Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Rz 1462/25

Wyrok WSA w Rzeszowie z 8 kwietnia 2026 r., II SA/Rz 1462/25

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
8 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ WSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A. G. i E. G. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 11 września 2025 r. nr OA.7721.3.8.2025 w przedmiocie nakazu usunięcia skutków ingerencji – skargę oddala –

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi E. i A. G. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB", "Organ II instancji lub "Organ odwoławczy") z 11 września 2025 r. nr OA.7721.3.8.2025 nakazująca usunięcie skutków ingerencji. Jak wynika z akt sprawy, podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w lokalu nr [...] (na piętrze) przy ul. [...] w D., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "Organ I instancji", "PINB") stwierdził m.in. brak instalacji kanalizacji sanitarnej i ustalił, że został usunięty pion kanalizacyjny z trójnikiem obsługujący lokal mieszkalny nr [...] a przebiegający przez lokal nr [...] (na parterze) w budynku przy ul. [...] w D. W związku z powyższym, zawiadomieniem z 1 kwietnia 2025 r. nr OA-III.5144.2.2025, PINB w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nieuzasadnionej względami technicznymi ingerencji właścicieli lokalu nr [...] w instalację kanalizacji sanitarnej lokalu nr [...] w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...] w D. oraz naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia użytkowanie go do celów mieszkalnych. Skarżąca będąca współwłaścicielką lokalu nr [...], pismem z 10 kwietnia 2025 r. złożyła swoje uwagi i wyjaśnienia, dołączając zdjęcia, które obrazują stan przed likwidacją jak się okazało nie jednego, lecz dwóch pionów kanalizacyjnych przebiegających przez lokal nr [...]. PINB w [...] przyjął, że Skarżąca odcięła rurę kanalizacji sanitarnej - pion kanalizacyjny obsługujący lokal nr [...] znajdujący się na piętrze ww. budynku mieszkalno-usługowego, przebiegający przez pomieszczenie socjalne lokalu nr [...] znajdującego się na parterze (obecnie pokój z aneksem kuchennym), częściowo pod mieszkaniem nr [...]. Organ I instancji ustalił również, że S. R. po odcięciu pionowej części (rury żeliwnej) kanalizacji przez Skarżącą, ze względu na zagrożenie jakie stanowiły wiszące skośnie pod stropem żeliwne rury kanalizacyjne (trójnik) odciął je. Miał zamontować w to miejsce nowy pion kanalizacyjny z trójnikiem, jednak po wycięciu przez Skarżącą pionowej rury i po usunięciu przez S. R. trójnika z podłączeniami skośnymi, nie został on już wpuszczony do lokalu nr [...] żeby zamontować w miejsce starej nową instalację. Rozbiórka instalacji kanalizacji sanitarnej lokalu nr [...] została wykonana początkiem stycznia 2022 r. Lokal nr [...] nie jest obecnie użytkowany, a rozpoczęty w nim remont można będzie kontynuować dopiero po podłączeniu kanalizacji sanitarnej (wytyczne PIP z [...] z 21 czerwca 2022 r.). Skarżąca twierdziła, że nie zgodziła się na zamontowanie nowych rur, bo nie były to rury niskoszumowe, natomiast S. R. twierdził, że nie jest wpuszczany do lokalu nr [...], nie ma też możliwości dokończyć prac remontowych w swoim lokalu nr [...], ponieważ nie ma kanalizacji sanitarnej. W celu wyjaśnienia rozbieżności w oświadczeniach właścicieli lokalu nr [...] i nr [...] co do tego kto, w jakim zakresie i kiedy rozebrał przedmiotową kanalizację, PINB wyznaczył rozprawę administracyjną, podczas której nadal zeznania stron nie były zgodne w kwestii kto dokonał rozbiórki tej instalacji. Jednakże bezsprzeczne jest, że dwa piony kanalizacyjne przebiegające przez lokal nr [...] zostały rozebrane w styczniu 2022 r. Tym samym lokal mieszkalny nr [...] został odcięty od podłączenia do kanalizacji sanitarnej niezbędnej do jego funkcjonowania. Podczas rozprawy PINB w [...] ustalił także, że jeden ze zlikwidowanych pionów usytuowany przy środkowej ścianie nośnej odprowadzający ścieki ze zlewozmywaka lokalu nr [...] nie będzie potrzebny właścicielowi tego lokalu. Niezbędny jest natomiast co najmniej jeden z pionów, ten, który znajdował się w pomieszczeniu socjalnym (obecnym pokoju z aneksem kuchennym) w lokalu nr [...] przy ścianie południowej, w odległości około 80-90 cm