Sygnatura
II SA/Rz 1609/25
Wyrok WSA w Rzeszowie z 6 sierpnia 2026 r., II SA/Rz 1609/25 – transport drogowy i przewozy
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
- Data orzeczenia
- 6 sierpnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Protokolant Specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 17 października 2025 r. nr 1801-IOC.4823.67.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca/spółka) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z 17 października 2025 r. nr 1801-IOC.4823.67.2025 utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (dalej: NPUCS) z [...[ lipca 2025 r. nr [...], którą nałożono na spółkę karę pieniężną w kwocie 10 000 zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1218 ze zm., dalej: ustawa SENT). Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 13 marca 2024 r. ok. godz. 16.30 w miejscowości [...] funkcjonariusze Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] którym przewożony był towar w postaci odpadu aluminium (kod odpadu 19 10 02) o masie brutto 24 000 kg. Pojazdem kierował P. D. Stwierdzono, że w dniu 12 marca 2024 r. (o godz. 17:19) przewoźnik – E. sp. z o.o. dokonał elektronicznego zgłoszenia przewozu towaru o nazwie "FOLIA" (kod odpadu 07 02 13) o masie brutto 24 000 kg (nr SENT[....]). W związku z podaniem błędnych danych w tym zgłoszeniu, w dniu 13 marca 2024 r. o godz. 09:41) - przewoźnik utworzył nowe zgłoszenie – SENT[.....] na przewóz towaru o nazwie "ODPAD ALUMINIUM" (kod odpadu 19 10 02) i masie brutto 24 000 kg, wpisując w polu uwagi do zgłoszenia: "ponowne zgłoszenie z uwagi na źle wypełniony pierwotnie SENT[....]". Ponadto stwierdzono, że z chwilą przekroczenia granicy DE/PL lokalizator M22-CZ39NA-6 - przypisany pierwotnie do zgłoszenia SENT[...], a następnie do zgłoszenia SENT[....] nie przekazywał danych geolokalizacyjnych na trasie przewozu M. – B. od dnia 12 marca 2024 r. od godz. 21:45:34 do dnia 13 marca .2024 r. do godz. 17:46:43, a czas trwania przerwy wyniósł ponad 20 godzin. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół nr [....], który podpisali funkcjonariusze: P. J. i A.M. oraz kierowca pojazdu. Uczestniczący w czynnościach kontrolnych przedstawiciel firmy E. Sp. z o.o. wniósł uwagi do protokołu, kwestionując ustalenia kontrolujących oraz wskazał na konflikt kontrolującego P. J. z firmą E.. Postanowieniem z 10 czerwca 2024 r. NPUCS wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia przewoźnikowi – spółce E. kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku określonego w ustawie SENT tj. naruszenie przez przewoźnika obowiązku wynikającego z art. 10a ww. ustawy w związku z nieprzekazywaniem aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem nr SENT[....] (pierwotnie nr SENT[...]). Po przeprowadzonym postępowaniu NPUCS decyzją z [...] lipca 2025 r., opisaną na wstępie, stosownie do dyspozycji art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za ww. naruszenie. W uzasadnieniu decyzji NPUCS poza wyjaśnieniem podstaw jej wydania opisał przyczyny niezastosowania w sprawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT, który umożliwiłby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika. Spółka nie zgodziła się z decyzją NPUCS i wniosła od niej odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania, DIAS decyzją z 17 października 2025 r., opisaną na wstępie, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisów ustawy SENT mających zastosowanie w sprawie i wskazał, że przewidziane w niej sankcje mają za zadanie chronić legalny chronić legalny handel towarami uznanymi za "wrażliwe", w tym umożliwić walkę z "szarą strefą". Celem ustawy SENT jest więc zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów, a osiągnięcie tego celu ma nastąpić przez zapewnienie monitorowania przewozów określonych grup towarów. Działania te mają za zadanie wyeliminować pozaewidencyjny obrót. W związku z tym ustawa nakłada obowiązki, a ich niewykonanie usankcjonowano administracyjnymi karami pieniężnymi w określonej wysokości. Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy DIAS wskazał, że przewożony towar stanowiący odpady objęty był systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. DIAS wyjaśnił, że z art. 10a ust. 1 ustawy SENT wynika, że przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie danych geolokalizacyjnych środka transportu. W dniu 13 marca 2024 r. stwierdzono natomiast, że kontrolowany zespół pojazdów na odcinku około 400 km poruszał się bez przekazywania danych geolokalizacyjnych. Jak wynika z analizy ww. zgłoszeń SENT, z chwilą przekroczenia granicy DE/PL lokalizator M22-CZ39NA-6 - przypisany pierwotnie do zgłoszenia SENT[....], następnie (od 13.03.2024r. o godz. 09:41:32) do zgłoszenia SENT[...] - został włączony. Sygnał był nadawany do miejscowości B. (województwo [....]), gdzie nastąpiła przerwa w nadawaniu sygnału trwająca od dnia 12.03.2024r. od godz. 21:45:34 do dnia 13.03.2024r. godz. 17:46:43 (czas trwania przerwy 20:01:10). Na podstawie ww. współrzędnych określono miejsce gdzie nastąpiła przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych, tj. od miejscowości M. (województwo opolskie) do miejscowości [...]/miejsce kontroli. Ponowne przekazywanie danych nastąpiło dopiero w trakcie kontroli, która rozpoczęła się 13.03.2024 r. o godz. 16:30. Powyższe ustalenia potwierdziła informacja uzyskana z Centrum Informatyki Resortu Finansów (dalej CIRF) z dnia 20 czerwca 2024 r. znak: CIRF.DSC3-2.044.919.2024.FCMFI. DIAS stwierdził, że organ I instancji zasadnie więc przyjął, że skarżąca spółka jako przewoźnik nie wywiązała się obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Podkreślono, że ani kierowca, ani przewoźnik nie zgłaszali problemów w działaniu sytemu. Stwierdzone uchybienie przy realizacji przewozu uniemożliwiło praktycznie realizację podstawowego celu ustawy SENT. Przedmiotowe naruszenie, zgodnie z art. 22 ust. 2a ww. ustawy, dawało zatem podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł na przewoźnika, który jako profesjonalny przedsiębiorca powinien znać swoje obowiązki wynikające z ustawy SENT i dochować należytej staranności i upewnić się czy urządzenie lokalizacyjne przesyła dane w sposób prawidłowy. Organ odwoławczy nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek z art. 22 ust. 3 ustawy SENT, umożliwiających odstąpienie od nałożenia kary tj. wypełniających dyspozycję ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego. DIAS podkreślił, że skarżąca spółka nie przedstawiła dowodów świadczących o wystąpieniu zdarzeń losowych, wyjątkowych, które uczyniłyby niemożliwym realizację ustawowego obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych na odcinku trasy M.- [....] wynoszącym około 400 km. Tym samym za błędne uznał przekonanie strony, że skoro zamontowane w pojeździe urządzenie miało włączony moduł GPS, dostęp do Internetu oraz aktywne zasilanie, to wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku. W ocenie DIAS sam fakt posiadania sprawnego urządzenia GPS i jego włączenie podczas jazdy nie powoduje, że dane geolokalizacyjne są przekazywane do rejestru prowadzonego przez Szefa KAS. Nałożony na przewoźnika obowiązek wynikający z art. 10 a ustawy SENT ma na celu osiągnięcie konkretnego rezultatu - zapewnienie bieżącego monitorowania całej trasy przewozu towaru, a przeświadczenie strony o braku "obowiązku cyklicznej (np. co godzinę) weryfikacji działania urządzenia czy aplikacji przez kierowcę" - z całą pewnością tego celu nie realizuje. Zdaniem DIAS oceny tej nie zmieni również fakt przekazywania danych geolkalizacyjnych do systemu opłat drogowych - E-TOLL, bowiem system SENT i system E-TOLL to dwa odrębne systemy i posiadają inną funkcjonalność. Strona chcąc skorzystać z jednego urządzenia pokładowego powinna zapewnić wysyłanie danych lokalizacyjnych na dwa punkty dostępu, tj. odrębnie pod usługę każdego z nich, poprzez odpowiednią jego konfigurację. W przypadku rejestracji urządzenia pod usługi E-TOLL, serwer przekazuje dane na bieżąco tak jak otrzymuje je z urządzenia, natomiast serwer SENT przyjmuje dane tylko od momentu zgłoszenia przewozu przez platformę PUESC do zakończenia przewozu. W przedmiotowej sprawie, kiedy to przewoźnik dokonał zmiany zgłoszenia nr SENT[.....] na zgłoszenie nr SENT[...], uruchomienie usługi dla systemu SENT wymagało ponownego wysłania zgłoszenia aktywacji usługi w celu zapewnienia przekazywania aktualnych danych do systemu SENT. Nawet potwierdzona przez operatora telefonii komórkowej Orange ciągłość w przekazywaniu danych komórkowych nie gwarantuje przekazywania danych geolokalizacyjnych do sytemu SENT-GEO. Organ odwoławczy podkreślił również, że z akt sprawy nie wynika aby przyczyną braku sygnału GPS był nieprawidłowo działający system SENT, co potwierdził główny administrator systemu - Izba Administracji Skarbowej w [...]