II SA/Rz 1528/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu AK od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2017 r. II SA/Rz 1528/16 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi AK na działalność Prezydenta Miasta [...] - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy

Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016 r. II SA/Rz 1528/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę AK, wniesioną na działalność Prezydenta Miasta [...], z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do rozpoznani skargi na określony przez skarżącą przedmiot zaskarżenia. Z zachowaniem terminu przewidzianego do wniesienia skargi kasacyjnej, AK wniosła o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając zgłoszone żądanie podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz mężem i jego ubezwłasnowolnioną całkowicie siostrą. Mąż skarżącej jest opiekunem prawnym wymienionej. Rodzina mieszka w mieszkaniu o pow. 53 m2. Mąż wnioskodawczyni jest współwłaścicielem (wraz z siostrą) mieszkania o pow. 45 m2. Majątek rodziny to także grunty rolne o powierzchni 1,84 ha oraz dwa samochody (z 2004 r. i 2009 r.), z tym, że jeden użytkuje córka strony. Dochody domowników stanowi emerytura skarżącej w wysokości 1 800 zł, świadczenie pielęgnacyjne jej męża w wysokości 1 300 zł oraz renta siostry męża w wysokości 2 697,71 zł. Rodzina ponosi normalne wydatki związane z utrzymaniem oraz spłaca kredyt zaciągnięty w wysokości 1 600 zł. Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2017 r. referendarz sądowy odmówił uwzględnienia żądania skarżącej uznając, że brak jest podstaw do przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy i to w jakimkolwiek zakresie. Łączny dochód rodziny to bowiem kwota 5 797,75 zł, zaś zadeklarowane comiesięczne wydatki wynoszą 1 226,50 zł, przy czym te ostatnie nie obejmują wyżywienia. Zdaniem referendarza sądowego trudno w takiej sytuacji przyjąć, że wnioskodawczyni wymaga jakiegokolwiek wsparcia ze środków publicznych. Majątek rodziny stanowi wszak nie tylko mieszkanie małżonków, ale także drugie mieszkanie, będące współwłasnością męża skarżącej i jego siostry. Na majątek ten składają się również dwa samochody i nie ma znaczenia, że jeden z nich jest użytkowany przez córkę wnioskodawczyni. Nadto referendarz sądowy wskazał, że prywatne zobowiązania pieniężne stron, jak pożyczki lub kredyty, są wyłącznie ich sprawą w tym sensie, że spłata tychże zobowiązań nie może mieć pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi jakimi są koszty postępowania sądowego. W sprzeciwie od powyższego postanowienia AK podniosła, że dochód ubezwłasnowolnionej całkowicie siostry męża nie powinien zostać wliczony do źródeł jej dochodów. Siostra męża jest wprawdzie zameldowana w ich mieszkaniu i jest traktowana jak domownik, niemniej z uwagi na jej głębokie upośledzenie umysłowe i znaczną niepełnosprawność fizyczną nie jest zdolna do samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego. Skarżąca podała, że nie korzysta z mężem ze środków finansowych przysługujących jego siostrze. Niezależnie od powyższego skarżąca oświadczyła, że w świetle wyroków sądów powszechnych została uznana za podmiot nie posiadający zdolności prawnej i sądowej, wobec czego pkt 13 formularza PPF jej "nie dotyczy", gdyż "wolno jej składać oświadczenia o fałszywej treści", jako osobie "egzystującej poza obrębem wspólnoty prawnej". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) – dalej: "Ppsa", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 Ppsa). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa jej obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu analiza wniosku skarżącej nie pozwala na przyjęcie, że wykazała ona taką okoliczność, a zatem zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy w pełni zasadnie odmówił przyznania jej wnioskowanego wsparcia. W świetle przeświadczenia skarżącej o jej uprawnieniu do składania oświadczeń o stanie majątkowym nie odpowiadających rzeczywistemu stanowi rzeczy trudno uznać, że wnioskodawczyni w sposób nie budzący wątpliwości ujawniła w pełni swoją sytuację materialno – bytową. Za niezrozumiały uznać również należy pogląd skarżącej, że wprawdzie siostra jej męża jest domownikiem, z którym tworzą gospodarstwo domowe, jednakże jej dochody nie mogą zostać wliczone do ich gospodarstwa. Skoro osoba ta zamieszkuje z nimi, a przysługująca jej renta jest wydatkowana na zapewnienie jej utrzymania, przysługujący jej dochód stanowi dochód rodziny (gospodarstwa domowego). Niemniej nawet przyjmując za skarżącą, co z resztą w świetle doświadczenia życiowego i kosztów utrzymania osoby niepełnosprawnej jest prawdopodobne, że całość renty siostry męża skarżącej przeznaczana jest na jej utrzymanie, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej. Dysponując bowiem comiesięcznym dochodem w wysokości 3 100 zł i zamieszkując w stanowiącym jej własność mieszkaniu, skarżąca jest w stanie uiścić ewentualny wpis od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz opłacić pomoc zawodowego pełnomocnika we własnym zakresie. Skarżąca inicjując niniejszą sprawę w listopadzie 2016 r. mogła poczynić nawet drobne oszczędności, które z uwagi na upływ czasu umożliwiłyby uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej oraz opłacenie fachowej pomocy prawnej. Oszczędności takie, przy obecnych dochodach, może również poczynić w toku ewentualnego postępowania kasacyjnego, trwającego co do zasady kilka lub kilkanaście miesięcy, a co za tym idzie, ustalić z zawodowym pełnomocnikiem sposób zapłaty należności z tytułu udzielonej pomocy. W tych okolicznościach nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jak wspomniano wyżej, stwierdzenie takiej okoliczności jest jedynym warunkiem przyznania prawa pomocy. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, Sąd utrzymał zaskarżone postanowienie referendarza sądowego w mocy.