od południowo-wschodniego naroża pomieszczenia (od strony klatki schodowej). Natomiast po usunięciu pionu obsługującego lokal nr [...] Skarżący wykorzystali pozostałą część pionu, podłączając do niego odpływ ze zlewozmywaka z nowo powstałego w tym miejscu aneksu kuchennego. Sprawa zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...] z usługowego na mieszkalny prowadzona jest w odrębnym postępowaniu. Po tak przeprowadzonym postępowaniu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z 14 lipca 2025 r. nr OA-III.5144.2.2025 nakazał E. i A. G. zam. ul. [...], D. oraz B. i S. R. zam. ul. [...] D. - tj. właścicielom lokali, odpowiednio nr [...] i nr [...] w budynku mieszkalno-usługowym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] obręb [...] w D. przy ul. [...], w których zlokalizowana była zlikwidowana instalacja, usunięcie skutków ingerencji stanowiących naruszenie wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia użytkowanie lokalu nr [...] w ww. budynku do celów mieszkalnych, poprzez wykonanie jednego pionu kanalizacji sanitarnej wraz z trójnikiem w lokalu nr [...] w pomieszczeniu pokoju z aneksem kuchennym w miejscu, w którym ta instalacja się znajdowała oraz wykonanie w lokalu nr [...] w dwóch pomieszczeniach dalszej części instalacji w miejscu, w którym znajdowała się przed demontażem, w terminie natychmiastowym. Organ I instancji uznał, że bezsprzecznie lokal nr [...] znajdujący się w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...] w D. jest lokalem mieszkalnym, co znajduje potwierdzenie nie tylko w informacji o działce, lecz również w Księdze Wieczystej. Wobec tego, aby pełnił swoją funkcję musi posiadać kanalizację sanitarną która jest jednym z kluczowych elementów wyposażenia technicznego budynku. Stanowi ona układ połączonych przewodów wraz z urządzeniami, przyborami i wpustami odprowadzającymi ścieki do pierwszej studzienki od strony budynku. PINB uznał również, że stan obecny, tj. brak podłączenia lokalu nr [...] do kanalizacji sanitarnej jest niedopuszczalny. Skarżący przeprowadzając remont swojego lokalu nr [...] znajdującego się na parterze budynku częściowo pod lokalem mieszkalnym nr [...] pozbawili Państwa R. możliwości użytkowania swojej własności z uwagi na brak instalacji służącej do odprowadzania ścieków sanitarno-bytowych z ich lokalu. Obecny, stwierdzony stan po ingerencji w przedmiotową instalację powoduje naruszenie wymagań dotyczących obiektu budowlanego. Ze względu na brak konieczności odtworzenia obydwu pionów kanalizacyjnych, zadeklarowany przez właściciela lokalu nr [...], PINB podjął decyzję o wykonaniu tylko jednego pionu obsługującego lokal nr [...], usytuowanego w miejscu, w którym wcześniej się znajdował, w terminie wskazanym w przepisie art. 66 ust. 1a ustawy Prawo budowlane, tj. w terminie natychmiastowym. Od powyższej decyzji Skarżący złożyli odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja została wydana w następstwie błędnych i nierzetelnych ustaleń faktycznych polegających na tym, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że do naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia użytkowanie lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] do celów mieszkalnych doszło z ich winy. Skarżący podnieśli, że Organ wziął pod uwagę jednostronne, nierzetelne zeznania S. R., który w chwili zakupu lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] nie posiadał już kanalizacji i oświadczył że zna stan techniczny zakupionego lokalu przed notariuszem. Skarżący zarzucili również, że w postępowaniu nie uwzględniono w sposób właściwy ich pisma z 10 kwietnia 2025 r. wyjaśniającego szczegółowy opis okoliczności oraz fakty, które zostały pominięte w uzasadnieniu decyzji. Po rozpoznaniu złożonego odwołania, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z 11 września 2025 r. nr OA.7721.3.8.2025, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a."), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie Organu odwoławczego przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie") w dziale trzecim, w rozdziale pierwszym, określają wymagania ogólne co do budynku i pomieszczeń, w tym wytyczne w jakie instalacje i/lub urządzenia budynki powinny być wyposażone. Zgodnie z przepisami § 45 ww. rozporządzenia "Budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobył ludzi powinien być zaopatrzony co najmniej w wodę do spożycia przez ludzi oraz do celów przeciwpożarowych." Zgodnie natomiast z § 47 ww. rozporządzenia "Budynek wyposażony w instalację wodociągową powinien mieć zapewnione odprowadzenie ścieków bytowo-gospodarczych oraz ścieków technologicznych, jeżeli one występują." Wobec powyższego, zdaniem PWINB właściciele lokalu nr [...], przez który przebiegały piony instalacji kanalizacji sanitarnej usuwając je dopuścili się naruszenia ww. przepisów co uniemożliwia użytkowanie lokalu nr [...] do celów mieszkalnych. Natomiast właściciele lokalu nr [...], usunęli pozostałą część instalacji znajdującą się w ich mieszkaniu. W ocenie Organu II instancji, w niniejszej sprawie konieczne jest zastosowanie przepisu art. 66 ust. 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418; dalej: "P.b.") i nakazanie usunięcia skutków ingerencji w instalację kanalizacji sanitarnej. Organ odwoławczy podkreślił również, że w przedmiotowej sprawie adresatami decyzji są właściciele lokali nr [...] i [...], tj. osoby mające prawo do dysponowania tymi lokalami, spośród których S. R. i E. G. są osobami odpowiedzialnymi za ww. naruszenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (WSA) od powyższej decyzji złożyli E. i A. G., zaskarżając ww. decyzję PWINB w całości. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa procesowego i materialnego, w szczególności naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym oparcie rozstrzygnięcia na jednostronnych i niewiarygodnych zeznaniach S. R. oraz pominięcie istotnych dowodów z dokumentów i wyjaśnień złożonych przez Skarżącą w toku postępowania; 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na Organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.; 3) art. 80 k.p.a. i art. 66 ust. 1a P.b., przez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, będącej wynikiem błędnego przyjęcia, że w jakikolwiek sposób nastąpiła ingerencja ze strony Skarżącej w instalację kanalizacyjną, a przecież demontażu dokonał sam S. R.; 4) art. 61 pkt 1 i art. 5 ust. 2 P.b., poprzez błędne przypisanie jej obowiązków właściciela obiektu w zakresie utrzymania instalacji, która nie stanowi części jej lokalu ani wspólnej części budynku; 5) art. 8 i 107 § 3 k.p.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; 6) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niepoinformowanie przez Organ o zakończeniu postępowania i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i żądań; 7) art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nieprowadzenie w toku postępowania dowodu ze świadka T. M. pomimo, że przeprowadzenie tego dowodu miała okoliczność faktu, że S. R. nie będąc jeszcze właścicielem lokalu nr [...] sam przyprowadził ekipę i zdemontowali w lokalu nr [...] niedziałającą kanalizację sanitarną, i miało to istotne znaczenie dla sprawy co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 8) art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nieprowadzenie w toku postępowania dowodu z dokumentu jakim jest akt notarialny zakupu nieruchomości przez S. i B. R. od J. i B. B., w którym w sposób jednoznaczny Państwo R. zakupili nieruchomość bez działającej instalacji sanitarnej co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji; o umorzenie postępowania administracyjnego w całości, ewentualnie - w przypadku uznania przez Sąd, że zachodzą braki w materiale postępowaniu dowodowym - przeprowadzenie postępowania od nowa oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji. Skarżący podnieśli, że w styczniu 2022 r., podczas remontu ich lokalu (nr [...], parter), po zdjęciu zabudowy ujawniono skrajnie zniszczone, przegniłe i nieszczelne rury kanalizacyjne. O fakcie tym Skarżąca poinformowała poprzednich właścicieli lokalu nr [...], a prace remontowe wstrzymano. S. R., jako przyszły nabywca lokalu nr [...], sam zdemontował zużyte rury kanalizacyjne - w tym także te przebiegające przez jej lokal - z pełną świadomością, że instalacja ta nie nadawała się do użytku. Skarżący podkreślili, że w akcie notarialnym nabycia lokalu z [...] stycznia 2022 r. znajduje się wyraźne oświadczenie, że nabywca zna stan techniczny nieruchomości i jest świadomy braku przyłącza kanalizacyjnego, co wyklucza winę Skarżącej. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 26 stycznia 2026 r. Skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego; o zasądzenie od Organu na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych, według norm przepisanych, a także o wstrzymanie postępowania administracyjnego prowadzonego pod sygn. akt II SA/Rz 1462/25 w związku ze złożeniem przez nich do Prokuratury Rejonowej w [...] zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na ich szkodę. Postanowieniem z 29 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 1462/25 tut. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Organy I oraz II instancji w sposób uprawniony zastosowały art. 66 ust. 1a P.b., kierując wobec Skarżących oraz Uczestników postępowania (Państwa R.) nakaz usunięcia skutków ingerencji, która polegała na usunięciu odcinka kanalizacji sanitarnej. Zgodnie z art. 66 ust. 1a P.b. w przypadku stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia lub znacznie utrudnia użytkowanie go do celów mieszkalnych, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie stanu poprzedniego. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. Przepis ten - co do zasady - odnosi się do obiektów budowlanych a nie do lokali znajdujących się w tych obiektach. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że nakazy określone w art. 66 u.p.b. mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu, co nie wyklucza nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w lokalu lub lokalach, co nie zmienia oczywiście faktu, że chodzi o takie roboty, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości lub jego części (zob. np. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2007 r., II OSK 1036/06, LEX nr 505612; por. także wyrok NSA z dnia 5 lutego 2009 r., II OSK 985/08, LEX nr 516064). Ujawniona w niniejszej sprawie ingerencja dotyczyła wyłącznie lokali nr [...] i nr [...]. To przez te lokale przebiegał sporny odcinek kanalizacji sanitarnej, który został w trakcie prac remontowych usunięty. Nie budzi wątpliwości Sądu, że niezgodny z wymogami technicznymi stan lokalu nr [...], który polega na braku podłączenia do kanalizacji sanitarnej oddziałuje na cały obiekt budowlany. Brak odcinka kanalizacji sanitarnej, nawet jeśli dotyczy pojedynczego lokalu powoduje, że obiekt nie spełnia wymogu z § 47 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Nakaz, wydany na podstawie zaskarżonej decyzji prowadzić ma do utrzymania w należytym stanie technicznym nie tylko lokalu nr [...] ale w konsekwencji również i całego obiektu budowlanego. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie uprawnione było zastosowanie art. 66 ust. 1a P.b. w stosunku do lokali, w których doszło do niezgodnej z prawem ingerencji w kanalizację sanitarną. Art. 66 ust. 1a P.b. uprawnia organ nadzoru budowlanego do nałożenia nakazu usunięcia skutków ingerencji i przywrócenia stanu poprzedniego w sytuacji gdy stwierdzi, że doszło do nieuzasadnionej względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego. W kontrolowanej sprawie organy wykazały zaistnienie okoliczności wskazanych w powyższym przepisie. Na podstawie czynności dowodowych przeprowadzonych w postępowaniu, w tym w trakcie rozprawy administracyjnej z 18 czerwca 2025r. z udziałem stron (E. G., A. G. i S. R.) ustalono, że w lokalu nr [...] (na parterze) doszło do usunięcia pionowej rury kanalizacyjnej w pomieszczeniu, które obecnie stanowi pokój z aneksem kuchennym oraz do usunięcia połączeń skośnych, wiszących pod sufitem. W lokalu nr [...] (na piętrze) usunięto również pion, który w efekcie ww. prac obsuwał się. W wyniku tych działań doszło do pozbawienia lokalu nr [...] kanalizacji sanitarnej. Stan ten jest w sposób oczywisty niezgodny z § 47 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którym, budynek wyposażony w instalację wodociągową powinien mieć zapewnione odprowadzenie ścieków bytowo-gospodarczych oraz ścieków technologicznych, jeżeli one występują. Wobec zarzutów skargi należy podkreślić, że stan dotyczący pozbawienia lokalu nr [...] kanalizacji sanitarnej jest stanem bezspornym. Skarżący oraz Uczestnicy postępowania różnią się natomiast w ocenie, kto odpowiada za ten stan i kto i w jakim zakresie doprowadził do usunięcia spornego odcinka kanalizacji. Niezależnie