II SA/Rz 1342/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.

L. K. wezwany został do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy. Wniósł wówczas o zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że jest emerytem i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwoma synami (17 i 21 lat). Majątek rodziny to dom o pow. 150 m.kw. oraz nieruchomość rolna o pow. 0,66 ha. Emerytura skarżącego wynosi 2200 zł, zaś świadczenie emerytalne jego żony 970 zł. Skarżący zaznaczył, że zaciągnął pożyczkę w wysokości 6000 zł, z miesięczną ratą 500 zł. Jako wydatki wnioskodawca wskazał: podatek rolny – 480 zł, media – 100 zł, gaz, woda i prąd – 600 zł, węgiel, drewno – 3000 zł. Dane przedstawione przez skarżącego uznano za niewystarczające do rozpoznania złożonego przez niego wniosku, dlatego wezwano o ich uzupełnienie. W odpowiedzi L. K. podniósł, że starszy syn pracuje, jednak nie ujawnia swoich dochodów, natomiast "dokłada się" do kosztów utrzymania domu. Strona podała następujące średnie miesięczne wydatki: wyżywienie i lekarstwa – 1000 zł, opał – 167 zł, prąd – 200 zł, gaz – 100 zł, woda – 80 zł, wywóz śmieci – 32 zł, telefon, telewizja i Internet – 100 zł, utrzymanie samochodu – 184 zł. Wnioskodawca zaznaczył, że pożyczkę w kwocie 6000 zł zaciągnął na remont mieszkania i zakup mebli. Wskazał także, iż posiadaną nieruchomość rolną wykorzystuje do uprawy warzyw i owoców. Zaznaczył, że jego żona otrzymuje emeryturę za pośrednictwem Poczty Polskiej, natomiast on na konto bankowe. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Brak podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego, bowiem nie zdołał on udowodnić, że znajduje się w sytuacji powyższe uzasadniającej. Przede wszystkim bowiem porównanie średnich comiesięcznych dochodów wymienionego i jego żony oraz ich wydatków wskazuje, że co miesiąc pozostaje im kwota ok. 760 zł, która pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie - ich aktualna wysokość wynosi 500 zł, zaś następne ewentualne koszty sądowe w niniejszej sprawie będą już jednostkowo mniejsze. Zwrócenia uwagi wymaga nadto, że do wspólnego ze skarżącym gospodarstwa domowego wchodzi także jego dwudziestojednoletni pracujący syn, którego dochodów strona nie ujawnia wskazując, że nie ma wiedzy w tym przedmiocie. Jednocześnie skarżący podaje, że syn ten przeznacza część uzyskiwanych środków na koszty utrzymania domu. Brak wiedzy w zakresie wielkości dochodów wymienionego syna wnioskodawcy nie pozwala na pełną i rzetelną ocenę możliwości płatniczych skarżącego. Należy także podkreślić, że tylko wydatkom o charakterze koniecznym ustawodawca przyznał pierwszeństwo przed kosztami postępowania sądowego. Za wydatek konieczny trudno zaś uznać ten przeznaczany na utrzymanie samochodu czy też spłacenie pożyczki, której celem był remont i zakup mebli. Prawo pomocy to instytucja uregulowana w art. 243 i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." Pozwala ona ludziom ubogim na realizację ich praw przed sądem. Wynika to jednoznacznie z treści przepisów ustanawiających przesłanki jej przyznania, jak też brzmienia zasady od której stanowi wyjątek. Regułą tą jest mianowicie ponoszenie kosztów określonego postępowania sądowego przez jego strony, a wyraża ją art. 199 P.p.s.a. Oznacza to, że zasadniczo to rolą strony jest pokrycie kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Jeśli jednak powyższe znajduje się poza jej możliwościami płatniczymi, wówczas może zwrócić się o przyznanie prawa pomocy. Jego uzyskanie jest jednak uzależnione od wykazania przez ubiegającego się o wsparcie, że jego sytuacja materialna wymaga przedmiotowej pomocy. Jak bowiem wyraźnie stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., to wnioskujący o prawo pomocy w częściowym zakresie (a więc także dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych) winien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z kolei art. 252 § 1 P.p.s.a. stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Zatem to wnioskodawca, aby otrzymać wsparcie ze środków publicznych winien należycie wykazać swoją trudną sytuację finansową. L. K. nie wywiązał się tymczasem z tego obowiązku. Nie ujawnił bowiem dochodu swojego pracującego syna, który wchodzi do wspólnego z nim gospodarstwa domowego. Ponadto, ponosi on niekonieczne wydatki w postaci kosztów utrzymania samochodu czy spłaty pożyczki na remont mieszkania i zakup mebli. Należy jeszcze nadmienić, że wymieniony nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych swojego i syna. Te wszystkie wyżej przedstawione okoliczności wskazują na niemożność przychylenia się do wniosku strony. Dlatego orzeczono o odmowie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, czego podstawę stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.