. Ponadto przewoźnik do momentu kontroli nie zgłaszał jakiekolwiek problemów w działaniu systemu, a lokalizator zaczął prawidłowo przekazywać dane po ujawnieniu tej nieprawidłowości przez kontrolujących. W ocenie DIAS należy uznać, że problemy z brakiem sygnału GPS leżały wyłącznie po stronie przewoźnika, a nie sytemu. Ujawnione naruszenie ma zatem charakter zaniedbania i niedopełnienia ustawowych obowiązków - a te, zależne od aktywności Strony nie mogą stanowić podstawy do uwolnienia jej od odpowiedzialności administracyjnej. Zdaniem DIAS, zapłata kary leży w możliwościach finansowych strony, a ciążące na niej zobowiązania z tytułu leasingu oraz kredytów, (łącznie [...] zł), zaległości względem ZUS ([...] zł), Urzędu Pracy w [...] ([...]zł), Urzędu Miasta [...] ([...] zł) nie stwarzają realnego zagrożenia płynności finansowej spółki i nie powinny doprowadzić do zaprzestania działalności. Ważny interes podatnika należy bowiem rozpatrywać przy uwzględnieniu nie tylko osiągniętych dochodów, ale także posiadanego majątku, który może stanowić zabezpieczenie spłaty zobowiązań Organ wskazał, że w latach 2020-2023 w zeznaniach CIT-8, skarżąca wykazywała wzrastające przychody z prowadzonej działalności (2020 r. [...]zł, 2021 r. - [...] zł, 2022 r. [...]zł, 2023 r. -[...]zł), zakupiła również 12 pojazdów samochodowych, grunty niezabudowane oraz agregat prądotwórczy. Cały czas prowadzi aktywny obrót gospodarczy i zatrudnia pracowników, posiada także znaczy majątek ruchomy zgromadzony w ramach prowadzonej działalności gospodarczej: środki trwałe o wartości [...]zł, nieruchomości o łącznej wartości [...] zł oraz niewyegzekwowane należności od dłużników w łącznej kwocie [...]zł. DIAS podkreślił, że celem ustawy SENT jest zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów, a osiągniecie tego celu ma nastąpić przez zapewnienie monitorowania przewozów określonych towarów przez cały czas trwania przewozu. Brak danych geolokalizacyjnych nie pozwala monitorować całej trasy przejazdu, a co za tym idzie ustalić, którędy nastąpił przejazd w trakcie przerw w nadawaniu danych, czy odbyły się postoje i czy nie nastąpił przeładunek towaru. W ocenie DIAS stwierdzone w przedmiotowej sprawie naruszenie uniemożliwiło monitorowanie przewozu towaru wrażliwego i kontrolę łańcucha dostaw, a w efekcie prawidłową kontrolę obowiązków związanych z tego rodzaju towarem. Postępowanie przewoźnika, który nie ujawnił trasy przewozu, nie mogło być zatem uznane za zgodne z interesem publicznym. Spółka zaskarżyła decyzję DIAS z 17 października 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej jej wydanie decyzji NPUCS z [...] lipca 2025 r. a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: : 1. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej: k.p.a., oraz zasady obiektywizmu, poprzez zaniechanie wyłączenia funkcjonariusza Służby Celno- Skarbowej pozostającego w jawnym konflikcie z E., wobec którego toczyło się postępowanie karne o zniszczenie towaru spółki oraz toczy się sprawa cywilna o odszkodowanie, 2. art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. z uwagi na udział w czynnościach kontrolach dotyczących spółki skonfliktowanego z nią funkcjonariusza, co narusza zasadę bezstronności organu i stanowi samodzielną przesłankę do uchylenia decyzji, 3. art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111, ze zm, dalej: o.p.), poprzez pominięcie przez organ zebranego materiału dowodowego i argumentacji skarżącej (zasada prawdy obiektywnej), 4. art. 10a ust. 1 ustawy SENT i niewłaściwe przyjęcie, że przewoźnik ma obowiązek zapewnić rezultat - ciągły odbiór danych przez SENT- GEO, podczas gdy ustawa nakłada jedynie obowiązek uruchomienia