II SA/Rz 1400/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 22 sierpnia 2022 r. nr SKO.4171.26.2022 w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz strony skarżącej L. sp. z o.o. w W. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi L. Sp. z o.o. w W. (dalej: "Spółka", "strona skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "SKO" lub "Kolegium") z dnia 22 sierpnia 2022 r. nr SKO.4171.26.2022 r. wydana w przedmiocie uchylenia w części decyzji dotyczącej naruszenia stosunków wodnych w zakresie terminu wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom i w tej części ustalającej termin wykonania urządzenia. W podstawie prawnej Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 234 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 624 ze zm. – dalej: "P.w."). Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z 5 listopada 2020 r. nr SR-IV.6331.3.2020 Prezydent [...] zobowiązał L. Sp. z o.o., właściciela działki nr [...] i [...] obr. [...], do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom tj. do wykonania odcinka kanalizacji deszczowej z wlotem umieszczonym w dnie rowu zlokalizowanego w południowo - wschodniej części działki nr [...] obr. [...], a z wylotem do studzienki kanalizacji deszczowej o rzędnej dna 220,69m n.p.m., zlokalizowanej na terenie działki nr [...] obr. [...], wyznaczając termin wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom na dzień 31 sierpnia 2021 r. Powyższa decyzja została w administracyjnym toku instancji uchylona na mocy decyzji SKO w Przemyślu z 29 marca 2021 r. nr SKO.41715.2021, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z 3 sierpnia 2021 r., sygn. II SA/Rz 841/21 WSA w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprzeciwu Spółdzielni [...] w [...], uchylił decyzję Kolegium z 29 marca 2021 r. Ponownie rozpatrując sprawę SKO w Przemyślu decyzją z 8 listopada 2021 r. nr SKO 4171.25.2021 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z 5 listopada 2020 r. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu decyzją z 5 lipca 2022 r. nr SKO.4171.20.2022 stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu znak: SKO 4171.25.2021 z dnia 8 listopada 2021 r. w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji Prezydenta [...] nr SR-IV.6331.3.2020 z dnia 5 listopada 2020 r. w zakresie ustalenia terminu wykonania przez L. Sp. z o.o. urządzenia zapobiegającego szkodom do 31 sierpnia 2021 r. Decyzja Prezydenta [...] z 5 listopada 2020 r. w przedmiocie nakazania Spółce wykonania urządzeń zapobiegających szkodom stała się prawomocna. Wobec powyższych okoliczności oraz faktu, że Spółka złożyła odwołanie od decyzji z 5 listopada 2020 r. SKO rozpoznało to odwołanie w części dotyczącej ustalenia terminu wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom. Wymienioną na wstępie decyzją z 22 sierpnia 2022 r. nr SKO.4171.26.2022 r. SKO w Przemyślu w pkt 1. uchyliło w części decyzję Prezydenta [...] z dnia 5 listopada 2020 r. nr SR-IV.6331.3.2020 w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych w zakresie ustalenia terminu wykonania przez L. Sp. z o.o. w W. urządzenia zapobiegającego szkodom do 31 sierpnia 2021 r. i w tej części orzekło: 2. Ustalić termin wykonania przez L. Sp. z o.o. urządzenia zapobiegającego szkodom do dnia 31 grudnia 2022 r. Kolegium wskazało, że z uwagi na prawomocność decyzji Prezydenta [...] w części dotyczącej nakazania Spółce wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, koniecznym stało się uwzględnienie odwołania w części dotyczącej ustalonego decyzją terminu wykonania tego urządzenia. Z uwagi na znaczny upływ czasu od daty wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, świadomość strony co do ciążącego na niej obowiązku oraz konieczność zapewnienia realnej możliwości wykonania przez stronę obowiązku nałożonego decyzją Kolegium postanowiło ustalić termin wykonania tych obowiązków do dnia 31 grudnia 2022 r. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła L. Sp. z o. o. w W. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 138 § 1 k.p.a. - poprzez zakończenie przez SKO postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji pierwszoinstancyjnej dwiema, pozostającymi łącznie w obrocie prawnym, decyzjami, tj. jest: - decyzją SKO w Przemyślu z dnia 8 listopada 2021 r. nr SKO 4171.25.2021, którą organ orzekł o utrzymaniu w całości decyzji pierwszoinstancyjnej mocy, przy czym powołana decyzja SKO w Przemyślu, w związku orzeczeniem jej częściowej nieważności, pozostaje mocy odnośnie do całego rozstrzygnięcia, za wyjątkiem utrzymania decyzji pierwszoinstancyjnej w mocy w zakresie orzeczonego terminu wykonania obowiązku do 31 sierpnia 2021 r. oraz - skarżoną decyzją, którą, organ orzekł o uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej w części (określenie terminu) i ustalił nowy termin wykonania obowiązku, podczas gdy art. 138 § 1 l.p.a. nie przewiduje co do zasady możliwości rozpoznania jednego odwołania dwiema "równoległymi", to jest obowiązującymi jedocześnie, decyzjami - zwłaszcza, że w niniejszej sprawie przedmiot orzeczenia ma charakter jednolity i niepodzielny, co wyłącza możliwość wydawania orzeczeń/decyzji częściowych (tj. nie jest możliwe osobne orzeczenie o obowiązku i osobne o terminie jego wykonania). Ponadto strona skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 234 ust. 3 P.w. - poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji jej rozpatrzenie z pominięciem słusznego interesu Skarżącego; - art. 8 § 1 oraz art. 11 k.p.a. w zw. z art. 234 ust. 3 P.w. , tj. zasady przekonywania – w związku z faktem, że w skarżonej decyzji brak jest jakiegokolwiek wyjaśnienia podstawowej kwestii, którą jest adekwatność wyznaczonego terminu wykonania obowiązku do zakresu tego obowiązku i warunków faktycznych i prawnych jego realizacji; - art. 77 w zw. z art. 234 ust. 3 P.w. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności fakt, że organ nie podjął próby analizy zakresu czynności faktycznych i prawnych koniecznych w celu wykonania przez stronę skarżącą nałożonego obowiązku – co było nieodzowne do prawidłowego i adekwatnego ustalenia terminu wykonania tych czynności; - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 234 ust. 3 P.w. poprzez brak sporządzenia uzasadnienia decyzji w zakresie wymaganym w powołanym przepisie. Wobec powyższego skarżąca Spółka zawnioskowała o: 1. zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowań toczących się aktualnie przez WSA w Rzeszowie: a) pod sygn. II SA/Rz 1120/22 - tj. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. na decyzję SKO w Przemyślu z 5 lipca 2022 r., znak: SKO.4171.20.2022 r., którą organ stwierdził nieważność decyzji SKO w Przemyślu z dnia 8 listopada 2021 r. w części - przy czym zawieszenie postępowania uzasadnia fakt, że w postępowaniu o sygn. II SA/Rz 1120/22 skarżący zasadnie domaga się uchylenia decyzji SKO w Przemyślu w sprawie nieważności, ponieważ organ nie mógł orzec jedynie o częściowej nieważności decyzji, tj. w zakresie ustalenia samego terminu wykonania obowiązku, gdyż pozostawiona w obrocie decyzja nakładająca sam obowiązek (bez terminu) była sprzeczna z prawem (ustalenie terminu jest obligatoryjne) oraz rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy w sposób oczywisty od wyniku postępowania w sprawie o sygn. II SA/Rz 1120/22, a w szczególności tego czy WSA w Rzeszowie wyeliminuje z obrotu powołane orzeczenie o częściowej nieważności decyzji. a) pod sygn. II SA/Rz 788/22 - tj. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. na decyzję SKO w Przemyślu z dnia 11 kwietnia 2022 r., którą - po wznowieniu postępowania - organ wydał decyzję merytoryczną odmawiającą uchylenia decyzji z 8 listopada 2021 r. (nawet co do terminu wykonania obowiązku) - przy czym rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy w sposób oczywisty od wyniku postępowania w sprawie o sygn. II SA/Rz 788/22, w którym kwestionowana jest w całości decyzja nakładająca na stronę skarżącą obowiązki, a zwłaszcza zasadność i zakres tych obowiązków, co jest kluczowe dla prawidłowego określenia terminu ich wykonania, będącego z kolei przedmiotem niniejszego postępowania. Strona skarżąca zawnioskowała także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na wypadek gdyby w sprawie II SA/Rz 1120/22 WSA w Rzeszowie prawomocnie utrzymał w mocy decyzję SKO z 5 lipca 2022 r., zaś w postępowaniu II SA/Rz 788/22 prawomocnie utrzymał decyzję z 11 kwietnia 2022 r. zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji z 22 sierpnia 2022 r. w mocy. Zawnioskowała także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę SKO w Przemyślu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. II SA/Rz 1400/22 WSA w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż te, które zostały w niej podniesione. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z dnia 22 sierpnia 2022 r. o uchyleniu w części decyzji Prezydenta [...] nr SR-IV.6331.3.2020 z dnia 5 listopada 2020 r. w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych w zakresie ustalenia terminu wykonania przez L. Sp. z o.o. u. [...], [...] W. urządzenia zapobiegającego szkodom do 31 sierpnia 2021 r. i orzeczeniu w tej części decyzji wykonania przez L. Sp. z o.o. ul. [...], [...] W. urządzenia zapobiegającego szkodom do dnia 31 grudnia 2022 r. Ratio legis kontrolowanej decyzji, było ostateczne stwierdzenie nieważności w części decyzji SKO z dnia 8 listopada 2021 r. w zakresie terminu wykonania obowiązku określonego na 31 sierpnia 2021 r. WSA w Rzeszowie nieprawomocnymi wyrokami z dnia18 stycznia 2023 r.: - w sprawie II SA/Rz 1120/22 uchylił decyzję SKO w Przemyślu z dnia 5 lipca 2022 r. o stwierdzeniu nieważności w części decyzji SKO z dnia 8 listopada 2021 r. w zakresie terminu wykonania obowiązku; - w sprawie II SA/Rz 788/22 uchylił decyzję SKO w Przemyślu z dnia 11 kwietnia 2022 r. o odmowie uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu. Sąd nie uwzględnił wniosków strony skarżącej o zawieszenie postępowania w tej sprawie do czasu zakończenia ww postępowań o stwierdzenie nieważności i wznowienie postępowania. Jedną z przyczyn uchylenia zaskarżonych decyzji w obu sprawach II SA/Rz 1120/22 i II SA/Rz 788/22 było oczywiste naruszenie przez SKO przepisów art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. skutkujące wyeliminowaniem obu decyzji z obrotu prawnego. Sąd uznał, że nie ma powodu, aby w tej sytuacji oczekiwać w kontrolowanej sprawie na zakończenie prawomocne tych postępowań. Dlatego też Sąd stwierdzając brak przesłanek z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. odmówił zawieszenia niniejszego postępowania. Zdaniem Sądu usunięcie z obrotu prawnego decyzji SKO z dnia 5 lipca 2022 r. powoduje, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nie może się ostać. Jego wydanie uwarunkowane było treścią ww decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł jak w sentencji. Przy ponownym postępowaniu SKO będzie oczekiwać na prawomocne zakończenie sprawy o stwierdzenie nieważności i wznowienie, a dotyczące decyzji SKO z dnia 8 listopada 2021 r. Rozważy w tym zakresie ewentualne zawieszenie postępowania administracyjnego. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.