II SA/Rz 1596/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosków MM, JM i AO o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty Powiatu [.] z dnia [.] lipca 2012 r. nr [.] w sprawie ze skarg MM, JM, AO, ZS, IS, TS i MK na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] września 2016 r. nr [.] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów - p o s t a n a w i a - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji Starosty Powiatu [.] z dnia [.] lipca 2012 r. nr [.].

Decyzją z dnia [.] lipca 2012 r. nr [.], Starosta Powiatu [.] zatwierdził projekt scalenia gruntów położonych na terenie obrębów ewidencyjnych [.] i [.], gmina [.], o ogólnym obszarze 1491.8570 ha, zgodnie z projektem scalenia wykazanym na mapie obszaru scalenia i w rejestrze szacunku porównawczego gruntów po scaleniu, ze zmianami uwidocznionymi na mapie obszaru scalenia w kolorze niebieskim i w dodatkowym rejestrze szacunku porównawczego gruntów po scaleniu. W punkcie 2. decyzji orzekł o przebiegu granic pomiędzy działkami nr 847, 848 i 851 w sposób wyznaczony na szkicu projektu scalenia nr 60 stwierdzając, że decyzja o scaleniu gruntów zastępuje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości. W punkcie 3. decyzji ustalono terminy i zasady objęcia gruntów w posiadanie zastrzegając, że objęcie przez uczestników wymagać będzie wykonania określonych prac zagospodarowania poscaleniowego. Rozstrzygnięto także o wydzieleniu niektórym z dotychczasowych współwłaścicieli odrębnie dla każdego z nich grunty (punkt 5.1 i 5.2), ustalono dopłaty podlegające wypłacie ze środków Powiatu [.] (punkt 6.1) oraz zapłaty na rzecz Powiatu [.] (punkt 6.2). Bez odszkodowania zniesiono służebności gruntowe obciążające grunty objęte scaleniem, które utraciły dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie (punkt 7). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 8). Powyższa decyzja była następnie przedmiotem kontroli instancyjnej dokonywanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.], które decyzjami z dnia [.] sierpnia 2012 r. nr [.], z dnia [.] września 2013 r. nr [.] oraz z dnia [.] maja 2015 r. nr [.] utrzymywało decyzję Starosty w mocy. Wymienione decyzje Kolegium poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie były eliminowane z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie nieważności odpowiednio wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r. II SA/Rz 962/12 i z dnia 26 listopada 2014 r. II SA/Rz 1248/14 oraz uchylenie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 r. II SA/Rz 865/15. W aktualnie prowadzonym postępowaniu decyzją z dnia [.] września 2016 r. nr [.] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] ponownie utrzymało decyzję pierwszej instancji w mocy. W skargach na decyzję z dnia 8 września 2016 r. MM, JM i AO zawarli wnioski o wstrzymanie wykonania tak zaskarżonej decyzji jak i decyzji Starosty Powiatu [.] z dnia [.] lipca 2012 r. argumentując to niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w ich mieniu. MM i JM podnieśli, że od wielu lat na należącej do niech nieruchomości prowadzą działalność gospodarczą, hodowlę ponad 10 tyś. kur. Na działkach nr 2150 i 2180 planowali rozwój tej działalności. Obszar wokół kurnika stanowił naturalną barierę ochronną przed zapachami, ale zapewniał też spokój dla zwierząt. Na skutek scalenia tuż obok kurnika ma powstać droga gminna, a prace z jej urządzaniem rozpoczęły się. Ponadto kurnik znajduje się na działce nr 2180, więc jest ona nieruchomością zabudowaną, a oni nigdy nie wnioskowali o objęcie jej scaleniem. Pomimo tego działka ta została włączona do obszaru scalenia, na skutek którego wydzielono im grunt o ponad 10 % mniejszej powierzchni niż posiadali przed scaleniem. Z kolei AO podał, że na skutek scalenia pogorszą się warunki prowadzenia gospodarstwa rolnego, ponieważ spójny dotychczas obszar zostanie podzielony na dwie części rozdzielonych drogą. Wydzielona droga, nad której urządzaniem prace już się rozpoczęły, ma zaś służyć przede wszystkim jako dojazd do nieruchomości budynkowych i ogrodów, a nie do terenów rolnych czy leśnych. Urządzanie takiej drogi jest w jego ocenie zbędne i nie zwiększy ona użyteczności innych gospodarstw rolnych. Obszar posiadanych nieruchomości zmniejszono mu o ponad 7 %. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. Jednak stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) dalej zwanej: "Ppsa", po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wnioski o udzielenie ochrony tymczasowej podlegają rozpoznaniu bez badania zasadności skarg w kontekście wadliwości zaskarżonego aktu, a głównie takie argumenty przedstawiono na ich uzasadnienie. Zdarzenia określone w art. 61 § 3 Ppsa odnosić należy natomiast do wszystkich, których decyzje scaleniowe mogą dotyczyć, a nie tylko skarżących. Obowiązkiem Sądu jest wyważenie interesów wszystkich stron postępowania scaleniowego, także tych, które nie wniosły skarg. Biorąc pod uwagę liczbę uczestników scalenia i obszar gruntu objęty scaleniem (liczbę działek) oraz fakt opatrzenia decyzji pierwszej instancji rygorem natychmiastowej wykonalności udzielenie ochrony tymczasowej na czas trwania postępowania sądowego nie jest możliwe. Decyzja Starosty z dnia [.] lipca 2012 r., a więc niemal sprzed 5 lat, opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności – z uwagi na terminy wykonania następnych etapów prac (zagospodarowania poscaleniowego, założenia ewidencji gruntów, sporządzenia dokumentacji do ksiąg wieczystych), zawiera nie tylko rozstrzygnięcia o nowym podziale obszaru scalenia, ale też inne, np. o zagospodarowaniu poscaleniowym czy zniesieniu służebności. Wymagała też podjęcia czynności związanych z wprowadzeniem uczestników scalenia w posiadanie wydzielonych gruntów, a sam rygor uzasadniono potrzebą ochrony gospodarczych interesów uczestników scalenia pod kątem cyklu agrotechnicznego i koniecznością zapewnienia prawa wejścia w posiadanie nowo wydzielonych gruntów. Decyzja ta stanowiła również tytuł do ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych. Konieczność wyważenia interesów wszystkich uczestników scalenia, w tym zdecydowanej większości, która zaakceptowała nowy porządek gruntowy nie korzystając ze środków zaskarżenia, przemawiała przeciwko zasadności wniosku choćby w części dotyczącej działek skarżących. Udzielenie ochrony tymczasowej w żądanym zakresie mogłoby zrodzić bądź pogłębić konflikt pomiędzy dotychczasowymi a obecnym posiadaczami nieruchomości. Z podanych względów, na podstawie art. 61 § 3 Ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.