II SA/Rz 1339/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokat E. S. wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł / słownie : dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 / słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/.

Przedmiotem skargi L.W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] wydaną w przedmiocie zasiłku celowego. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.). O przyznanie zasiłku celowego, z przeznaczeniem na porycie kosztów związanych z remontem mieszkania a w szczególności kosztów związanych z zakupem farb, szpachli, unigruntu zwrócił się L.W. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2015 r. Przyznając decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. zasiłek celowy, z przeznaczeniem na remont mieszkania w wysokości 200 zł, Prezydent Miasta [...] wskazał, że ustalona w wywiadzie środowiskowym sytuacja materialno-bytowa uzasadnia przyznanie wnioskowanej pomocy. W odwołaniu od tej decyzji L.W. zawnioskował o ponowne rozpatrzenie podania. W jego ocenie przyznana kwota 200 zł nie wystarczy na remont mieszkania o pow. 62,50m2. W dalszej części odwołujący przedstawił trudną sytuację materialno-bytową i zdrowotną. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. SKO podkreśliło także charakter zasiłku celowego, który jest świadczeniem fakultatywnym, przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego i jest świadczeniem pieniężnym zależnym od spełnienia kryterium dochodowego. Wyznacznikami ustalenia wysokości tego świadczenia są sytuacja materialna wnioskodawcy i cel na który zasiłek jest przyznawany oraz możliwości finansowe i organizacyjne organu pomocy społecznej. W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo i słusznie wyjaśnił okoliczności sprawy i uznał, że przyznana kwota zasiłku celowego - 200 zł wystarczy na pokrycie kosztów remontu mieszkania. Organ ten prawidłowo ustalił, że do pomalowania mieszkania wnioskodawcy potrzeba ok. 36l farby (dwukrotne malowanie), a nadto ustalił koszt zakupu takiej farby oraz stosownej gładzi szpachlowej i środka gruntującego. Zdaniem SKO tak poczynione ustalenia świadczą o wywiązaniu się przez organ I instancji z wymogów określonych w art. 7 i art. 77 K.p.a. Stwierdziło, że zaskarżona decyzja zgodna jest z przepisami prawa, a organ nie przekroczył granic uznania. Odnosząc się do szczegółowych wyliczeń poszczególnych pomieszczeń mieszkania SKO poniosło, że zostały one uwzględnione przez organ I instancji, a ustalone zostały w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. W skardze na tę decyzję, złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, L.W. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił, że kwestionowana decyzja wydana została z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7, art. 77 K.p.a. Nadto wydano ją na podstawie niepełnego materiału dowodowego, nie uwzględniono podniesionych przez niego okoliczności. Brak sporządzenia w trakcie wywiadu środowiskowego stosownego protokołu oraz brak przeprowadzenia oględzin mieszkania wskazuje natomiast na naruszenie art. 65 § 1 K.p.a. Skarżący zawnioskował o przeprowadzenie dodatkowych dowodów – wskazanych szczegółowo w skardze - na okoliczność potwierdzenia konieczności przeprowadzenia generalnego remontu, powołanie biegłego z dziedziny budowlanej, który dokonałby wyceny niezbędnych robót - na okoliczność wykazania, że przyznana kwota jest niewystarczająca na przeprowadzenie remontu. Skarżący zarzucił dokonanie błędnych wyliczeń co do ilości farby potrzebnej do pomalowania mieszkania a nadto nie uwzględniono kosztów zakupu narzędzi budowlanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznając sprawy bada ich zgodność z przepisami prawa. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Sąd może uwzględnić skargę gdy organ dopuści się naruszeń, o których mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia stanu faktycznego są bezsporne. Skarżący ma przyznany stały zasiłek – 529 zł miesięcznie, mieszka z żoną i dwoma synami. Jest osobą niepełnosprawną – orzeczony lekki stopień niepełnosprawności. Mieszkanie ma 65 m2, czynsz jest opłacany na bieżąco przez żonę. Jak wynika z wywiadu prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. W czerwcu 2015 r. złożył wniosek o przyznanie mu zasiłku celowego na remont mieszkania, a w szczególności na zakup materiałów do malowania. Organ przyznał mu zasiłek celowy w wysokości 200 zł. Do odwołania załączył wykaz materiałów niezbędnych do malowania uzasadniając, że koszt ich zakupu znacznie przewyższa przyznaną mu pomoc. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia jest ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na zakup lekarstw, żywności, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Natomiast potrzeby osób potrzebujących pomocy powinny być uwzględniane, jeżeli odpowiadają celom przewidzianym w ustawie i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej – art. 3 ust. 4 cytowanej ustawy. Takie brzemiennie przepisu oznacza, że decyzje z zakresu pomocy społecznej to decyzje tzw. uznaniowe. Oznacza to, że wysokość przyznanej pomocy społecznej i możliwość jej przyznanie warunkują dwie okoliczności, a to potrzeby osoby uprawnionej i możliwości organu, czyli interes jednostki rozumiany w świetle interesu społecznego. Żaden przepis ustawy o pomocy społecznej nie stanowi, że pomoc przyznawana wnioskodawcy ma pokrywać w całości np. koszt malowania mieszkania. Decyzje uznaniowe mogą być uznane za błędne tylko wówczas gdy można im przypisać cechy dowolności, co oznaczałoby, że nie został uwzględniony jeden z interesów, a to interes strony bądź interes społeczny. Kontrolowana przez Sąd decyzja nie nosi cech dowolności a przyznany zasiłek odpowiada możliwościom finansowym organów. Ośrodek pomocy społecznej ma wielu potrzebujących i ograniczone możliwości finansowe. Z tych względów Sąd skargę oddalił.