Sygnatura
II SA/Rz 1570/25
Wyrok WSA w Rzeszowie z 8 kwietnia 2026 r., II SA/Rz 1570/25 – weterynaria i ochrona zwierząt
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
- Data orzeczenia
- 8 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Krośnie z dnia 1 października 2025 r. nr 37/2025 w przedmiocie nakazu lekarza weterynarii – skargę oddala –
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii (dalej: "PWLW"; "organ odwoławczy") w Krośnie nr 37/2025 znak sprawy WIW.zak.913.19.45.2025 z 1 października 2025 r. wydana w przedmiocie nałożenia przez lekarza weterynarii nakazów i zakazu. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. - zwanej dalej "k.p.a."), art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 12 ze zm.), art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2023 r., poz. 1075 ze zm. - dalej: "u.o.z.z.ch.z."), art. 4 pkt 25 i art. 11 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r., poz. 1580 ze zm.), art. 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt ("Prawo o zdrowiu zwierząt") (Dz.U.UE.L.2016.84.1), art. 138 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. U. UE. L2017.95.1) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 stycznia 2022 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla zwierząt (Dz. U. z 2022 r., poz. 175). Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] (dalej: "PLW", "organ I instancji") wszczął na wniosek Stowarzyszenia [...] (dalej: "Stowarzyszenie") postępowanie administracyjne w sprawie zarejestrowania działalności polegającej na utrzymaniu kotów właścicielskich. W związku z powyższym organ przeprowadził w dniach od 5 czerwca 2025 r., do 24 czerwca 2025 r., kontrolę w celu ustalenia warunków przebywania zwierząt na kontrolowanej posesji. W wyniku oględzin ustalono, że w budynku przy ul. [...], pozostającym we władaniu Stowarzyszenia utrzymywanych jest 65 dorosłych kotów oraz 12 kociąt - osesków przy 3 matkach. Koty przebywające w budynku w czasie kontroli wedle wskazań Stowarzyszenia pochodziły od osób fizycznych, które zrzekły się zwierzęcia (koty właścicielskie w liczbie 12) lub zostały znalezione przez osoby trzecie i oddane Stowarzyszeniu jako koty o nieznanym statusie (bezdomne, wolno żyjące). Pochodzenie zwierząt nie zostało potwierdzone dokumentami. W wykazie prowadzonym przez Stowarzyszenie brak jest wskazania konkretnego miejsca pochodzenia zwierzęcia oraz brak wskazania przyczyny przywiezienia do budynku przy ul. [...]. Z przeprowadzonych kontroli sporządzono protokoły kontroli z 5 i 24 czerwca 2025 r. Wyniki kontroli zawarte w protokołach zostały przyjęte przez kontrolowane Stowarzyszenie bez zastrzeżeń. Organ I instancji uznał, że na posesji przy ul. [...] prowadzone jest schronisko dla zwierząt. Fakt ten nie został zgłoszony powiatowemu lekarzowi weterynarii. W tak ustalonych okolicznościach Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] decyzją z [...] sierpnia 2025 r. nr [...] znak: [...] nałożył na Stowarzyszenie [...]: - nakaz zgłoszenia do PLW w [...] działalności nadzorowanej polegającej na prowadzeniu schroniska dla zwierząt (koty) w budynku przy ul. [...], - nakaz zawarcia porozumienia z Gminą [...] w celu prowadzenia schroniska dla zwierząt w budynku przy ul. [...], - nakaz indywidualnego oznakowania (czipowania) wszystkich kotów znajdujących się w budynku przy ul. [...], - nakaz zaszczepienia przeciwko wściekliźnie wszystkich kotów znajdujących się w budynku przy ul. [...], - nakaz przekazania kotów, indywidualnie oznakowanych i zaszczepionych przeciwko wściekliźnie do innego schroniska dla zwierząt lub adopcji z budynku przy ul. [...] w celu doprowadzenia liczby kotów do limitu 15, do dnia 31 grudnia 2025 r., - zakaz wyłapywania lub przyjmowania nowych zwierząt do budynku przy ul. [...]