lokalizatora i nadawania sygnału, co zostało wykonane, 5. art. 22 ust. 3 ustawy SENT, poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary z uwagi na nieprawidłowe uznanie administracyjne, że sytuacja spółki jest stabilna, 6. art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności); w ocenie skarżącej nałożona kara ma charakter represyjny i nieproporcjonalny względem naruszenia (aplikacja nadawała bowiem sygnał, kierowca wykonał obowiązki, a jedynym problemem był brak przyjęcia danych przez system SENT-GEO), 7. zasady in dubio pro tributario i rozstrzygnięcie wszystkich wątpliwości na niekorzyść przedsiębiorcy, 8. art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie toczącego się postępowania karnego przeciwko kierowcy – P. D., związanego z tym samym stanem faktycznym, a także naruszenie zasady domniemania niewinności i zasady in dubio pro tributario - skoro bowiem kierowca w odrębnym postępowaniu karnym wykazał, że prawidłowo korzystał z lokalizatora, a brak danych wynikał z przyczyn technicznych, to organ nie mógł przyjąć automatycznie "winnego działania przewoźnika". W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że brak sygnału GPS nie był wynikiem zaniedbania w wywiązywaniu się z ustawowych obowiązków, a skutkiem nieprawidłowego działania systemu SENT-GEO, za które nie może ponosić odpowiedzialności. Skarżąca zarzuciła organowi niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy poprzez pominięcie dokumentacji technicznej potwierdzającej prawidłowe działanie lokalizatora (dane operatora Orange, działanie lokalizacji w systemie E-TOOL, dowody na nadawanie sygnału z urządzenia), a także oświadczenia złożonego przez przedstawicieli spółki na miejscu kontroli i zeznania kierowcy. Ponadto zarzuciła błędne przyjęcie, że obowiązkiem przewoźnika jest zapewnienie ciągłości odbioru danych przez SET-GEO, podczas gdy ustawa SENT nakłada jedynie obowiązek uruchomienia lokalizatora i nadawania sygnału, co zostało przez nią spełnione. Podkreśliła, że przewoźnik nie ma fizycznej możliwości "pilnowania" odbioru sygnału na serwerze SENT, a obowiązek bieżącego nadzoru oznacza jedynie uruchomienie prawidłowego urządzenia, a nie ingerencję w system teleinformatyczny ministerstwa. Zdaniem skarżącej ustalenia organu stoją w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym, który potwierdza, że lokalizator nadawał sygnał, a jedynie system SENT go nie odbierał. Skarżąca podniosła ponadto, że z wyjaśnień kierowcy wynika, że aplikacja była uruchomiona, telefon był podłączony do ładowania, kierowca nie ingerował w urządzenie i nie miał żadnej informacji o braku transmisji. Podkreśliła, że kierowca nie posiada wiedzy specjalistycznej w "zakresie diagnostyki SENT-GEO i nie mógł przewidzieć błędu technicznego systemu", a dokonując przewozu pozostawał w przekonaniu, że dane geolokalizacyjne są przekazywane do systemu w sposób prawidłowy. Skarżąca odniosła się również do swojej trudnej sytuacji finansowej, do której - jej zdaniem - w znacznym stopniu przyczyniły się działania skonfliktowanego z nią funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, którego odsunięcia od wszelkich czynności kontrolnych wobec spółki konsekwentnie się domaga. Podkreśliła, że organ zignorował fakt, że firma znajduje się w restrukturyzacji i kara 10 000 zł realnie zagraża jej dalszemu funkcjonowaniu, a brak reakcji na składane wnioski o wyłączenie wskazanego funkcjonariusza budzi poważne obawy co do prawidłowości i obiektywizmu działań organu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W pierwszej kolejności należy odnieść się do tych jej zarzutów, które dotyczą niewyłączenia od udziału w sprawie funkcjonariusza Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu A.B. Odnosząc się do nich należy na wstępie zaznaczyć, że nie będą miały zastosowania powoływane w skardze przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi nie jest regulacją kompleksową i jakkolwiek określa przedmiot monitorowania, tryb prowadzenia kontroli i rodzaj orzekanych kar, to przewiduje w art. 26 ust. 5 , że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Ustawą do której zawiera ona odwołanie jest więc ordynacja