II SA/Rz 151/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2022 r. sprawy ze skargi D. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 29 października 2021 r. nr SKO.4161/100/2021 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego - skargę oddala -

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: "Kolegium"), postanowieniem z dnia 29 października 2021 r. nr SKO.4161/100/2021, po rozpoznaniu zażalenia D.Ś. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt") z dnia 10 września 2021 r. nr GPK.6830.6.2018 o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że postanowieniem z dnia 10 września 2021 r., w związku z wydaniem decyzji z dnia 1 września 2020 r. o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] stanowiącymi własność M.N. (dalej: "Wnioskodawczyni") z działkami nr [...], [...], [...] stanowiącymi własność Skarżącego, Wójt ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 5.850 zł oraz obciążył tymi kosztami Wnioskodawczynię kwotą 2.925,00 zł i Skarżącego kwotą 2.925,00 zł. Wójt podał, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte przez Wnioskodawczynię w celu określenia położenia punktów i linii granicznych, utrwalenia tych punktów znakami granicznymi i sporządzenia odpowiednich dokumentów. Jako wykonawcę rozgraniczenia Wnioskodawczyni wskazała geodetę uprawnionego mgr inż. M.C.. Na wniosek Skarżącego o zmianę geodety, Wójt wyznaczył innego geodetę, który został wyłoniony w zapytaniu ofertowym do wykonania przedmiotowego rozgraniczenia. Za wykonaną usługę wyznaczony geodeta wystawił rachunek na kwotę 5.850 zł, która zgodnie z umową została wypłacona w terminie. Powołując art. 263 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "K.p.a.") Wójt stwierdził, że powyższą kwotą należy obciążyć Wnioskodawczynię i inicjatora zmiany osoby geodety, czyli Skarżącego. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego, Kolegium postanowieniem z dnia 29 października 2021 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Kolegium wskazało, że niniejsza sprawa była już przedmiotem orzekania, jednakże postanowienie Kolegium z dnia 15 października 2020 r. wraz z postanowieniem Wójta z dnia 1 września 2020 r. zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: "WSA") z dnia 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 60/21. W wyroku tym WSA zakwestionował jedynie treść rozstrzygnięcia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego ("solidarnie po połowie"), natomiast podzielił stanowisko organów, że strony postępowania powinny ponieść koszty po połowie. Powołując treść przepisu art. 264 §1 i art. 262 § 1 K.p.a. oraz poglądy orzecznictwa Kolegium stwierdziło, że Skarżący nie był wprawdzie inicjatorem rozgraniczenia, ale aktywnie w nim uczestniczył żądając zmiany osoby geodety. Jest też beneficjentem prawnej pewności nowoustalonych granic co oznacza, że Wójt prawidłowo rozstrzygnął o kosztach postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie, domagając się obciążenia wnioskodawczyni całością kosztów postępowania rozgraniczeniowego, ewentualnie miarkowania wysokość kosztów co do ilości punktów, które były sporne. W uzasadnieniu Skarżący zaznaczył, że granica pomiędzy działkami stanowiącymi jego własność i działkami nr [...], [...], [...], [...] była już wcześniej ustalona i co do niej nie istniał żaden spór. Natomiast Wnioskodawczyni w niniejszym postępowaniu ustaliła m. in. granice pomiędzy swoimi działkami nr [...], [...], [...], [...], dlatego niezrozumiałym jest obciążenia go kosztami ich rozgraniczenia. Podkreślił, że nie wnioskował o rozgraniczenie i nie był inicjatorem wszczęcia tego postępowania. Nie leżało ono w jego interesie i nie brał w nim udziału. Skarżący stwierdził, że obarczanie go kosztami rozgraniczenia, których wysokość jest bardzo dolegliwa, narusza zasady współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. I. 1. Stan sprawy jest następujący. Decyzją z dnia 1 września 2020 r. Wójt zatwierdził granicę pomiędzy działkami oznaczonymi w ewidencji gruntów numerami: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] stanowiącymi własność Wnioskodawczyni z działkami nr [...], [...], [...] stanowiącymi własność Skarżącego. Następnie postanowieniem z tej samej daty, ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 5.850,00 zł. Kosztami tymi obciążył "solidarnie po połowie" Wnioskodawczynię kwotą 2.925 zł i Skarżącego kwotą 2.925 zł. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego, Kolegium postanowieniem z dnia 15 października 2020 r. utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Na skutek skargi Skarżącego, WSA wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 60/21, uchylił postanowienia organów obu instancji. 2. Rozpoznając ponownie sprawę kosztów, Wójt postanowieniem z dnia 10 września 2021 r., ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 5.850,00 zł (pkt 1) i kosztami tymi obciążył Wnioskodawczynię kwotą 2.925 zł i Skarżącego kwotą 2.925 zł – uczestników rozgraniczenia (pkt 2). Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, Kolegium utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie; postanowienie Kolegium z dnia 29 października 2021 r. stanowi przedmiot skargi. II. Zgodnie z art. 153 ustawy 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Użyte w przepisie tym pojęcie "orzeczenie" obejmuje zarówno sentencję, jak i uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia, gdyż w uzasadnieniu przedstawione jest rozumowanie, które doprowadziło sąd do określonej konkluzji prawnej. W orzecznictwie podkreśla się, że przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Natomiast związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu tego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Zasadniczym kryterium legalności decyzji (postanowienia) wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (zob. np. wyrok NSA z dnia 19 maja 2022 r. sygn. II OSK 2531/19, czy z dnia 6 października 2021 r. sygn. III OSK 4086/21). III. W rozpoznawanej sprawie ocena prawna została zawarta w wyroku WSA z dnia 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 60/21 w którym wskazano, że koszty objęte postępowaniem powstały w związku z czynnościami upoważnionego geodety, który dokonał ustalenia granic – art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2020r. poz. 276 ze zm.). Wynagrodzenie geodety przeprowadzającego czynności rozgraniczenia nieruchomości zalicza się do kosztów postępowania – art. 263 § 1 K.p.a. Dokonując następnie analizy przepisów K.p.a. dotyczących kosztów postępowania WSA zawarł konkluzję: "Sąd podziela ustalenia organów co do tego, że strony niniejszego postępowania powinny ponieść koszty postępowania po połowie. Ostatecznie bowiem do rozgraniczenia doszło, a ustalone granice uległy zmianie w stosunku do stanu przedrozgraniczeniowego w stopniu uzasadniającym zastosowanie reguły z art. 152 Kodeksu Cywilnego (...)". Przedstawiona w uzasadnieniu argumentacja i konkluzja, "że strony niniejszego postępowania powinny ponieść koszty postępowania po połowie", z mocy art. 153 P.p.s.a.", były wiążące zarówno dla organów orzekających ponownie w tej sprawie, jak i Sądu rozpoznającego skargę na postanowienie Kolegium z dnia 29 października 2021 r. Zatem Sąd stwierdza, że skoro organy zastosowały się do oceny prawnej zawartej w wyroku WSA z dnia 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 60/21 i kosztami postępowania rozgraniczeniowego obciążyły Wnioskodawczynię oraz Skarżącego po połowie, to o naruszeniu art. 153 P.p.s.a. nie może być mowy. Organy obu instancji nie dopuściły się również innych naruszeń przepisów postępowania, które obligowałyby Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z tych przyczyn Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.