II SA/Rz 1363/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi U. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej U. D. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

II SA/Rz 1363/17 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi UD jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – zwanej dalej: "k.p.a."). W rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w części dotyczącej przyznania UD prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego na dzieci [...] na okres od 1 września 2016 r. do 31 października 2016 r. Z kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że decyzja ta została przesłana na wskazany przez UD adres w Wielkiej Brytanii i doręczona bezpośrednio do rąk adresatki w dniu 28 lipca 2017 r. UD wniosła odwołanie od tej decyzji za pośrednictwem Burmistrza Gminy i Miasta [...], nadając je w Wielkiej Brytanii w dniu 3.09.2017 r. (data wpływu do organu – 5.09.2017 r.). Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że odwołanie UD zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została doręczona odwołującej w dniu 28 lipca 2017 r., zaś odwołanie zostało nadane w brytyjskiej placówce pocztowej w dniu 3 września 2017 r., a zatem w opisywanej sprawie wynikający z art. 129 § 2 K.p.a. 14-dniowy termin przewidziany na wniesienie odwołania został przekroczony. Organ zaznaczył również, że odwołująca w treści odwołania nie zawarła wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie UD domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, bądź ewentualnie rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, poprzez stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. Ponadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci pisma Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego z dnia 8 sierpnia 2017 r., na okoliczność daty doręczenia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] lipca 2017 r. oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że decyzja Burmistrza Gminy i Miasta [...] została jej doręczona pod znajdujący się poza granicami kraju adres dotychczasowego miejsca zamieszkania w dniu 21 sierpnia 2017 r. Po otrzymaniu decyzji przebywała na urlopie w Polsce, gdzie sporządziła odwołanie, które nadała w polskiej placówce pocztowej w dniu 4 września 2017 r., nie zaś jak przyjął organ w dniu 3 września 2017 r. w brytyjskiej placówce pocztowej. Natomiast zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji przesłała organowi I instancji po powrocie do Wielkiej Brytanii, z brytyjskiej placówki pocztowej. Skarżąca podniosła, że wraz z decyzją organu I instancji z dnia [...] lipca 2017 r. otrzymała pismo Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego z dnia 8 sierpnia 2017 r. informujące o dołączeniu tejże decyzji. Wyjaśniła, że z uwagi na treść oraz datę sporządzenia w/w pisma, kwestionowana decyzja nie mogła zostać jej doręczona w dniu 28 lipca 2017 r. W ocenie skarżącej organ naruszył więc art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., nie podejmując wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188). Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Została ona rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art.120 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., który przewiduje taki tryb, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia było stwierdzenie organu, że odwołanie UD od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] zostało złożone z naruszeniem terminu. Tryb i termin wniesienia odwołania reguluje art. 129 § 1 i § 2 k.p.a., stanowiąc, iż odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Kwestia doręczenia jest zatem kluczowa dla oceny zachowania terminu. Regulują ją art. 42-44 k.p.a., przewidujące doręczenie pisma osobiście adresatowi, doręczenie innej osobie oraz doręczenie zastępcze. Z akt sprawy wynika, że skarżąca przebywa czasowo w Wielkiej Brytanii w związku z podjęciem tam pracy i w piśmie z dnia 31.12.2016 r. skierowanym do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wskazała adres dla doręczeń – [...], [...], [....], ENGLAND. Kolegium wywodzi, że na ten właśnie adres przesłana została decyzja Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] lipca 2017 r. o nr [...] w przedmiocie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku i została skarżącej doręczona osobiście w dniu 28.07.2017 r., co potwierdza załączona do akt kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że UD złożyła odwołanie od tej decyzji opatrzone datą "1 września 2017 r.", nadając je za pośrednictwem poczty w Wielkiej Brytanii. W aktach sprawy znajduje się zarówno oryginał odwołania, jak i koperty, w której je przesłano. Wynika z niej, że nadanie za granicą miało miejsce 3.09.2017 r., a pismo wpłynęło do organu I instancji 5.09.2017 r. Dokumenty te nie potwierdzają zatem argumentacji skargi, że odwołanie to przesłano listem poleconym nadanym w dniu 4.09.2017 r. w polskiej placówce pocztowej. Notabene w taki sposób i z taką datą zostało nadane inne odwołanie skarżącej, dotyczące decyzji w przedmiocie świadczenia wychowawczego, objęte skargą UD w sprawie o sygn. II SA/Rz 1361/17. Zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia wszystkich okoliczności doręczenia decyzji i wniesienia odwołania i naruszenia w ten sposób art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Skarżąca powołuje się na pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 8.08.2017 r., którego kserokopię załącza, informujące o przesłaniu "brakującej decyzji w sprawie uchylenia prawa do zasiłku rodzinnego na okres od września do października 2016 r.", wywodząc, że decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] lipca 2017 r. o nr [...] wraz z tym pismem otrzymała na podany adres w Wielkiej Brytanii w dniu 21.08.2017 r. W aktach administracyjnych sprawy brak takiego pisma, kwestia ta nie została też w ogóle wyjaśniona przez organ, a ma ona w sprawie zasadnicze znaczenie. Jeśli bowiem istotnie skarżącej doręczono decyzję organu I instancji w dniu 21.08.2017 r., nie zaś jak stwierdza organ 10.07.2017 r., ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był 4.09.2017 r. Odwołanie skarżącej nadane zostało w brytyjskiej placówce pocztowej w dniu 3.09.2017 r., dlatego też wyjaśnienia wymaga również, kiedy zostało ono przekazane polskiej placówce pocztowej. Analiza art. 57 § 5 k.p.a. prowadzi bowiem do wniosku, że jedynie nadanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub polskim urzędzie konsularnym jest wystarczające dla uznania, że został zachowany termin do jego złożenia. Natomiast w sytuacji, gdy strona składa pismo w zagranicznym urzędzie pocztowym o zachowaniu terminu nie decyduje data nadania za granicą, lecz data przekazania pisma polskiemu urzędowi pocztowemu lub polskiemu urzędowi konsularnemu. Tak też przyjmuje się w orzecznictwie, że za datę wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym uznać należy datę przekazania tej przesyłki polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015 I SA/Wa 2605/14). Brak wyjaśnienia w/w kwestii w rozpoznawanej sprawie stanowi naruszenie art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., obligujących organy do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie jego całokształtu czy dana okoliczność została udowodniona. Jeśli natomiast chodzi o sposób doręczenia skarżącej pisma za granicą Sąd uznał, że nie narusza on prawa. Wynikający z art. 40 § 4 k.p.a. obowiązek ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w postępowaniu przed organami administracji dotyczy strony, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wskazała jedynie miejsce czasowego pobytu za granicą w związku z podjęciem tam pracy, a jednocześnie podała ten adres jako adres dla doręczeń, a zatem brak pouczenia jej o treści art. 40 § 4 i § 5 k.p.a. nie miał istotnego znaczenia. Z punktu widzenia praw strony w postępowaniu administracyjnym podstawowe znaczenie ma możliwość zapoznania się z doręczonym dokumentem w języku zrozumiałym dla adresata, w czasie pozwalającym na podjęcie odpowiednich czynności, a takie okoliczności w rozpoznawanej sprawie zaistniały i nie są kwestionowane przez skarżącą. Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania – art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., co uzasadnia jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. . O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. W postępowaniu ponownym rzeczą organu będzie ustalenie daty doręczenia skarżącej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] lipca 2017 r. oraz daty przekazania odwołania skarżącej polskiej placówce pocztowej, a w przypadku ustalenia, że odwołanie to zostało złożone w ustawowym terminie – rozpatrzenie tego odwołania.