. W odwołaniu od tej decyzji Stowarzyszenie zarzuciło błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w budynku przy ul. [...] prowadzone jest schronisko dla zwierząt, błędną kwalifikacje prawną kotów znajdujących się pod opieką Stowarzyszenia jako kotów bezdomnych lub wolno żyjących, podczas gdy zostały one przekazane na podstawie umów przekazania. Stowarzyszenia zarzuciło naruszenie zasady określonej w art. 8 k.p.a., naruszenie dobra zwierząt i interesu społecznego. Wydana decyzja zamiast chronić zwierzęta, prowadzi do zwiększenia ich cierpienia i bezdomności. Wobec tych zarzutów strona zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualne uchylenie decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem zgłoszonych zarzutów. Wskazaną na wstępie decyzją z 1 października 2025 r. PWLW utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. Organ wyjaśnił, że ustawodawca definicję schroniska dla zwierząt zawarł w art. 4 pkt 25 ustawy o ochronie zwierząt. Pod tym pojęciem należy rozumieć miejsce przeznaczone do opieki nad zwierzętami domowymi spełniające warunki określone w ustawie. Organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające jednoznacznie wykazało, że na posesji przy ul. [...] prowadzone jest schronisko dla zwierząt, bez uprzedniego zgłoszenia tego faktu powiatowemu lekarzowi weterynarii. Przebywanie zwierząt na ww. posesji nosi cechy bezterminowości i ostateczności. Żadne okoliczności nie wskazywały, aby zwierzęta przebywały tam czasowo, jedynie do chwili odnalezienia ich właścicieli. Prowadzona przez odwołującego działalność przejawia cechy, które pozwalają zakwalifikować ją do działalności nadzorowanej polegającej na prowadzeniu schroniska bezdomnych zwierząt. Stosownie do art. 1 pkt 1 lit. j u.o.z.z.ch.z. nadzorowi weterynaryjnemu podlega m. in. prowadzenie schronisk dla zwierząt, stanowiące tzw. działalność nadzorowaną. Podjęcie takiej działalności nadzorowanej jest dozwolone po uprzednim zgłoszeniu, zamiaru jej prowadzenia powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu ze względu na przewidywane miejsce jej prowadzenia. Fakt niezgłoszenia właściwemu organowi zamiaru prowadzenia działalności nadzorowanej nie pozbawia tej działalności statusu, o którym mowa w art. 1 pkt 1 ustawy. W przypadku niedopełnienia wymogów ustawowych, jeżeli ustalone zostanie, że określony podmiot prowadzi działalność, która stanowi działalność nadzorowaną, jednakże prowadzi ją z naruszeniem wymagań weterynaryjnych, właściwy powiatowy lekarz weterynarii może przedsięwziąć działania przewidziane w art. 8 ust. 1 u.o.z.z.ch.z. Zgodnie z tym przepisem powiatowy lekarz weterynarii w przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu działalności nadzorowanej (w tym polegającej na prowadzeniu schroniska dla zwierząt) zostały naruszone wymagania weterynaryjne określone dla tej działalności, w zależności od zagrożenia stwarzanego dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt, wydaje decyzję: 1) nakazującą usunięcie uchybień w określonym terminie lub 2) nakazującą wstrzymanie działalności do czasu usunięcia uchybień, lub 3) umieszczania na rynku lub handlu określonymi zwierzętami będącymi przedmiotem działalności albo zakazującą produkcji, umieszczania na rynku lub handlu określonymi produktami wytwarzanymi przy prowadzeniu tej działalności. Organ wyjaśnił także, że istotne dla sprawy znaczenie mają także przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 stycznia 2022 r. W § 1 tego rozporządzenia wskazano, że schronisko dla zwierząt winno być zlokalizowane w odległości co najmniej 150 m, od siedzib