podatkowa, nie kodeks postępowania administracyjnego. Z tego względu postępowanie w zakresie orzekania kar musi toczyć się według zasad określonych w tej ustawie, także odnośnie wyłączenia pracownika organu w zakresie prowadzonych czynności. Ustawa o SENT nie zawiera własnych przepisów regulujących kwestie wyłączenia pracownika organu, od udziału w czynnościach kontrolnych. Czynności te odbywają się z zastosowaniem zasad określonych w ordynacji podatkowej. Przepis art. 13 określa zasady prowadzenia takiej kontroli i wskazuje, kto jest uprawnionym do jej prowadzenia i są to m.in. funkcjonariusze służby celno-skarbowej. W przypadku stwierdzenia uchybienia sporządzany jest protokół. Kontrola przewozu towarów wymienionych w ustawie o SENT nie jest przy tym kontrolą celno-skarbową, o jakiej mowa w przepisach Działu V Rozdziału 1 ustawy z 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, lecz kontrolą z zakresu transportu drogowego szczególnego rodzaju towarów. W ustawie o SENT zawarto wyczerpującą regulację normatywną podstaw kompetencyjnych i proceduralnych postępowania w sprawie monitorowania przewozu drogowego określonego rodzaju towarów. Kwestie wyłączenia pracownika mogą być zatem rozważane jedynie w uwzględnieniu regulacji zawartych w ordynacji podatkowej. Przepis art. 130 §1 o.p stanowi, że: funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, , pracownik urzędu gminy (miasta), starostwa, urzędu marszałkowskiego, izby administracji skarbowej, Krajowej Informacji Skarbowej, urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz członek samorządowego kolegium odwoławczego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego i zawiera wyliczenie 8 sytuacji wyłączenia pracownika. Należy wskazać, że wyłączenie takie jest obowiązkowe. Uzupełnieniem tych podstaw wyłączenia, z których żadna w sprawie nie ma zastosowania jest przepis art. 130 § 3 o.p. stanowiący, że bezpośredni przełożony pracownika lub funkcjonariusza jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika lub funkcjonariusza. Rozpatrując zarzut braku wyłączenia funkcjonariusza A. B. trzeba podnieść, że nie uczestniczył on w postępowania wszczętym przez Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu na skutek ustaleń poczynionych w trakcie kontroli prowadzonej w dniu 13.03.2024 r. Był jedynie osoba współprowadząca tę kontrole. Nie mógł zatem podlegać wyłączeniu w trakcie tego postępowania. Prowadzone było ono przez innych funkcjonariuszy i ostatecznie zakończyło się decyzją wydana przez Naczelnika tegoż Urzędu. Brak udziału tego funkcjonariusza w tym postępowaniu prowadzi do wniosku, że w samym tym postępowaniu nie doszło do naruszenia prawa poprzez udział w nim funkcjonariusza podlegającego wyłączeniu. Nie zachodzą też okoliczności z art. 240 § 1 pkt 3 o.p. przewidującego wznowienie postępowania w sytuacji, gdy decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132. Podkreślić należy, że przepis ten łączy sankcje w nim przewidzianą z wydaniem decyzji, nie zaś samym udziałem w postępowaniu w którym ja wydano, a tym bardziej w kontroli, która stanowiła podstawę do wszczęcia postępowania. Żaden z funkcjonariuszy, jak też sam organ nie podlegał wyłączeniu w myśl tych przepisów. Nie zachodzą też odnośnie samego postępowania przyczyny nieważności z art. 247 § 1 o.p. Żaden z tych przepisów nie przewiduje sankcji nieważności orzeczenia organu z uwagi na nieprawidłowości związane z udziałem w postępowaniu pracownika podlegającego wyłączeniu. Podsumowując zatem tę część rozważań poświęconych kwestii wyłączenia funkcjonariusza należy stwierdzić, że nie brał on udziału w postępowaniu w ramach którego orzeczono karę, a zatem nie mógł być wyłączony. W tym zakresie można powołać się na wyrok NSA z 24 czerwca 2025 r, sygn,. I FSK 543/22, w którym stwierdził on, że skoro pracownik organu podatkowego nie brał udziału w postępowaniu podatkowym prowadzonym w przedmiotowej sprawie, a jedynie w poprzedzającej to postępowanie kontroli podatkowej, brak jest możliwości wyłączenia tego pracownika od udziału w postępowaniu podatkowym. W wyroku tym mowa jest co prawda o organie " podatkowym" jednak zachowuje on aktualność także w sprawie niniejszej. Rozważyć