II SA/Rz 1360/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K., H. K. i Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od połowy kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K., H. K. i Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych - postanawia - przyznać skarżącym prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości.

K. K. i Z. K. wezwani zostali do solidarnego uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu od ich skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych. W odpowiedzi wymienieni oraz współskarżąca H. K. złożyli wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczyli, że ubiegają się o zwolnienie od połowy kosztów sądowych. Jednocześnie uiszczona została kwota 250 zł tytułem częściowego wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku zaznaczono, że nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych w pełnej ich wysokości bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny. Zwrócono uwagę na znaczną utratę zdrowia, wiążącą się z nieprzewidzianymi wydatkami, co uniemożliwia poczynienie oszczędności w wysokości wymaganej do pokrycia pełnych kosztów sądowych. Jako majątek wskazany został dom o pow. 110 m.kw. oraz nieruchomości rolne o pow. 1,46 ha, 79 ar oraz 67 ar, które nie są uprawiane. Dochód skarżącego to emerytura w wysokości 1855,08 zł, zaś dochód H. K. to emerytura w kwocie 1605,46 zł. Jako stałe wydatki podane zostały następujące kwoty: woda – 140 zł, gaz – 131,62 zł, prąd 217,26 zł, ubezpieczenie domu – 539 zł, ubezpieczenie skarżącego – 120 zł, wywóz śmieci 39 zł, telefon – 40,79 zł, środki higieniczne, pościel, bielizna – 283 zł, żywność – minimum 1500 zł, węgiel – 1564 zł, drewno – 500 zł, lekarstwa – 210,93 zł. Wniosek wskazuje także na zadłużenie w kwocie 8 000 zł, które jednak nie jest spłacane z uwagi na brak środków. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości to prawo pomocy w częściowym zakresie, o którym mowa w art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznawanej jest ono osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dofinansowanie przez Państwo przewidziane jest zatem dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, której z obiektywnych przyczyn nie mogą poprawić na tyle, by móc samodzielnie sfinansować koszty swojego udziału w postępowaniu. Zasadniczo bowiem to strony postępowania mają obowiązek uiszczenia tego rodzaju kosztów, a wynika to z brzmienia art. 199 P.p.s.a. Przepis ten dopuszcza jednakże wyjątek od wyrażonej w nim reguły, który ma zastosowanie w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. W przypadku będącego przedmiotem rozpoznania wniosku wskazano wprawdzie stałe dochody i to nie w bardzo niskiej wysokości, jednak są one przeznaczane na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Uwagę zwraca przede wszystkim bardzo zły stan zdrowia wnioskodawcy, który cierpi na nieuleczalną chorobę. Z powyższym wiążą się duże wydatki, zarówno na lekarstwa, jak i na środki higieniczne oraz na wyjazdy do placówek medycznych. Na rodzinie spoczywa także obowiązek spłaty zadłużenia wynoszącego 8 000 zł. Zobowiązanie to jednak nie jest obecnie regulowane z uwagi na brak wolnych środków. Podkreślić trzeba, że pomimo powyższego, wygospodarowana została kwota – 250 zł na częściowe pokrycie obciążającej obecnie strony opłaty (wpisu od skargi). Jak już wyżej zaznaczono, prawo pomocy ma za zadanie wspierać osoby ubogie, którym brak dochodu w wysokości pozwalającej na pokrycie kosztów postępowania sądowego zamknąłby możliwość obrony swoich praw na tej właśnie drodze. Dlatego też uznano za zasadne przyznać wnioskodawcom prawo pomocy w żądanej przez nich wysokości tj. zwolnić ich od połowy kosztów sądowych. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.