. wyroki NSA z 10 lutego 1994 r., SA/Kr 723/93, ONSA 1995/2/65, z 23 kwietnia 2001 r., II SA863/00, Lex Nr 75522). Istotną cechą błędu stanowiącą o dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Nie mogą natomiast podlegać sprostowaniu w opisanym wyżej trybie, błędy i omyłki o charakterze istotnym czyli takie, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają przeprowadzenia dodatkowych badań oraz ustaleń (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2007 r., II OSK 581/06, Lex nr 325253). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się przy tym, że nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego (np. wyrok NSA z 4 maja 1988 r., III SA 1466/87, OSP 1990/11/398). W przedmiotowej sprawie SKO zaaprobowało sprostowanie dokonane przez organ I instancji. Postanowieniem z 24 czerwca 2025r. organ sprostował z urzędu oczywistą pomyłkę, zaistniałą w decyzji własnej z 20 maja 2025 r. w ten sposób, że w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, daty orzeczonego wobec Skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów, które pierwotnie określone zostały wadliwie: od 11.10.2024r. do 11.10.2027r., zastąpiono datami wynikającymi z orzeczenia sądu karnego tj.: od 27.07.2024r. do 27.07.2027r. Również dzień, w którym można się poddać egzaminowi kontrolnemu, określono według prawidłowej daty końcowej, orzeczonego w wyroku karnym środka karnego tj. na 27.07.2027r. zamiast wadliwej daty : 11.10.2027r. Pomijając fakt, że decyzja podlegająca sprostowaniu została uznana za wydaną z naruszeniem prawa, to samo sprostowanie przedmiotowej decyzji zostało dokonane zgodnie z obowiązującym prawem. Celem dokonanego sprostowania było bowiem wyłącznie dostosowanie dat orzeczonego wobec Skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów, do prawidłowych dat wynikających z orzeczenia sądu karnego czyli zgodnie z pkt V wyroku SR w [...] z 3 października 2024r. [...]. Organ działał tutaj z urzędu, jednakże bodźcem do dokonania sprostowania były zarzuty Skarżącego podniesione w odwołaniu od decyzji w sprawie skierowania na kontrole sprawdzenie kwalifikacji, które - w zakresie wadliwości powołanych w decyzji dat orzeczonego środka karnego - zostały uwzględnione w całości. Inną kwestią jest, zarzucone w treści, skargi błędne scharakteryzowanie fragmentu uzasadnienia podlegającego sprostowaniu. Dokonując sprostowania, będącego obecnie przedmiotem kontroli Sądu, organ scharakteryzował fragment podlegający sprostowaniu jako: "data zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych" podczas gdy wobec Skarżącego takiego zakazu nie orzeczono, a prostowane uzasadnienie w oryginalnym fragmencie zawierało zapis o zakazie: "prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych kategorii B". W ocenie Sądu, mimo że dostrzeżona przez Skarżącego wadliwość faktycznie zaistniała, do nie dotyczy ona elementu konstytutywnego zaskarżonego postanowienia o sprostowaniu i nie ma wpływu na wynik sprawy tj. końcowy efekt sprostowania. Sprostowaniu podlegały bowiem wyłącznie daty orzeczonego wobec Skarżącego środka karnego, które w przedmiotowej sprawie nie były sporne, a zatem ich wadliwe odzwierciedlenie w treści prostowanej decyzji można uznać za oczywistą pomyłkę pisarską. Sprostowanie nie dotyczyło natomiast tego, czy wobec Skarżącego został orzeczony środek karny w postaci prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, czy też wyłącznie pojazdów kategorii B – sporny fragment zaskarżonego postanowienia służył jedynie określeniu przedmiotu sprostowania. Nie stanowił on treści sprostowania i nie przełożył się na brzmienie prostowanej decyzji, po dokonanym sprostowaniu. Argumenty podnoszone przez Skarżącego w przedmiotowej sprawie, dotyczące zakresu orzeczonego wobec Skarżącego zakazu prowadzenia pojazdów, a także wpływu tego zakresu na prawa i obowiązki Skarżącego, dotyczą meritum decyzji o skierowaniu Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji tj. sprawy rozstrzygniętej w wyroku z 11 marca 2026r. II SA/Rz 1226/25, nie zaś samego sprostowania tejże decyzji, będącego przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie. Argumenty te, jakkolwiek istotne i rozważone w sprawie II SA/Rz 1226/25, wykraczają poza przedmiot niniejszej sprawy, a zatem pozostają bez wpływu na kontrolę zaskarżonego w sprawie postanowienia w przedmiocie sprostowania. Uznając zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z obowiązującym prawem Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 3 P.p.s.a.