II SA/Rz 1307/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - postanawia – I. odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. II SA/Rz 1307/17 przyznającego prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obejmującym opłaty sądowe każdorazowo ponad kwotę 100 zł, w pozostałej części oddalającego wniosek II. ustanowić dla skarżącej adwokata.

II SA/Rz 1307/17 U Z A S A D N I E N I E Po oddaleniu przez Sąd skargi M.P. (dalej: Skarżąca) wyrokiem z dnia 6 marca 2018 r. sygn. II SA/Rz 1307/17 w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, Skarżąca wniosła ponownie o przyznanie prawa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, argumentując wniosek trudną sytuacją materialną, pogorszeniem stanu zdrowia i wydatkami koniecznymi na jego poprawę. Wyjaśniła, że jest emerytką (emerytura 1840 zł), wdową, nie posiada rodziny, nie ma oszczędności. Mieszka w mieszkaniu o pow. 48 m², posiada udział w nieruchomości, z którą związana jest skarga. Jako konieczne koszty utrzymania wskazała opłaty za mieszkanie 550 zł, energię elektryczną 200 zł, telefon 100 zł, rehabilitacja i leki 400 zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Instytucja prawa pomocy, uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika, m.in. adwokata i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskodawcę zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie całkowitym – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i nie ma żadnych obiektywnych możliwości na zdobycie środków z przeznaczeniem na prowadzenie postępowania sądowego. Powołane we wniosku okoliczności powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W pierwszej kolejności odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że Skarżąca wnosząc uprzednio o zwolnienie od kosztów sądowych postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. II SA/Rz 1307/17 została zwolniona od opłat sądowych każdorazowo ponad kwotę 100 zł, w pozostałej części wniosek został oddalony przez referendarza. Analiza nowego wniosku prowadzi również do konstatacji, że Skarżąca ma możliwości częściowego partycypowania w kosztach postępowania w zakresie jaki został orzeczony, co zostało wnikliwie przeanalizowane i uzasadnione w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2017 r., a co nie uległo istotnej zmianie, Zatem w rozpoznawanej sprawie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów nie wystąpiły okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w taki sposób, że uzasadniałyby wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 15 grudnia 2017 r. Powyższe stanowi przeszkodę do zmiany tegoż prawomocnego postanowienia z dnia 15 grudnia 2017 r., ponieważ brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane. Z porównania wniosków wynika, że zarówno stan majątkowy, sytuacja rodzinna jak też wysokość dochodów w gospodarstwie domowym Skarżącej nie uległy zmianie. Deklarowane kwoty świadczeń pozostały niezmienne. W konsekwencji orzekający działając na podstawie art. 165 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowił jak w pkt. I sentencji. Skarżąca zawnioskowała również o ustanowienie pełnomocnika – adwokata. Ocena możliwości finansowych w tym zakresie wskazuje zdaniem rozpoznającego wniosek na niewydolność ekonomiczną Skarżącej w stopniu kwalifikującym do ustanowienia prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżąca jest osobą samotną, nie ma bliskich, którzy mogliby udzielić jej wsparcia, ma problemy zdrowotne. Ma zabezpieczone warunki życia jedynie w podstawowym zakresie. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, dlatego na podstawie art. 165, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.