jednak od sporu pomiędzy stronami, dotyczącymi osoby odpowiedzialnej za usunięcie kanalizacji sanitarnej należy stwierdzić, że stan niezgodności z wymogami technicznymi jest stanem obiektywnym. Art. 66 ust. 1a P.b. uprawnia do nałożenia nakazu w sytuacji stwierdzenia ingerencji nieuzasadnionej względami technicznymi lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego. Do takiej sytuacji doszło w niniejszej sprawie, ponieważ w wyniku usunięcia odcinka kanalizacji sanitarnej doszło do naruszenia § 47 ww. rozporządzenia. W ocenie Sądu nakaz usunięcia skutków ingerencji został sformułowany prawidłowo pod względem przedmiotowym i w sposób spełniający wymogi, wynikające z art. 66 ust. 1a P.b. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ nadzoru budowlanego nakazał wykonanie jednego pionu kanalizacji sanitarnej wraz z trójnikiem w lokalu nr [...] w pomieszczeniu pokoju z aneksem kuchennym w miejscu, w którym ta instalacja się znajdowała oraz wykonaniu w lokalu nr [...] w dwóch pomieszczeniach dalszej części instalacji w miejscu, w którym znajdowała się przed demontażem. Organ w toku postępowania na podstawie ustaleń poczynionych w trakcie rozprawy administracyjnej, jak również na podstawie rysunków inwentaryzacji parteru i I piętra budynku mieszkalno-usługowego, sporządzonych do operatu szacunkowego w 1999r. ustalił przebieg pionów kanalizacji sanitarnej, zdemontowanej w styczniu 2022r Organ ustalił również, że jeden ze zdemontowanych pionów (usytuowany przy środkowej ścianie nośnej) nie będzie potrzeby właścicielowi lokalu nr [...]. Z tego względu ingerencja w tym zakresie nie została objęta nakazem w zaskarżonej decyzji. Dla oceny prawidłowości zastosowania art. 66 ust. 1a P.b. istotne znaczenie ma krąg podmiotów, do których nakaz wynikający z omawianego przepisu jest kierowany. Zgodnie z art. 61 w zw. z art. 66 ust. 1a P.b. adresatem obowiązków w zakresie utrzymywania i użytkowania obiektów budowlanych zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 2 P.b. jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W przypadku obiektów budowalnych stanowiących przedmiot współwłasności zasadą jest, że decyzja wydawana na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. jest kierowana do wszystkich współwłaścicieli tego obiektu, niezależnie od wielkości udziałów we wspólnym prawie oraz niezależnie od stopnia osobistej odpowiedzialności lub przyczynienia się danego współwłaściciela do powstania stanu odpowiadającego przesłankom materialnoprawnym z art. 66 ust. 1 P.b. (por. np. A. Despot-Młdanowicz, w: A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, WK 2016, pkt 10). Kwestie ewentualnych rozliczeń cywilnoprawnych pomiędzy współwłaścicielami lub ich osobistej odpowiedzialności (np. deliktowej lub karnej) nie należą do właściwości organów nadzoru budowlanego i nie stanowią przesłanek wydania rozstrzygnięcia konkretyzującego obowiązki określone w art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 P.b. Należy jednak zauważyć, że organ orzekający na podstawie art. 66 ust. 1 P.b., dokonując konkretyzacji zakresu podmiotowego obowiązku, jest zobowiązany do oceny możliwości prawnych dobrowolnego lub przymusowego wykonania nałożonego obowiązku przez dany podmiot będący współwłaścicielem obiektu budowlanego, co do którego stan współwłasności jest ograniczony jedynie do określonej części tego obiektu. Jeżeli w takiej sytuacji stan nieprawidłowości w zakresie utrzymywania i użytkowania budynku jako całości jest ograniczony jedynie do określonego samodzielnego lokalu stanowiącego przedmiot odrębnej własności, to niewątpliwie adresatem obowiązku z art. 66 ust. 1 P.b. powinni być właściciele wyodrębnionych lokali (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z z 18.02.2020 r., II SA/Rz 864/19, LEX nr 3030980). Powyższe uwagi należy odnieść również do art. 66 ust. 1a P.b. Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że do ingerencji w kanalizację sanitarną doszło w lokalach nr [...] i nr [...]