ludzkich oraz budynków użyteczności publicznej. W przedmiotowej sprawie budynek przy ul. [...], w którym przebywają koty, znajduje się w okolicy o zwartej zabudowie. Wokół znajdują się budynki jednorodzinne, bezpośrednio sąsiadujące ogrodzeniami z posesją na której przebywają koty. Odstępstwo od zasady odległości 150m przewiduje § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, w myśl którego wymagania dotyczące odległości nie są stosowane jeżeli schronisko jest przeznaczone maksymalnie dla 15 zwierząt - przy czym samica - kotka z potomstwem jest liczona jako jedno zwierzę. W związku z tym prawidłowo organ I instancji nakazał zgłoszenie działalności nadzorowanej polegającej na prowadzeniu schroniska z limitem 15 kotów. Zgodnie z § 6 ust. 1 i 3 rozporządzenia w schronisku prowadzony jest wykaz zwierząt przebywających w schronisku z określeniem daty przyjęcia zwierzęcia do schroniska oraz dane podmiotu który przekazał zwierzę. W kontrolowanym podmiocie takiej dokumentacji brak. Jedynie w stosunku do 12 kotów na 65 przebywających w budynku przy ul. [...], potwierdzone zostało pochodzenie zwierząt. PWLW wyjaśnił także, że zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gminy (art. 11 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie zwierząt). Nadto zabrania się odławiania zwierząt bezdomnych bez zapewnienia im miejsca w schronisku dla zwierząt, chyba że zwierzę stwarza poważne zagrożenie dla ludzi lub innych zwierząt. Organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mogą zapewniać bezdomnym zwierzętom opiekę i w tym celu prowadzić schroniska dla zwierząt w porozumieniu z właściwymi organami. Odwołujące Stowarzyszenie takiego porozumienia nie zawarło. W tak ustalonych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w tym przeprowadzone kontrole wykazały, że nie zostały spełnione wymagania określone we wskazanych wyżej przepisach a zatem zasadnie organ I instancji wydał nakazy i zakaz wskazanych w zaskarżonej decyzji organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyło Stowarzyszenie, działające przez adw. [...], wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego a mianowicie: 1. błędną wykładnię art. 4 pkt 25 ustawy o ochronie zwierząt polegającą na bezpodstawnym uznaniu, że działalność Stowarzyszenia stanowi prowadzenie schroniska dla zwierząt, podczas gdy strona faktycznie prowadzi tymczasowe miejsce przebywania zwierząt znajdujących się pod opieką organizacji o charakterze domów tymczasowych lub przytuliska społecznego, niebędącego schroniskiem w rozumieniu ustawy; 2. błędną wykładnię art. 4 pkt 16 ustawy o ochronie zwierząt i uznanie, że zwierzęta bezpańskie to tylko takie zwierzęta, co do których nie da się potwierdzić formalnoprawnie i w sposób pewny pochodzenia zwierzęcia, podczas gdy w przypadku zwierzęcia, którego właściciel jest znany i możliwym staje się ustalenie pochodzenie takiego zwierzęcia nie jest możliwe ustalenie, że takie zwierzę jest bezpańskie; 3. naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt poprzez błędne i rozszerzające utożsamienie każdego miejsca, w którym przebywa większa liczba zwierząt, ze schroniskiem. Zgodnie z ustawą, schronisko jest jednostką powołaną przez gminę oraz działającą na podstawie umowy z gminą. Tymczasem Stowarzyszenie nie posiada umowy z gminą, nie wykonuje wyłapywania zwierząt, nie realizuje zadania własnego gminy w rozumieniu ustawy; 4. naruszenie art. 1 ustawy o ochronie zwierząt w związku z art. 31 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji, której wykonanie prowadzi do realnego ryzyka dla życia i zdrowia zwierząt. Nakaz redukcji liczby kotów do 15 oraz zakaz przyjmowania nowych zwierząt oznacza w praktyce