zatem jeszcze trzeba ewentualne niewyłączenie funkcjonariusza A. B. jako osoby przeprowadzającego kontrolę przewidzianą w art. 13 ustawy o SENT i konsekwencje dla postępowania o wymierzenie kary na podstawie tej ustawy. Rozważania w tym zakresie należy rozpocząć od oceny samej dopuszczalności stosowania tej instytucji do czynności kontroli opisanej w art. 13 ustawy o SENT. Przepis art. 130 § 3 o.p. mówi bowiem o wyłączenia od udziału w postępowaniu, nie zaś od udziału w kontroli. Nie budzi natomiast wątpliwości, że czynności w których uczestniczył A. B. nie były jeszcze postępowaniem, to zostało wszczęte później, a jedynie prowadzona była kontrola, która zakończyła się sporządzeniem protokołu kontroli. Gdyby jednak przyjąć, że kontrola jest szczególnym rodzajem postępowania, o którym mowa w art. 130 § 3 o.p. to niewyłączenie pracownika/funkcjonariusza organu musiało by być rozpatrywane w kategoriach naruszenia przepisów prawa, które mogło by mieć wpływ na wynik sprawy. I tylko wtedy mogło by to stanowić podstawę do uchylenia decyzji. W tym konkretnym przypadku tego rodzaju naruszenie nie miało miejsca. Funkcjonariusz podlega bowiem wyłączeniu w sytuacji, gdy uprawdopodobnione zostanie istnienie okoliczności niewymienionych w art. 130 § 1 o.p., które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika lub funkcjonariusza. Takie okoliczności nie zostały wykazane. Strona powoływała się mianowicie na toczące się postępowanie karne oraz cywilne związane z udziałem funkcjonariusza w kontrolach przewozów prowadzonych przez aktualnie skarżącą. Nie potwierdziły się fakty dotyczące postępowania karnego. Jak bowiem wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] nie dotyczyło ono zachowań funkcjonariusza A.B., w związku z czym nie mogło wpływać na ocenę jego bezstronności w sprawie. Okolicznością taką nie będzie także wytoczenie pozwu cywilnego przeciwko Skarbowi Państwa o straty mające mieć związek z kontrolą prowadzoną przez tego funkcjonariusza. Oparty jest on bowiem na subiektywnej ocenie istoty tej kontroli powziętej przez podmiot kontrolowany. Ocenia on zachowanie funkcjonariusza jako nielegalne. Jednak brak jest, oprócz tego subiektywnego przekonania, innych, obiektywnych dowodów, które by je potwierdzały. Organ natomiast wskazał na powody dla których dokonano kontroli przewożonego towaru i rozcięcia worków z węglem, co strona ocenia jako ich zniszczenie. Powody te przy tym są przekonujące, skoro miało chodzić o przewóz towarów z Rosji objętych sankcjami unijnymi, co organ wyjaśnił w piśmie załatwiającym skargę na tego funkcjonariusza. W ocenie sądu administracyjnego, nie uprawdopodobniono zatem aby zachodziły podstawy do oceny braku bezstronności funkcjonariusza nakazującej wyłączenie go od udziału w kontroli. Jak już wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie administracyjnym samo subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności funkcjonariusza nie może stanowić podstawy do jego wyłączenia od udziału w sprawie. W tym zakresie sąd zgadza się z poglądem WSA w Lublinie wyrażonym w wyroku z dnia 6 marca 2019 r. sygn. I SA/Lu 864/18, który stwierdził, że wyłączenie pracownika, o którym stanowi art. 130 § 3 o.p., może znaleźć zastosowanie tylko w razie uprawdopodobnienia okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Natomiast ta szczególna instytucja nie wchodzi w rachubę jedynie z tego powodu, że pracownik organu prowadzi postępowania podatkowe, których rezultat nie odpowiada oczekiwaniom podatnika. Stąd też sąd uznał, że organ w tym zakresie prawa procesowego nie naruszył w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Drugą grupą zagadnień jaką należy rozważyć dotyczy dopuszczenia się przez skarżącą spółkę dokonywania przewozu towaru podlegającego monitorowaniu bez skutecznego wykorzystania lokalizatora zamontowanego w pojeździe zatrzymanym następnie do kontroli w okolicy przejścia granicznego w [....]