. To w tych lokalach przebiegał sporny odcinek kanalizacji sanitarnej, który został usunięty. W związku z powyższym Organy nadzoru budowlanego prawidłowo skierowały kontrolowany nakaz do E. i A. G. (właścicieli lokalu nr [...]) oraz do B. i S. R. (właścicieli lokalu nr [...]). Sąd nie podzielił zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8, art. 10 § 1 art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego wyjaśniły stan faktyczny w sposób dokładny i wyczerpujący a ustalenia faktyczne, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia znajdują pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. W ocenie Sądu nie zachodziła potrzeba do przeprowadzenia dowodu z aktu notarialnego dokumentującego zakup lokalu przez Państwa R. Postanowienia, zawarte w umowie sprzedaży, z których miałoby wynikać, że Uczestnicy świadomie zakupili lokal bez działającej kanalizacji sanitarnej, pozostają bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia tej sprawy. Treść umowy sprzedaży nie ma znaczenia dla oceny poprawności zastosowania art. 66 ust. 1a P.b. przez organy nadzoru budowlanego. W kwestii odpowiedzialności za usuniętą kanalizację należy wskazać, że rozstrzyganie o odpowiedzialności (np. deliktowej lub karnej) nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego i nie stanowi przesłanki wydania rozstrzygnięcia konkretyzującego obowiązki określone w art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 P.b. (tak wyrok WSA w Rzeszowie z 18.02.2020 r., II SA/Rz 864/19, LEX nr 3030980). O możliwości zastosowania art. 66 ust. 1a P.b. przesądza samo dokonanie nieuprawnionej ingerencji, opisanej w tym przepisie, co w niniejszej sprawie zostało w sposób niebudzący wątpliwości wykazane. O podmiotach zobowiązanych do usunięcia skutków ingerencji Sąd wypowiedział się we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia. Skierowanie nakazu w stosunku do właścicieli lokali było uzasadnione tym, że jako właściciele dysponują prawem do dysponowania lokalami na cele budowlane. Ustalono również bezspornie, że usunięty odcinek kanalizacji przebiegał przez te lokale. Organy nadzoru budowlanego przyjęły, że za wspomnianą ingerencję odpowiadają: E. G. i S. R. Skarżąca kwestionowała powyższe ustalenia twierdząc, że za usunięcie spornego odcinka kanalizacji odpowiada wyłącznie S. R. W ocenie Sądu ustalenia przyjęte przez orany nadzoru budowlanego są prawidłowe i zostały dokonane z uwzględnieniem całego materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie, tj. z jednej strony wyjaśnień Skarżącej, złożonych w trakcie rozprawy administracyjnej oraz w licznych pismach procesowych a z drugiej strony z uwzględnieniem wyjaśnień S. R., udokumentowanych w protokole z rozprawy administracyjnej. Skarżący podnosili natomiast, że to sam S. R. zdemontował zużyte rury kanalizacyjne – w tym także te przebiegające przez ich lokal z pełną świadomością, że instalacja nie nadawała się do użytku. Skarżący domagali się również przesłuchania T. M. na okoliczność faktu, że S. R. nie będąc jeszcze właścicielem lokalu sam przyprowadził ekipę i zdemontował w lokalu nr [...] niedziałającą kanalizację. W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że po odcięciu pionowej części rury kanalizacyjnej przez Skarżących, S. R. usunął trójnik z podłączeniami skośnymi pod stropem a następnie część kanalizacji we własnym lokalu. Ustalenia te wynikają z protokołu rozprawy administracyjnej. Zdaniem Sądu tezie stawianej przez Skarżących, jakoby za usunięcie rur kanalizacyjnych odpowiadał wyłącznie S. R. przeczy dokument dołączony przez nich do skargi. Mianowicie w wiadomości e-mail z 5 stycznia 2022r., jaką Skarżąca skierowała do ówczesnego właściciela lokalu nr [...] (J. B.) w trakcie remontu swojego lokalu, E. G. opisała w jakim stanie odkryła rury kanalizacyjne przy odkryciu ściany. Wskazała również na próby skontaktowania się z Państwem B. Następnie poinformowała: "Niestety nie mogę dłużej czekać. W tej chwili ściana zostają zabudowana, bez możliwości korzystania z kanalizacji z mieszkania na piętrze". Powyższe w ocenie Sądu wskazuje, że nie tylko S. R., lecz również Skarżąca brała aktywny udział w pozbawieniu lokalu nr [...] kanalizacji sanitarnej. Mając na względzie powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu a Organy w sposób prawidłowy zastosowały art. 66 ust. 1a P.b. W trakcie postępowania nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 listopada 2025
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska Maria Mikolik /sprawozdawca/ Paweł Zaborniak /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny