II SA/Rz 1394/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku B. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skarg B. T. i J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni B. T. prawa pomocy.

W sprawie dotyczącej decyzji Wojewody [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego B. T. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że nie posiada stosownych środków na ich pokrycie. Podniosła, że samotnie wychowuje dwójkę dzieci (7, 14 lat) w wieku szkolnym. Jej dochód z wynagrodzenia za pracę wynosi 2200 zł. Wymieniona jest właścicielem działki rolnej o pow. 49 ar oraz samochodu osobowego z 2002 r. Posiada także oszczędności pieniężne w kwocie 1000 zł. Strona wskazała następujące wydatki: wyżywienie i utrzymanie mieszkania – 1500 zł, artykuły szkolne – 200 zł, 500 zł – ubrania, lekarstwa i "inne wydatki". Dane powyższe nie wystarczały, w ocenie rozpoznającej wniosek, do dokonania właściwej oceny możliwości płatniczych strony, dlatego wezwano ją do ich uzupełnienia. B. T. w dodatkowym oświadczeniu podniosła, że dom, w którym mieszka wraz z dziećmi stanowi własność rodziców. Skarżąca zajmuje w tym obiekcie jedno piętro i ponosi połowę kosztów związanych z jego utrzymaniem, w łącznej kwocie 250 zł. Wnioskodawczyni podała, że jej wydatki na lekarstwa wynoszą 100 zł, telefon i Internet 80 zł, zaś na utrzymanie samochodu 200 zł. Pozostałą kwotę skarżąca przeznacza na wyżywienie, ubrania i zakup artykułów szkolnych dla dzieci. Z nieruchomości rolnej nie uzyskuje żadnego dochodu Na jej części zasadzone są drzewa iglaste, zaś pozostała jest użytkowana rolniczo. W odniesieniu do wezwania w zakresie wynagrodzenia dla pełnomocnika wnioskodawczyni podała, że jeszcze go nie pokryła, z tym że ma zamiar uzyskać w tym przedmiocie pomoc od rodziny i "innych bezstronnych osób zainteresowanych sprawą". Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: B. T. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie częściowego prawa pomocy. Stanowi o tym art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Natomiast art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jako przesłankę powyższego wskazuje niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle art. 252 § 1 P.p.s.a., strona ubiegająca się o prawo pomocy winna podać w składanym oświadczeniu dokładne dane odnośnie do swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodów. Zatem to zadaniem strony jest udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania w danej sprawie znajduje się poza jej możliwościami płatniczymi. Wynika to zresztą wprost z treści powołanego art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wedle którego to wnioskujący o określone wsparcie winien wykazać, że jest ono w jego wypadku rzeczywiście uzasadnione. Powyższe jest także związane z wyjątkowym charakterem instytucji prawa pomocy, wynikającym z art. 199 P.p.s.a. Zasadniczo bowiem to strony postępowania sądowego zobligowane są do ponoszenia łączących się z postępowaniem tym kosztów. Żądanie skarżącej nie mogło zostać uwzględnione, bowiem analiza złożonego przez wymienioną oświadczenia budzi wątpliwości co do faktycznej sytuacji finansowej strony. Wynika to mianowicie z faktu, iż przedstawione przez skarżącą wydatki (2480 zł) przekraczają zadeklarowane przez nią dochody (2200 zł) o ok. 500 zł. Istotne jest też, że w świetle twierdzeń strony, nie obejmują one kosztu opału, który po doliczeniu jeszcze bardziej zwiększyłby wielkość wydatków strony. Podkreślenia wymaga także, iż wnioskodawczyni utrzymuje samochód, co w świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nie stanowi wydatku niezbędnego. Tylko zaś tym ostatnim ustawodawca przyznał pierwszeństwo przed kosztami postępowania sądowego. Zwrócić także należy uwagę na twierdzenie strony, że wynagrodzenie dla reprezentującego ją pełnomocnika pokryją w przyszłości: jej rodzina oraz inne osoby. Wobec takiego stwierdzenia należy podnieść, że nic nie stoi na przeszkodzie, by podmioty te poniosły również koszty sądowe w niniejszej sprawie, skoro są one – jak pisze strona w odpowiedzi na wezwanie o dodatkowe dane – zainteresowane jej wynikiem. Konkluzja ta wydaje się być tym bardziej trafna jeśli uwzględni się okoliczność, że P.p.s.a. na obecnym etapie sprawy nie wymaga udziału zawodowego pełnomocnika. Jego obecność jest potrzebna dopiero w przypadku konieczności sporządzenia niektórych środków zaskarżenia. Tymczasem skarga w niniejszej sprawie podpisana została przez radcę prawnego. Przeciwko przyznaniu stronie wsparcia w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przemawia także i to, iż ma ona zgromadzone oszczędności pieniężne w wysokości 1000 zł, podczas gdy wpis od skargi wynosi 500 zł. Dalsze zaś ewentualne koszty sądowe będą już jednostkowo niższe. Z tych wszystkich względów uznano, że nie istnieją podstawy do przyznania B. T. prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.