. W tym zakresie, jak wynika z akt sprawy strony prezentują dwie wersje zdarzeń, przy czym różnica w nich odnosi się nie tyle co do samego faktu ostatecznego nieodbierania przez system SENT GEO lokalizacji pojazdu, którym przewoźnik firma E. sp. z o.o. przewoziła towary , co do których zostało dokonane zgłoszenie do systemu SENT, ale co do przyczyn, dla których to nastąpiło. Organ wykazał bowiem, że sygnał z lokalizatora nie był odbierany i zapisany w systemie lokalizacyjnym i w takim przypadku należało rozstrzygnąć czy stało się to na skutek nieprawidłowości w działaniu systemu SENT czy też na skutek działania osób wykonujących prace na rzecz przewoźnika. Istotną rolę w rozstrzygnięciu tej kwestii odgrywał fakt ujawnienia w trakcie kontroli włączonego urządzenia o podwójnej funkcji, używanej przez przewoźnika w trakcie kontrolowanego przewozu. Urządzenie to służyło bowiem zarówno do opłacania należności za przejazd drogami publicznymi, jak także do zgłaszania położenia pojazdu do systemu SENT. Jak wynika z notatki sporządzonej przez funkcjonariusza KAS urządzenie to było naładowane, Internet był włączony, zaś GPS aktywny. Jak wynika z zapisu na tym urządzeniu czas przejazdu wynosił 24,49 h. Dodatkowo z informacji przedstawionej przez operatora komórkowego ustalono, że nie nastąpiły przerwy w przekazie sygnału internetu komórkowego. Pomimo jednak tego włączenia system lokalizacyjny KAS nie odebrał sygnału pozwalającego na monitorowanie tego przejazdu. W tym miejscu należy wskazać, że wypełnienie przez przewoźnika wszystkich obowiązków, gdy pomimo tego sygnał ten nie będzie odbierany przez system SENT, nie obciąża już tego przewoźnika, a organy odpowiedzialne za sprawne działanie systemu. Gdyby bowiem na skutek nieprawidłowego działania systemu, przy wypełnieniu wszelkich obowiązków przez przewoźnika sygnał jednak nie został odebrany, to wówczas nałożenie kary nie byłoby zasadne. Taka sytuacja jednak w sprawie aktualnie rozpatrywanej nie zaistniała. Jak bowiem wyjaśnił to organ II instancji nieodbieranie sygnału było skutkiem nieprawidłowego działania przewoźnika w zakresie emitowania sygnału lokalizacyjnego przez pojazd. Istotnie bowiem urządzenie zamontowane na samochodzie miało dwojaką funkcję. Po pierwsze zapłatę za przejazd w systemie e-toll, a po drugie ujawnianie sygnału pojazdu celem monitorowania przejazdu w systemie SENT. Urządzenie było włączone, o czym świadczy chociażby pobranie za jego pomocą opłaty za przejazd. Aby jednak sygnał z tego urządzenia był jednocześnie odbierany przez system SENT musiał być wpisany numer zgłoszenia SENT, który pozwalał na jego identyfikacje w systemie, a następnie musiało zostać wydane polecenie przejazdu z danym numerem SENT. Jak wskazał to już organ I instancji, a co potwierdził organ odwoławczy przyczyną braku odbierania przez system SENT GEO było nieprawidłowe działanie kierowcy pojazdy, nie zaś okoliczności za które przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności czyli brak w przekazywaniu sygnału bądź wadliwe działanie systemu SENT. Organ wskazał, że sygnał był prawidłowo przekazywany i odbierany przez system odnośnie poprzedniego zgłoszenia przewozu dokonywanego tym pojazdem na trasie od przejścia granicznego [...] do miejscowości M. Następnie jednak do systemu został zgłoszony inny numer zgłoszenia przewozu towarów. Zmiana tego numeru spowodowała, że sygnał nie został odbierany przez system SENT, wobec jego nie przypisania do aktualnie wykonywanego przewozu i wysyłanego sygnału. Nie było zgodności numeru zgłoszenia SENT z numerem wpisanym do urządzenia lokalizacyjnego. Pomimo zatem działania urządzenia lokalizacyjnego sygnał z niego nie był " zasysany" do systemu SENT GEO wobec nieprawidłowego numeru w zgłoszenia SENT w urządzeniu w pojeździe. Przeprowadzona argumentacja pozwala wyjaśnić dlaczego system nie odbierał sygnału z urządzenia lokalizacyjnego pomimo tego, że wszystkie urządzenia i systemy działały prawidłowo. Jednocześnie organ II instancji prawidłowo uznał, że jest to okoliczność za która odpowiedzialność ponosi przewoźnik. Nieodebranie sygnału wynikło bowiem z działania kierującego za które ponosi on odpowiedzialność. Nie wprowadził nowego numeru SENT do urządzenia lokalizacyjnego w związku z czym sygnał nie był przesyłany do systemu SENT GEO. Nie jest tutaj wystarczającym tłumaczeniem, i okolicznością pozwalającą na odstąpienie od ukarania brak wiedzy kierowcy, czy jego