pozostawienie zwierząt chorych, starszych, lękowych lub będących w trakcie leczenia bez opieki, narażenie zwierząt na bezdomność, porzucenie lub śmierć; 5. naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt poprzez faktyczne przerzucenie obowiązku zapewnienia opieki zwierzętom bezdomnym z gminy na Stowarzyszenie. To gmina jest zobowiązana zapewnić opiekę zwierzętom bezdomnym, prowadzić schronisko lub zawrzeć umowę z podmiotem prowadzącym schronisko. Sam fakt, że Stowarzyszenie faktycznie realizuje obowiązek, którego gmina nie wypełnia, nie czyni Stowarzyszenia schroniskiem; 6. Naruszenie art. 8 k.p.a. - zasady zaufania obywatela do państwa poprzez wydanie decyzji, która: jest niewykonalna w praktyce, godzi w organizację działającą od lat w interesie publicznym, prowadzi do faktycznej likwidacji działalności akceptowanej i wspieranej społecznie (zbiórki publiczne na kwotę ok. 200 000 zł na nową placówkę). Organ nie wykazał, że tak daleko idąca ingerencja była konieczna, ani że jest proporcjonalna. Strona skarżąca wskazała także na naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na odstąpieniu przez organ od obowiązku wszechstronnego, pełnego i obiektywnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz dokonaniu oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, a nie swobodny. Organ pominął istotne fakty i dowody, które mają znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, w szczególności: - nie uwzględnił charakteru działalności Stowarzyszenia jako działalności interwencyjnej oraz zabezpieczającej zwierzęta w sytuacjach, w których gmina lub schronisko odmawia ich przyjęcia, - pominął fakt, że zwierzęta pozostające pod opieką Stowarzyszenia pochodzą w istotnej części od właścicieli zrzekających się posiadania zwierzęcia lub z działań interwencyjnych, a nie z działań wyłapujących i nie są zwierzętami bezpańskimi, - poprzez uznanie, że przebywanie zwierząt na terenie nieruchomości Stowarzyszenia "nosi cechy bezterminowości i ostateczności" podczas, gdy takie założenie jest sprzeczne z danymi Stowarzyszenia (od początku działalności wolontariackiej w 2020 tymczasowe schronienie od wolontariuszy stowarzyszenia znalazło 625 kotów, a adopcji było 413. Aktualnie pod opieką stowarzyszenia znajduje się 46 kotów - koty przebywają pod opieką stowarzyszenia czasowo); - zignorował wyniki trzech kolejnych kontroli weterynaryjnych z 3, 5 i 24 czerwca 2025 r., które jednoznacznie potwierdziły prawidłowy dobrostan zwierząt oraz prawidłowe warunki ich utrzymania; - organ przyjął tezę o "prowadzeniu schroniska", zamiast tę tezę wykazać, co stanowi naruszenie zasady prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Stowarzyszenia zarzuciło ponadto naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji o charakterze schematycznym, pozbawionym indywidualnej oceny stanu zwierząt oraz okoliczności faktycznych. Decyzja nie odpowiada standardom uzasadnienia rozstrzygnięcia administracyjnego. Powyższe naruszenia doprowadziły do nieprawidłowego utrzymania decyzji organu I instancji, podczas gdy ze względu na niewłaściwą wykładnię przepisów prawa materialnego decyzja ta powinna zostać uchylona. W obszernym uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. Podkreśliła, że Stowarzyszenie od wielu lat prowadzi działalność społeczną na rzecz ochrony zwierząt, w szczególności kotów znajdujących się w trudnych sytuacjach życiowych. Celem działalności jest zapewnienie kotom tymczasowej opieki i schronienia, w sytuacji gdy zwierzę zostało porzucone, trafiło do osoby, która nie może lub nie potrafi zapewnić mu właściwych warunków bytowych, bądź wówczas, gdy podmiot odpowiedzialny za systemową opiekę nad zwierzętami bezdomnymi odmówił przyjęcia kota lub udzielenia mu pomocy. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności w charakterze schroniska dla zwierząt. Jest to miejsce o charakterze interwencyjno-opiekuńczym, "ostatnia deska ratunku" dla kotów, które nie znalazły wsparcia gdzie indziej. Stowarzyszenie pełni rolę ostatniego miejsca ratunkowego i doraźnego, gdzie zwierzęta trafiają wtedy, gdy wszystkie inne instytucjonalne kanały pomocowe zawiodły. Z założenia pobyt jest tymczasowy, doraźny. Stowarzyszenie jest objęte nadzorem weterynaryjnym: od zawsze były prowadzone regularne kontrole działalności. W toku kontroli działalności Stowarzyszenia nie stwierdzono nieprawidłowości, czy zagrożenia dla zwierząt. Stwierdzono, że koty są zadbane, odżywione i zaopiekowanie. Strona wyjaśniła, że po wydaniu decyzji całkowicie zaprzestano przyjmowania nowych zwierząt. Wszystkie koty zostały zindywidualizowane poprzez wszczepienie mikroczipów, a Stowarzyszenie wystąpiło do międzynarodowej bazy SAFE ANIMAL o rejestrację tych oznakowań. Zwierzęta zostały również zaszczepione przeciwko wściekliźnie, przy czym pozostawiono - zgodnie z wiedzą weterynaryjną - przesunięcie szczepień kotów młodych, świeżo po zabiegach kastracji lub będących w trakcie leczenia, które wymagają szczepienia w późniejszym terminie. Aktualnie pod opieką Stowarzyszenia znajduje się około 46 kotów, a średnia liczba adopcji wynosi około 6 miesięcznie. Każda adopcja jest poprzedzona pracą opiekunów i wolontariuszy, obejmującą obserwację zwierzęcia, przygotowanie, socjalizację i dobór odpowiedzialnego opiekuna. Proces ten wymaga czasu i nie może zostać przyspieszony bez ryzyka dla dobra zwierząt. Strona podkreśliła, że realizacja decyzji w szczególności natychmiastowa redukcja liczby zwierząt do 15 - oznaczałaby faktyczne unicestwienie działalności Stowarzyszenia. Raz jeszcze podkreśliła, że nie prowadzi schroniska dla zwierząt lecz działalność opiekuńczo-adopcyjną, polegającą na czasowej opiece nad zwierzętami, ich leczeniu, socjalizacji oraz poszukiwaniu domów adopcyjnych. Stowarzyszenie stanowi tzw. "inny podmiot zajmujący się zwierzętami" (art. 7 ust. 1c ustawy o ochronie zwierząt). Zdaniem strony skarżącej dokonany przez organ błąd w wykładni definicji legalnej "zwierzęcia bezdomnego" miał wpływ na rozstrzygnięcie obu decyzji, bowiem doprowadził do uznania, że Stowarzyszenie prowadzi opiekę i zajmuje się w dużej części zwierzętami bezdomnymi. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Postanowieniem z 21 stycznia 2025 r. sygn. II SA/Rz 1570/25 WSA w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa, a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozważanym wypadku. Dokonując kontroli w zakreślonych granicach Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Weterynarii nakładająca na stronę skarżącą szereg wymogów sanitarnych. Nałożenie powyższych obowiązków było wynikiem stwierdzenia, że Skarżąca prowadzi działalność nadzorowaną w postaci schroniska dla zwierząt, nie dopełniając stosownych standardów. Spór w sprawie sprowadza się w zasadzie do oceny czy w istocie prowadzona działalność nosi cechy schroniska dla zwierząt, a także czy strona skarżąca zajmuje się opieką bezdomnych kotów. Pozytywna odpowiedź na powyższe, aktualnymi uczyni nałożone obowiązki. Na podstawie art. 4 pkt 25 ustawy o ochronie zwierząt ( w stanie prawnym obowiązującym na datę wydania decyzji ) przez schronisko dla zwierząt rozumie się miejsce przeznaczone do opieki nad zwierzętami domowymi spełniające warunki określone w ustawie o z dnia 11 marca 2004 r. o ochranie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Zdaniem Skarżącej prowadzona przez nią działalność to tymczasowe miejsce przebywania zwierząt znajdujących się pod opieką organizacji o charakterze domów tymczasowych lub przytuliska społecznego, niebędącego schroniskiem. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Kontrola przeprowadzona w dniu 5 czerwca 2025 r, w budynku [...] wykazała 65 dorosłych kotów oraz 12 kociąt osesków przy trzech matkach. Z dołączonego do protokołu załącznika wynika, że 12 kotów pochodzi od osób indywidualnych, które zrzekły się zwierzęcia, pozostałe koty są niewiadomego pochodzenia, przywiezione przez osoby indywidulane, które odnalazły zwierzę, bez potwierdzenia dokumentami pochodzenia zwierząt. W załączniku do protokołu z 24 czerwca 2025 r. przedstawiono ilość dokonanych adopcji. Na 120 kotów 38 adopcji. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że działalność stowarzyszenia nosi znamiona działalności zdefiniowanej jako schronisko. Z całą pewnością pod adresem [...] przebywają stale koty, którym zapewniona jest opieka. Nie zmienia powyższe fakt wszczęcia i prowadzenia w stosunku do niektórych z nich procedur adopcyjnych, które co należy zauważyć wdrażane są niekiedy nawet po dwóch latach. Długi okres pobytu kotów w miejscu wskazanego adresu świadczy niewątpliwie o wykonywaniu tej opieki. Skarżąca próbuje dowieść, że ustawodawca wprowadził również sytuacje, w których zwierzęta są przekazywane do innych miejsc niekoniecznie schronisk, co w jej ocenie otwartym czyni dyskusję na temat charakteru prowadzonej przez nią działalności. Te rozważania skrócić należy faktem, że jedyna taka sytuacja dopuszczalna jest na podstawie art. 7 ustawy o ochronie zwierząt i dotyczy sytuacji znęcania się nad zwierzętami. W takich sytuacjach ustawodawca dopuszcza możliwość czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu, schronisku dla zwierząt, azylowi dla zwierząt lub Centralnemu Azylowi dla Zwierząt, o którym mowa w ustawie z dnia 4 listopada 2022 r. o Centralnym Azylu dla Zwierząt (Dz. U. poz. 2375), jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych, za zgodą podmiotu któremu ma być przekazywane. Z żadną z opisanych sytuacji nie mamy do czynienia w sprawie. Przyjęcie, że w sprawie mamy do czynienia ze schroniskiem odbywa się z wszystkimi konsekwencjami a więc nałożonymi przez organ obowiązkami wynikającymi wprost z powołanych przepisów. Począwszy od: - obowiązku dokonania odpowiedniego zgłoszenia na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt; - oznakowania wszystkich zwierząt - § 9 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla zwierząt, - wykonania obowiązkowych szczepień przeciwko wściekliźnie - § 7 rozporządzenia . Mając na uwadze szczególne wymagania stawiane schroniskom w tym również odległościowe na podstawie powołanego rozporządzenia – tj. 150 m, mierzonej jako najkrótszy odcinek od obiektów budowalnych schroniska do budynków mieszkalnych, obiektów użyteczności publicznej a także fakt, że schronisko położne jest w zabudowie zwartej, wokół znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne przystające ogrodzeniem do posesji, nałożono obowiązek ograniczenia liczby kotów do 15 zgodnie z §1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla zwierząt. Konsekwencją powyższego stał się obowiązek przekazania pozostałej ilości kotów do schroniska bądź adopcji. W świetle dokonanych przez organ i w zasadzie niekwestionowanych ustaleń decyzja organów nie budzi wątpliwości, spór sprowadzał się do dokonania oceny faktów. Prowadząca Stowarzyszenie B. S. przesłuchana w charakterze osoby obwinionej w dniu 12 sierpnia 2025 r. przyznała się do zarzucanego czynu tj. popełnienia wykroczenia polegającego na prowadzeniu schroniska dla kotów bez spełnienia określonych wymagań weterynaryjnych oraz prowadzenia tej działalności bez zawiadomienia Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] i wymierzenia grzywny w wysokości 2500 zł, dodatkowo w dniu 21 sierpnia 2025 r. w wykonaniu decyzji dokonała zgłoszenia działalności prowadzonej w formie schroniska, a także poinformowała, że Stowarzyszenie podjęło działania w celu zawarcia porozumienia z Gminą [...] na prowadzenie schroniska dla zwierząt w [...]. Nakaz wynikających z decyzji obowiązków jest wynikiem znajdujących w tym zakresie zastosowanie przepisów. Nałożone obowiązki stanowią przy tym jedyne możliwe rozwiązanie sytuacji. Dla zachowania bowiem restrykcyjnych wymogów działalności nadzorowanej jaką jest schronisko zapewniono możliwość kontynuacji opieki nad kotami w ilości do 15 sztuk. W świetle jednoznacznych i kategorycznych w brzmieniu przepisów brak jest podstaw do oceny nałożonego obowiązku zachowania ilości 15 sztuk kotów pod względem celowości, sens istnienia placówki. Dla oceny stanowiska organ nadzoru weterynaryjnego nie może mieć znaczenia podnoszony przez stronę skarżącą fakt nie zawarcia przez gminę umowy ze stowarzyszeniem opiewającej na łączną kwotę 700 000 zł na realizację zadania publicznego związanego z opieką nad kotami w formie schroniska, w konkursie z 2022 r., w którym nie dokonano wyboru oferenta, z czego skarżąca wywodzi brak możliwości przekształcenia swojej działalności. Nie zmienia to bowiem wyników kontroli dokonywanych względem faktycznie prowadzonej działalności i bezwzględnie obowiązujących w tym zakresie przepisów. Należy pamiętać, że zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. Zabrania się odławiania zwierząt bezdomnych bez zapewnienia im miejsca w schronisku dla zwierząt, chyba że zwierzę stwarza poważne zagrożenie dla ludzi lub innych zwierząt. Wyłapywanie bezdomnych zwierząt odbywa się wyłącznie na podstawie uchwały rady gminy, o której mowa w art. 11a ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt. Organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mogą zapewniać bezdomnym zwierzętom opiekę i w tym celu prowadzić schroniska dla zwierząt, w porozumieniu z właściwymi organami samorządu terytorialnego ( art. 11 ustawy o ochronie zwierząt). Z powyższego zatem wynika, że obowiązkiem Gminy jest zapobieganie bezdomności zwierząt, którego realizacja może nastąpić przez działające w tym celu stowarzyszenia ale na podstawie stosownych porozumień jak również po spełnienie odpowiednich wymagań. Nie można usprawiedliwiać braku spełnienia tych wymagań niedostatkami w działalności Gminy czy niewypełnianiem jej ustawowych zadań. Niewykonalności decyzji nie można natomiast upatrywać w nierentowności dalszego prowadzenia działalności. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
- Hasła tematyczne
- Inspekcja weterynaryjna
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/ Maria Mikolik Paweł Zaborniak /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej - tekst jedn.
art. 15 ust. 2 pkt 1 · Dz.U. 2018 poz. 1557
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt
art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 8 ust. 1 pkt 2 · Dz.U. 2023 poz. 1075
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Lu 144/26 · 8 kwietnia 2026
Postanowienie WSA w Lublinie z 8 kwietnia 2026 r., II SA/Lu 144/26 – weterynaria i ochrona zwierząt
Sygnatura: II SA/Lu 145/26 · 8 kwietnia 2026
Postanowienie WSA w Lublinie z 8 kwietnia 2026 r., II SA/Lu 145/26 – weterynaria i ochrona zwierząt
Sygnatura: II SA/Lu 751/25 · 1 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Lublinie z 1 kwietnia 2026 r., II SA/Lu 751/25 – weterynaria i ochrona zwierząt
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny