II SA/Rz 1317/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 5 sierpnia 2022 r. nr SKO.4111/667/2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala -

Przedmiotem kontroli Sądu jest skargi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Organ II instancji", "Organ odwoławczy", "SKO", "Kolegium") z 5 sierpnia 2022 r. nr SKO.4111/667/2022 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] (dalej: "Organ I instancji", "Burmistrz") z 15 czerwca 2022 r. nr MGOPS/R/EBM/5222/1/22 wydaną w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W podstawie prawnej decyzji Organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.; dalej: "u.ś.r."). Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu. Wnioskiem z 26 maja 2022 r. A.Z. (dalej: "Skarżący") zwrócił się do Burmistrza [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką A.Z. Burmistrz [...] decyzją z 15 czerwca 2022 r. nr MGOPS/R/EBM/5222/1/22 odmówił Skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji podał, że na podstawie zgromadzonej dokumentacji, w szczególności na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalił, że Skarżący jest synem A.Z., która jest osobą niepełnosprawną zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. zaliczającym ją do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, a niepełnosprawność istnieje od 51-go roku życia. A.Z. jest mężatką, jej mąż T.Z. nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, jednakże nie jest on w stanie sprawować opieki nad żoną, co zostało potwierdzone zaświadczeniem lekarskim z 8 czerwca 2022 r. Skarżący zamieszkuje wspólnie z rodzicami. Osoba wymagająca opieki cierpi na schorzenia związane z [....] oraz [....]. A.Z. żyje w ciągłym bólu, codziennie zażywa silne leki przeciwbólowe, dzięki którym może wstać z łóżka. Porusza się po mieszkaniu za pomocą balkonika, albo pomaga jej Skarżący. Wymaga pomocy we wszystkich czynnościach życia codziennego: robieniu zakupów, gotowaniu, praniu, sprzątaniu, ubieraniu ubrań, kąpieli, załatwianiu wizyt lekarskich, realizacji recept, zaopatrywaniu w opał, załatwianiu spraw urzędowych. Pozostaje pod stałą opieką medyczną. Obecnie przechodzi rehabilitację, na którą codziennie zawozi ją Skarżący. Oświadczyła, że wszystkie jej potrzeby zabezpiecza Skarżący. W oparciu o ustalony stan faktyczny Burmistrz stwierdził, że Skarżący bezsprzecznie sprawuje opiekę nad matką, z tego powodu nie jest w stanie podjąć zatrudnienia. Ponadto Skarżący oświadczył, że od 23 maja 2022 r. zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz wykonywania w nim prac, w związku ze sprawowaną opieką nad matką. Należący więc do kręgu osób, które mogą pobierać świadczenie pielęgnacyjne. Nikt nie ma ustalonego prawa do świadczenia opiekuńczego na A.Z. Organ I instancji zwrócił uwagę, że z orzeczenia o niepełnosprawności A.Z. wynika, że istnieje ona od 51-go roku życia. Wobec powyższego Organ I instancji uznał, że w świetle art. 17 ust. 1b u.ś.r. Skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Dodatkowo Burmistrz zwrócił uwagę na brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Bezsprzecznie A.Z. pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie jest osobą posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Od powyższej decyzji Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył odwołanie, w którym zarzucił: a) naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której przepis ten stanowi podstawę prawną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Skarżącemu, jako osobie sprawującej faktyczną opiekę nad niepełnosprawną matką, należącej do kręgu osób obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym, b) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że fakt pozostawania w związku małżeńskim i brak legitymowania się przez małżonka orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co doprowadziło do niekorzystnego dla Strony rozstrzygnięcia, c) błędne zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, d) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie, iż sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez opiekuna dorosłej osoby wymagającej opieki skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Nadto Organ w sposób dowolny bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności ocenił, że osoba wymagająca opieki ma męża i z uwagi na brak legitymowania się przez niego orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Wobec tak sformułowanych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia. Po rozpoznaniu złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z 5 sierpnia 2022 r. nr SKO.4111/667/2022 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnośnie pierwszej z przesłanek, która w ocenie Organu I instancji uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, Organ odwoławczy wskazał, że wyrokiem z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż w zakresie, w jakim przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Powyższe oznacza, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że Organ I instancji niesłusznie oparł zaskarżoną decyzję na podstawie przepisu, który w związku z wejściem w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego został uznany za niezgodny z Konstytucją. Nieprawidłowa wykładnia art. 17 ust. 1b u.ś.r. doprowadziła w konsekwencji do wydania decyzji odmownej, co zdaniem Organu miało charakter co najmniej przedwczesny. Organ I instancji nie rozważył całości okoliczności faktycznych mających wpływ na przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, a decyzję oparł na przesłance negatywnej (art. 17 ust. 1b u.ś.r.), która nie mogła stanowić podstawy odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad chorym członkiem rodziny. Należało więc uznać, że wskazany przez Organ I instancji powód dla którego odmówiono przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w rzeczywistości nie zachodzi. Przeszkody w tym zakresie nie stanowi bowiem moment powstania niepełnosprawności u matki Skarżącego. Niezależnie od powyższego Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, albowiem uznał, że w niniejszym stanie faktycznym zasadna jest przesłanka odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na negatywną przesłankę wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., tj. osoba niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim, a małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ odwoławczy wskazał, że obowiązek opieki nad członkiem rodziny może być wywodzony zarówno z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (k.r.o.), jak i z treści art. 23 i art. 27 k.r.o., w świetle których małżonkowie są zobowiązani do współdziałania dla dobra rodziny oraz zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli oraz do wzajemnej pomocy, pod pojęciem której należy rozumieć również pomoc w sytuacjach wyjątkowych, takich jak choroba czy niepełnosprawność. SKO wskazało, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. powinien być rozumiany w ten sposób, że normuje on przypadki, gdy o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną, pozostającą w związku małżeńskim ubiega się osoba spełniająca kryteria wskazane w ust. 1 (lub w ust. 1a), niebędąca małżonkiem zobowiązanym w pierwszej kolejności do alimentacji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie neguje trudnej sytuacji Skarżącego, jak i wsparcia i opieki jakiej udziela on swojej matce. Niewątpliwie A.Z. wymaga szeregu czynności i pomocy w codziennych sprawach. Jednakże przepisy u.ś.r. nie przewidują przyznania zastępczego świadczenia pielęgnacyjnego synowi, z pominięciem osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności jaką jest mąż osoby niepełnosprawnej. Fakt posiadania przez T.Z. zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego, że "ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie opiekować się żoną", w ocenie Organu nie jest tożsamy z legitymowaniem się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto nic nie stoi na przeszkodzie aby starał się on o uzyskanie takiego orzeczenia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył A.Z. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika skargę, zaskarżając ww. decyzję Kolegium i zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim i brak legitymowania się przez jej małżonka orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Skarżącemu, co doprowadziło do niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia, 2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie, iż sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez Skarżącego, w sytuacji, w której osoba wymagająca opieki posiada małżonka nie legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do ustalenia czy wymieniona osoba może sprawować rzeczywistą opiekę - co pozwoliło by na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, uchylenie poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, zobowiązanie organów obu instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia i argumentacje zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 )sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a."). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką. Materialnoprawną podstawę świadczenia stanowi art. 17 u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem: 1. Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. 1a. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. 1b. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. (...) ust.5 pkt 2 lit a: pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, Świadczenie pielęgnacyjne skonstruowane jest na zasadzie obowiązku alimentacyjnego. Ma za zadanie zrekompensować osobie, która podjęła się opieki brak pobierania wynagrodzenia w związku z rezygnacją z pracy bądź w związku z jej nie podjęciem, celem opieki, osobie zaś wymagającej opieki realną pomoc w codziennym życiu, w związku ze stwierdzonym stopniem znacznej niepełnosprawności. Konsekwencją alimentacyjnego charakteru świadczenia jest wprowadzenie grup osób uprawnionych do jego pobierania, które odpowiadają kolejności obowiązków alimentacyjnych, od najbliższych krewnych poprzez kolejne grupy pokrewieństwa. Skorzystanie z tego świadczenia przez osobę z kolejnej grupy podmiotów uzależnione jest od stwierdzenia braku osób, których obowiązek alimentacyjny wyprzedza obowiązek wnioskodawcy bądź orzeczono względem tych osób znaczną niepełnosprawność, która z oczywistych względów wyklucza niesienie niezbędnej pomocy. Wskazać przy tym należy, że dotychczas w orzecznictwie dopuszczano na tle konkretnych stanów faktycznych, inne okoliczności, które uniemożliwiają świadczenie obowiązku pomocy przez osoby z pierwszej grupy uprawnionych, przenosząc obowiązek odpowiednio na kolejne grupy, były nimi sytuacje szczególne, powstałe z przyczyn niezależnych od osób zobowiązanych do niesienia pomocy, takie jak chociażby podeszły wiek, a także niepotwierdzony orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności stan zdrowia, który pomimo braku stwierdzenia orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wykluczał daną osobę z możliwości realnego świadczenia tej pomocy. Aktualnie po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, w której Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm., dalej: u.ś.r.) osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.), nie ma prawnych możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom z kolejnej grupy, gdy w stosunku do osób z poprzedniej grupy nie zostało wydane takie orzeczenie. Podkreślić należy, że przepis art. 269 § 1 p.p.s.a. nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Skarżący jest synem podopiecznej, która pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zatem o ile przed wydaniem uchwały usprawiedliwione były działania Organów zmierzające do ustalenia czy osoby zobowiązane w pierwszej kolejności z przyczyn obiektywnych nie mogą sprawować opieki, o tyle obecnie, takie ustalenia są całkowicie niecelowe. Ani zatrudnienie osób zaliczonych do pierwszej grupy osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, ani pobieranie przez nie renty, czy też znajdowanie się w trudnej sytuacji rodzinnej, czy osobistej nie daje możliwość skorzystania, przez osoby z kolejnej grupy, ze świadczenia pielęgnacyjnego. Jedynie bowiem legitymowanie się przez te osoby orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności dawałoby Skarżącemu prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Zatem niezależnie od tego, że osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a Skarżący będąc synem opiekuje się matką i nie pobiera innego konkurencyjnego świadczenia, to z uwagi na pozostawanie przy życiu męża podopiecznej, który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnoprawności, Skarżący nie może skorzystać z prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.