przemęczenie, chwila nieuwagi. Dlatego też nie naruszyły organy prawa procesowego i materialnego w tym zakresie w którym przyjęły, że przewoźnik nie zapewnił w sposób skuteczny wysyłania sygnału do systemu SENT GEO i nastąpiło to na skutek okoliczności za które ponosi odpowiedzialność. W końcu nie naruszyły organy przepisów prawa odmawiając odstąpienia od wymiaru kary na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy o SENT. Przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-1b. zawiera on zatem rozwiązanie, które pozwala na odstąpienie od orzeczenia kary w sytuacjach, gdy przemawia za tym co najmniej jeden ze wskazanych w nim interesów, a więc ważny interes prywatny, lub też interes publiczny. Ważny interes prywatny zaistnieje wówczas, gdy z uwagi na społecznie akceptowane okoliczności kara wobec konkretnego przewoźnika nie powinna zostać orzeczona z uwagi na sposób niezrealizowania wymogu zgłoszenia przewozu towarów, przyczyn niezgłoszenia, rodzaju przewożonego towaru, dalekości trasy przewozu na jakiej nie był przewóz monitorowany, zagrożenie dla należności publicznoprawnych, Przyczyną mogą być także okoliczności finansowe związane z sytuacją gospodarcza przewoźnika, stanem jego aktywów i płynnością środków obrotowych. Za odstąpieniem od ukarania mogą przemawiać także względy społeczne, kiedy nie należy orzekać kary, gdyż jej orzeczenie będzie dla otoczenia przewoźnika bardziej dolegliwe niż jej orzeczenie. W sytuacji gdy ogół społeczeństwa uznał by takie ukaranie za niesprawiedliwe i skutki negatywne tego ukarania przeważały nad pozytywami w postaci względów ogólnoprewencyjnych. W przedmiotowej sprawie organy wskazały, że ani jeden ani też drugi interes nie może uzasadniać odstąpienia od ukarania. Stanowisku temu nie można zarzucić naruszenia prawa. Organy wskazały na okoliczności w jakich doszło do naruszenia obowiązków przewoźnika w zakresie monitorowania drogowego przewozu towarów, jak także na istotny charakter obowiązków jakie zostały naruszone. Przewoźnik nie zrealizował bowiem podstawowego obowiązku, jakim jest zapewnienie organom KAS możliwości śledzenia pojazdu, którym przewożone są towary podlegające monitorowaniu. Jest to poważne naruszenie przepisów prawa przez skarżącą spółkę. Organ odniósł się też do sytuacji materialnej spółki. Jakkolwiek boryka się ona z problemami płynnościowymi, posiada nieuregulowane zobowiązania, to jednak jej sytuacji nie jest tego rodzaju aby uzasadniała odstąpienie od ukarania, zwłaszcza przy tak poważnym naruszeniu przepisów. Przejściowe trudności płatnicze przewoźnika nie mogą uzasadniać odstąpienie od orzeczenia kary. Spółka uzyskała rozłożenia na raty zaległości i je reguluje. W takich okolicznościach ważny interes przewoźnika nie uzasadnia odstąpienia od orzeczenia kary. Organy także zasadnie uznały, że nie występuje interes publiczny w odstąpieniu od ukarania. Wręcz przeciwnie, wzgląd na społeczne oddziaływanie kary administracyjnej na innych przewoźników uzasadnia potrzebę orzeczenia kary, tak by przepisy o monitorowaniu drogowego i kolejowego przewozu towarów były respektowane. Z tych względów sąd uznał, że organy nie naruszyły prawa i skargę w myśl art. 151 p.p.s.a. oddalił.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 12 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Transport
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Grzegorz Panek Jarosław Szaro /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Niedobylska
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
ar5t. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a, art. 22 ust. 3, art. 13, art. 24 ust. 3 · Dz.U. 2024 poz. 1218
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VI SA/Wa 868/26 · 6 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 6 sierpnia 2026 r., VI SA/Wa 868/26 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: VI SA/Wa 641/26 · 6 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 6 sierpnia 2026 r., VI SA/Wa 641/26 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: III SA/Łd 198/26 · 6 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 6 sierpnia 2026 r., III SA/Łd 198/26 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny