II SA/Rz 1359/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.

Sygn. II SA/Rz 1359/17 U Z A S A D N I E N I E Skarżąca A.Ś. w niniejszej sprawie wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oświadczając, że jedynym źródłem utrzymania jej trzyosobowej rodziny jest wynagrodzenie męża ze stosunku pracy w kwocie 1927,62 zł (Skarżąca pobiera zasiłek rodzinny w wysokości 95 zł), nie posiada żadnych nieruchomości, akcji, udziałów i obligacji, kosztowności ani wartościowych ruchomości, poza samochodem o zadeklarowanej wartości ok. 9000 zł. Dochód wydatkuje na bieżące opłaty, zakup żywności, a zebrane środki zamierza przeznaczyć na poprawę warunków mieszkaniowych (Skarżąca zadeklarowała oszczędności w kwocie 300 zł). Oświadczyła, że stałe miesięczne wydatki to opłaty za media ok. 200 zł, leczenie cukrzycy ok. 60 zł, paliwo na dojazd do pracy 150 zł, telefon 40 zł. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia swojego oświadczenia w ramach przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.), tj. o wyjaśnienie warunków mieszkaniowych (tytuł prawny do lokalu, powierzchnia, szacunkowa wartość, w przypadku wynajmu – nadesłanie umowy), przedłożenie kserokopii rachunków za dostarczane media: gaz, energię elektryczną, wodę, kanalizację, telefon, inne opłaty, podanie rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami utrzymania, a w szczególności na: żywność, odzież, obuwie, użytkowanie mieszkania (remonty, naprawy bieżące i generalne), wyposażenie mieszkania, zdrowie, transport, łączność, rekreację i kulturę, inne towary i usługi, przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych, kart kredytowych, lokat osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, wyszczególnienia i udokumentowania posiadanych zobowiązań oraz wierzytelności (publicznoprawnych i cywilnych), udzielenia informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji, tj. zasiłków, dodatków, zapomóg oraz od innych osób (pomoc w każdej formie materialna, rzeczowa, inna), udokumentowanie kosztów ponoszonych na ochronę zdrowia, podania wszystkich innych informacji, mających znaczenie w kwestii postępowania o przyznanie prawa pomocy, a nie ujętych we wniosku złożonym na formularzu, Skarżąca przemilczał wezwanie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie częściowym (o taki ubiega się w tej sprawie Skarżąca żądając zwolnienia od kosztów sądowych), jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie z tego obowiązku powoduje uszczuplenie dochodów państwa, zatem jako odstępstwo od obowiązku ponoszenia kosztów może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zdobycie środków na pokrycie udziału w postępowaniu sądowym, w jakimkolwiek jego zakresie, jest przez stronę obiektywnie niemożliwe, zaś ciężar dowodu na okoliczność ubóstwa spoczywa na wnioskodawcy, na co wyraźnie wskazuje użyte w przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże". W ocenie rozpoznającego wniosek Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w jakimkolwiek zakresie. Przede wszystkim nie wywiązała się z nałożonego w wezwaniu obowiązku. Milczenie Skarżącej w kwestiach odnoszących się do jej sytuacji, należy potraktować jako odmowę ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej, uniemożliwiając ustalenie istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Brak wymienionych informacji budzi wątpliwości czy Skarżąca faktycznie wymaga wsparcia w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W takim stanie rzeczy, bez dodatkowych informacji, o które była wzywana skarżąca, nie można dokonać prawidłowej oceny jej możliwości płatniczych. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.